Κυριακή 28 Φεβρουαρίου 2010

ΤΟ ΚΑΣ ΣΕ ΡΟΛΟ ΣΟΛΟΜΩΝΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΙΟ ΑΠΟΛΛΩΝΑ ΚΑΙ Η ΔΡ. ΞΕΝΗ ΑΡΑΠΟΓΙΑΝΝΗ


Ο Επικούριος Απόλλων το 1991...
.
Δεν το έβαλαν κάτω οι γείτονες Μεσσήνιοι βλέποντάς μας να πανηγυρίζουμε την απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού και Τουρισμού τον περασμένο μήνα. Σύμφωνα με το προχθεσινό «Έθνος» και τη χθεσινή «Πρώτη», το ρόλο του Σολομώντα στο ζήτημα διοικητικής υπαγωγής του ναού του Επικουρίου Απόλλωνος καλείται να παίξει το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ), το οποίο θα κληθεί να γνωμοδοτήσει όχι για το πού ανήκει το μνημείο γεωγραφικά, αλλά για το ποια Εφορεία Αρχαιοτήτων θα το διαχειρίζεται, η Ζ’ ΕΠΚΑ με έδρα την Ολυμπία ή η ΛΗ’ ΕΠΚΑ με έδρα την Καλαμάτα.
.

και το 1871, από την ίδια γωνία
.
Μόνο που στην εμπλοκή του ΚΑΣ υπάρχει μία σημαντική λεπτομέρεια: αναπληρωματικό μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου είναι και η προϊσταμένη της ΛΗ' ΕΠΚΑ Μεσσηνίας Ξένη Αραπογιάννη.
.

.
Η σχέση της κυρίας Αραπογιάννη με την Ηλεία είναι παλιά. Επί δεκαπενταετία ήταν προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας και χάρη στο άοκνο έργο της η Ολυμπία έδειξε το καλύτερό της πρόσωπο κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.
.

Τα «λίγα δένδρα που κάηκαν», σύμφωνα με τον κύριο Βουλγαράκη, στο Κρόνιον
.
Τ
ο έργο της αυτό δεν αναγνωρίστηκε και η ίδια εκδιώχθηκε κακήν κακώς το 2006, επί της αλήστου μνήμης υπουργίας Γιώργου Βουλγαράκη, επειδή αντέδρασε στα φαραωνικά σχέδια του Μίνωα Κυριακού για το Στάδιο της Ολυμπίας.
.

.
Κληρονομιά της παρουσίας της κυρίας Αραπογιάννη στην Ολυμπία είναι ο τόμος «Ολυμπία Η κοιτίδα των Ολυμπιακών Αγώνων», ο ογκωδέστερος και πληρέστερος τόμος που έχει να παρουσιάσει η ελληνική βιβλιογραφία.
.

.
Αντί να αναζητούμε κίνητρα εκδικήσεως και συνομωσίας στην εμπλοκή της κυρίας Αραπογιάννη στην υπόθεση του Επικουρίου Απόλλωνος, είναι καλύτερο να αναγνωρίσουμε στο πρόσωπό της μία συνετή επιστήμονα και υπάλληλο που τιμά τη θέση που κατέχει, είτε είναι στην Ολυμπία, είτε είναι στην Καλαμάτα. Και αν θέλουμε να κρατήσουμε τον Επικούριο Απόλλωνα, ας παρουσιάσουμε σοβαρά και πειστικά επιχειρήματα ενώπιον της επιτροπής που θα λάβει την τελική απόφαση.
.

Ο Επικούριος φωτογραφημένος από τη μεριά της Μεσσηνίας. Ο δρόμος που διακρίνεται, μπαινοβγαίνει στα όρια των δύο νομών
.
«Φίλος μεν ο Πλάτων, φιλτάτη δ’ η αλήθεια»
.
Έχω διαβάσει με πολύ μεγάλη προσοχή τα επιχειρήματα και των δύο πλευρών. Ουσιαστικά Ηλείοι και Μεσσήνιοι μαλώνουν σε ξένον αχυρώνα, καθώς η Φιγαλεία και ο ναός των Βασσών ανήκαν στην Αρκαδία. Σήμερα η Φιγαλεία (πρώην Παύλιτσα) ανήκει στην Ηλεία. Εις ό,τι αφορά τον ίδιο το ναό του Επικουρίου Απόλλωνος, οι Ηλείοι επικαλούνται τους χάρτες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού και οι Μεσσήνιοι το Google Earth για να αποδείξουν την κυριότητά τους. Δε μπόρεσα να βρω πουθενά χάρτες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, ωστόσο η άποψη των Μεσσηνίων υποστηρίζεται από πολλούς χάρτες, όπως φαίνεται παρακάτω. Η έρευνα συνεχίζεται παράλληλα, στις υπηρεσίες του ΥΠΠΟΤ και στο διαδίκτυο.
.

Χάρτης της Ηλείας. Ο ναός των Βασσών είναι οριακά εκτός
.

Χάρτης της Μεσσηνίας, στον οποίο διακρίνεται ο δρόμος της ανωτέρω φωτογραφίας
.

Χάρτης της Μεσσηνίας. Εδώ ο ναός είναι οριακά εντός
.

Παρασκευή 19 Φεβρουαρίου 2010

ΤΡΙΑ ΜΟΙΡΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΗΣ ΚΟΡΗΣ


Αναμνηστική φωτογραφία από κηδεία ανύπαντρης νέας στο Σκουροχώρι του Δήμου Λετρίνων, αρχές εικοστού αιώνα
.
Η Ευγενούλα η μοσκονιά κι η μικροπαντρεμένη
Εβγήκε κι επαινεύτηκε πως Χάρο δε φοβάται·
Γιατί είν’ τα σπίτια της ψηλά κι ο άντρας της παληκάρι,
Γιατί έχει τους εννιά αδερφούς, τους καστροπολεμίτες,
Π’ όλα τα κάστρα πολεμούν κι οι χώρες παραδίνουν.
Κι ο Χάρος οπού τ’ άκουσε, πολύ του βαρυφάνη.
Μαύρο πουλίν εγίνηκε, σαν άγριο χελιδόνι,
Εβγήκε κι εσαΐτεψε τη μοναχή την κόρη
Μες στο λιανό το δάχτυλο που ‘χε την αρραβώνα.
Και μπαινοβγαίνουν οι γιατροί και γιατρεμό δε βρίσκουν,
Και μπαινοβγαίνει η μάνα της με τα μαλλιά λυμένα.
«Τι έχεις μανούλα μου και κλαις, τι έχεις κι αναστενάζεις;
-Πεθαίνεις, Ευγενούλα μου, και τι μου παραγγέλνεις;
-Σ’ αφήνω, μάνα, το έχε γεια και ντύσε με σα νύφη
Κι όταν θα σο’ ‘ρθει ο Κωνσταντής να μη μου τον πικράνεις,
Μον’ στρώσ’ του γιόμα να γευτεί και δείπνο να δειπνήσει,
Κι άπλωσε μες στην τσέπη μου και πάρε το κλειδί μου,
Και βγάλ’ τον αρραβώνα μου και τα χαρίσματά του,
Και δωσ’ του τα του Κωνσταντή, αλλού ν’ αρραβωνίσει,
Ωσάν κι εγώ παντρεύομαι, παίρνω το Χάρον άντρα».
Κι ο Κωνσταντής επρόβαλε στους κάμπους καβαλλάρης
Με δεκαπέντε φλάμπουρα, μ΄εννιά ζυγιές παιχνίδια,
με τετρακόσιους άρχοντες, πεζούς, καβαλλαραίους.
Βλέπει μεγάλη σύναξη, οπού ‘ναι μαζωμένοι.
«Για χαμηλώστε, φλάμπουρα, πάψετε, σεις, παιχνίδια,
Γιατί σταυρός επρόβαλε απ’ το πεθερικό μου·
Για πεθερός μου πέθανε, για πεθερά μου χάθη
Για απ’ τα γυναικάδερφια μου κανέναν εσκοτώθη».
Και τ’ άλογό του εβάρεσε στου πεθερού να πάγει.
Αυτού σιμά, αυτού κοντά βαστούσε μοναστήρι.
Βρίσκει τον πρωτομάστορη κι έκανε το κιβούρι.
«Να ζήσεις, πρωτομάστορη, τίνος είν’ το κιβούρι;
-Είναι τ’ ανέμου, του καπνού και της ανεμοζάλης.
-Για πε μου, πρωτομάστορη, καθόλου μη μου κρύψεις.
-Ποιος έχει γλώσσα να σ’ το πει, στόμα να σου μιλήσει;
Τούτ΄ η φωτιά που σ’ άναψε, ποιος θε να σου τη σβήσει;
Η Ευγενούλα απέθανεν η πολυαγαπημένη.
-Να ζήσεις, πρωτομάστορη, κάνε το πιο μεγάλο,
Να ‘ναι πλατύ, να ‘ναι μακρύ, να ‘ναι για δυο νομάτους».
Βιτσά βαρεί τ’ αλόγου του, στου πεθερού του πάει.
Βρίσκει παπάδες πο’ ‘ψελναν, μοιρολογίστρες κλαίουν.
«Μεριά σταθείτε, ψάλτηδες, μεριά, μοιρολογίστρες!»
Χρυσό μαντήλι σήκωσε, την είδε απεθαμένη.
Σκύφτει, φιλεί γλυκά γλυκά, γλυκά την αγκαλιάζει,
Χρυσό μαχαίριν έβγαλεν απ΄ αργυρό θηκάρι,
Ψηλά ψηλά το σήκωσε και στην καρδιά το χώνει.
Εκεί που θάψανε το νιο φύτρωσε κυπαρίσσι,
Κι εκεί που θάψανε τη νια φύτρωσε καλαμιώνα.
Λιγογυρίζει η καλαμιά, σκύφτει το κυπαρίσσι,
Κι ένα πουλί κελάδαε, σ’ άλλο πουλί ξηγιόνταν:
«Για δες τα τα κακόμοιρα, τα πολυαγαπημένα!
Δε φιληθήκαν ζωντανά, φιλιούνται πεθαμένα».
.
Μοιρολόγια μάνας στην κόρη
.
Κ
όρη μου, σε κλειδώσανε κάτω στην Αλησμόνη,
Που στο ‘μπα δίγουν τα κλειδιά, στο έβγα δεν τα δίγουν,
Και στο μπαινοξανάβγαρμα σφιχτά σε μανταλώνουν·
Που κόρη μάνας δε μιλεί, μηδέ στην κόρη η μάνα,
Μηδέ τα τέκνα στους γονιούς, μηδέ οι γονιοι στα τέκνα,
Κι ο βασιλές ακόμη κει με όλους μας είν’ ίσια.
Εκεί ‘ν’ τα σπίτια σκοτεινά, οι τοίχοι ‘ραχνιασμένοι,
Εκεί μεγάλοι και μικροί είν’ ανακατεμένοι.
.
Μες στα ‘μπα του καλοκαιριού και στα ‘βγα του χειμώνα,
Τήρα καιρό που διάλεξε να πάρει, να μισέψει!
Παιδί μου, δεν απόμενες, δεν άφηνες αγάλια,
Όσο ν’ ανθίσουν τα βουνά, να πρασινίσου’ οι κάμποι,
Ν’ ανοίξουν τα γαρούφαλα, να γίνουν τα λουλούδια ,
Να φορτωθείς, να στολιστείς, να πας στον Κάτου Κόσμο,
Να βάλου’ οι νιοι στα φέσια τους κι οι νιες στις τραχηλιές τους,
Και τα μικρά στα χέρια τους, να λησμονούν τη μάνα.
.
Λίγα λόγια για τη φωτογραφία: Η νεκρή είναι νεαρής ηλικίας, ντυμένη με νυφικό και στολισμένη με λευκά άνθη, οπότε μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ήταν ανύπαντρη. Περιστοιχίζεται από οικείους διαφόρων ηλικιών, εκ των οποίων οι πλησιέστεροι στο προσκεφάλι της πρέπει να είναι οι γονείς και τα αδέρφια της, στα πρόσωπα των οποίων είναι εντονότερα χαραγμένη η θλίψη. Οι γυναίκες έχουν καλυμμένα τα κεφάλια τους με πλεκτές ριχταριές.
Μπορεί να μας παραξενεύει σήμερα και να μη συγκαταλέγεται στα επιθανάτια έθιμα, αλλά η αναμνηστική φωτογραφία με το νεκρό στο φέρετρο, έξω από το σπίτι και πριν την εκφορά, πλαισιωμένο από όλους τους συγγενείς και τους χωριανούς, ήταν μια συνηθισμένη πρακτική σε όλο τον ελληνικό χώρο στις αρχές του εικοστού αιώνα, από τότε που οι επαγγελματίες πλανόδιοι φωτογράφοι άρχισαν να αναζητούν εργασία στα χωριά. Μερικές φωτογραφίες με αυτό το θέμα είναι πραγματικά κειμήλια, καθώς διασώζουν πολλά πρόσωπα μιας κοινότητας και μας δίνουν πληροφορίες για την ένδυση, τον πλούτο, ακόμη και τις κοινωνικές σχέσεις της περιοχής. Το θέαμα δεν εθεωρείτο μακάβριο και τέτοιες φωτογραφίες μέσα σε πλαίσιο κρεμούσαν στους τοίχους μαζί με τις άλλες φωτογραφίες των μελών της οικογένειας, ή τις έστελναν στους ξενιτεμένους συγγενείς που δεν είχαν παρευρεθεί στην κηδεία, ως το τελευταίο ενθύμιο του εκλιπόντος. Στα κατοπινά χρόνια όμως, οι φωτογραφίες με αυτό το περιεχόμενο ήταν οι πρώτες που κατέβηκαν από τους τοίχους και απορρίφθηκαν.
Η συγκεκριμένη φωτογραφία διασώθηκε από αρχοντική οικία του Σκουροχωρίου πριν αρκετά χρόνια, κυριολεκτικά λίγο πριν την καταπιεί η μπουλντόζα. Είναι μικρών διαστάσεων και βρισκόταν μέσα σε χρυσωμένο πλαίσιο. Στην ίδια οικία, μεταξύ των πολλών οικογενειακών φωτογραφιών, υπήρχε και άλλο κάδρο μεγάλων διαστάσεωνμε το ίδιο θέμα, όπου ο νεκρός ήταν άνδρας. Δυστυχώς όλες οι άλλες φωτογραφίες της οικίας, μαζί με όσα έπιπλα και λοιπά κειμήλια βρίσκονταν στο εσωτερικό της, χάθηκαν για πάντα.
.

ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΚΕΚΟΙΜΗΜΕΝΩΝ


«Για 'μενα πατρίδα είναι το μέρος που βρίσκονται τα μάρμαρα και οι τάφοι των προγόνων μου». Κώστας Δ. Καββαθάς
.
Ψυχοπαράσκευο απόψε και Ψυχασάββατο αύριο, στις εκκλησίες τιμάται η μνήμη του «θαύματος των κολλύβων» και μνημονεύονται τα ονόματα των κεκοιμημένων «πάππου προς πάππου». Ας μην ξεχάσουμε τους παππούληδές μας που αναπαύονται κοντά στην εκκλησία μας και αγναντεύουν τον κάμπο που πότισαν με τον ιδρώτα τους. Μα περισσότερο, ας μην ξεχάσουμε όλους εκείνους που έφυγαν από τούτη τη ζωή νωρίς, χωρίς να αφήσουν απογόνους.

Κυριακή 14 Φεβρουαρίου 2010

ΕΡΩΤΙΚΟ ΚΑΤΑΚΟΛΟ ΣΤΟ ΚΑΤΑΧΕΙΜΩΝΟ




Ή πώς μια μαούνα στο λιμάνι μπορεί να γίνει ιδανικό σκηνικό μιας τρυφερής ανθρώπινης στιγμής
.

20.000 ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΤΑ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΑ "ΒΥΤΙΝΑΙΙΚΑ"


"Ολυμπία", ακουαρέλα Νικολάου Ξένου
.
Σας ευχαριστώ πολύ. Συνεχίζουμε μαζί το ταξίδι μας.
.

Παρασκευή 12 Φεβρουαρίου 2010

ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ


Γυναίκα με ενδυμασία Αμαλίας, 1916 *
.

Δυο λεϊμό- (μωρή Θεώνη) νια ‘χεις στον κόρφο,
Που μυρίζουν σαν το μόσκο.
Δώσε μας κι εμάς το ένα
Να το παίξουμε στα χέρια.
Γω σκαλίζω, γω ποτίζω,
Γω λεϊμόνια δεν ορίζω.
Σύρτε στον περιβολάρη,
Μπέλκε μου σας κάνει χάρη.

.
*Έψαξα σε όλο το Διαδίκτυο, αλλά δε βρήκα ούτε μία φωτογραφία με γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά της Πελοποννήσου. Ντροπή μας!
.

Δευτέρα 8 Φεβρουαρίου 2010

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΚΟΛΟΥ


Λυκόφως στο Κατάκολο
.
Πολύς λόγος γίνεται γύρω από την προέλευση του ονόματος του Κατακόλου. Μια και είναι Απόκριες, μπορούμε να ασχοληθούμε με το θέμα χωρίς παρεξήγηση από τους σεμνότυφους.
Έξαλλος ο φίλος Υψηλάντης (Pyrgos News) με το μπλόγκερ που έθιξε την τιμή των αρχαίων Ηλείων, να σου και ο αντίλογος που υποστηρίζει ότι οι Ζακυνθινοί και οι Κεφαλλονίτες εξόριζαν τους περιθωριακούς τους "κατά κόλου", από όπου και προήλθε το τοπωνύμιο του ατυχούς χωριού - τόπου εξορίας. Έχει υποστηριχθεί επίσης η άποψη ότι η ονομασία προέρχεται από κάποια βυζαντινή οικογένεια των Κατακαλών, μόνο που πέραν ενός ονόματος δεν αναφέρεται τίποτε απολύτως άλλο, ούτε τι ήταν αυτή η οικογένεια, ούτε ποιος ακριβώς ο ρόλος της στην περιοχή.
Πρώτα από όλα λίγη ανατομία. Επειδή ο κόλος προέρχεται από το κόλον, το παχύ έντερο δηλαδή, η σωστή γραφή είναι με όμικρον και όχι με ωμέγα. Τα απόκρυφα μέρι του ανθρωπίνου σώματος δεν είναι ασυνήθιστο να χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία τοπωνυμίων, έστω σε περιορισμένο αριθμό. Υπάρχει ο Κολοπανάς, υπάρχει και το Καυλονέρι, που εξωραΐστηκε σε Καλονέρι. Υπάρχουν επίσης και οι Κορφοί, το Παλαιό Φρούριο της Κέρκυρας, του οποίου οι δύο λόφοι το κάνουν να μοιάζει με γυναικεία στήθη (κόρφους), και από το οποίο προέρχεται το διεθνές όνομα του νησιού.
Και τώρα λίγη ιστορία. Οι Βενετοκρατία έχει αφήσει ένα πλήθος τοπωνυμίων σε όλες τις περιοχές που αποτέλεσαν κτήσεις της Γαληνοτάτης, στην Πελοπόννησο (π.χ. Σανταμέρι, Βαρθολομιό Γαστούνη, Σαπιέντζα), την Κρήτη (Σπιναλόγκα), τις Κυκλάδες (Σαγκρί Νάξου, Ντελαγκράτσια Σύρου) κλπ.
Σε αρκετές παραθαλάσσιες περιοχές παρατηρείται το οικιστικό και τοπωνυμικό δίδυμο Άνω Πόλη - Κάτω Πόλη, αναλλοίωτο ή παρεφθαρμένο, όπου η Άνω Πόλη συνήθως ήταν το κάστρο και η Κάτω Πόλη το λιμάνι. Άνω Πόλη υπάρχει μέχρι σήμερα στη Θεσσαλονίκη και στην Πάτρα. Το τοπωνύμιο Ανάπολι συναντάται και στην Ιταλία και κατά αυτό τον τρόπο παρεφθάρη το όνομα του Ναυπλίου σε Νάπολι, από όπου προήλθε το Ανάπλι. Στη Μονεμβασιά επίσης η ερειπωμένη σήμερα ακρόπολη ονομάζεται Άνω Πόλη και ο υπάρχων οικισμός Κάτω Πόλη. Στην Αμοργό έχουμε τη Χώρα και τα Κατάπολα. Στην Παροικιά της Πάρου έχουμε το ίδιο τοπωνύμιο, που διασώζεται στην παλαιά ονομασία της Καταπολιανής, από την οποία προήλθε σε μεταγενέστερους χρόνους από παρετυμολόγηση και λόγω του θρύλου των εκατό πυλών το όνομα Εκατονταπυλιανή.
Στα δικά μας μέρη, στην περιοχή της ακροπόλεως της αρχαίας Φειάς χτίστηκε στα χρόνια της Φραγκοκρατίας το φρούριο Μπελβεντέρε (Belvedere) ή Μποβουάρ (Beauvoir), το γνωστό μας Ποντικόκαστρο, που ήταν η Άνω Πόλη, και το λιμάνι του, η Κάτω Πόλη, ονομασία που με τα χρόνια παραλλάχθηκε σε Κατάκολο. Έτσι απλά, χωρίς τη μεσολάβηση των Ζακυνθινών και των Κεφαλλονιτών εξορίστων. Για να είμαστε δε δίκαιοι με τους Επτανήσιους, μπορεί να έβλεπαν υποτιμητικά το ταπεινό Κατάκολο σε σχέση με τα νησιά τους, αλλά δεν ήρθαν μόνο εξόριστοι και περιθωριακοί. Το επώνυμο Λούντζη, που απαντάται στο Κατάκολο, ανήκει σε μία από τις επιφανέστερες οικογένειες της Ζακύνθου, της οποίας το αρχοντικό ονομαζόταν "Βερσαλλίες του Ιονίου".
Γενικά η Ηλεία και η Αχαΐα αποτέλεσαν για πολλούς Ζακυνθινούς, Κεφαλλονίτες και Κερκυραίους γη της επαγγελίας σε περιόδους φτώχειας ή μετά από σεισμούς. Τώρα αν εκ των υστέρων χρησιμοποιούσαν το όνομα του Κατακόλου για να ειρωνευθούν το συγκεκριμένο τόπο, δεν έχει να κάνει με την αρχική ονοματοδοσία του.
Αν ζούσε σήμερα ο "Δούκας του Κατακόλου", ο καπετάν Γιάννης Λάτσης, είναι βέβαιο ότι θα έστελνε τους φαντασιόπληκτους ετυμολόγους "κατά κόλου" κι ακόμα παραπέρα!
.

Πέμπτη 4 Φεβρουαρίου 2010

ΤΑ «ΣΥΜΟΓΙΟΡΤΑ» ΤΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ


Ρωσικό Μηναίον Φεβρουαρίου του 18ου αιώνα. Επάνω αριστερά διακρίνονται ο Άγιος Τρύφων, η Υπαπαντή και οι Άγιοι Συμεών ο Θεοδόχος, Άννα η Προφήτις και Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης, οι εορτές των οποίων οριοθετούν στον ετήσιο εορταστικό κύκλο τα Συμόγιορτα
.
Ο Φεβρουάριος είναι ο καταλληλότερος μήνας για το κλάδεμα των αμπελιών, και για αυτό ονομάζεται εκτός από Μικρός ή Κουτσός, και Κλαδευτής. Μάλιστα αρχίζει με τη γιορτή του Αγίου Τρύφωνος, που προστατεύει τα αμπέλια και τους αγρούς γενικότερα από τα τρωκτικά, τις κάμπιες κλπ. Οι εορτές των πρώτων ημερών του μήνα, του Αγίου Τρύφωνος, της Παναγίας Υπαπαντής ή Υπακοής, του Αγίου Συμεών του Θεοδόχου, προστάτη των εγκύων, και του Αγίου Ισιδώρου του Πηλουσιώτου, αποτελούν μια περίοδο σημαντική, που ονομάζει ο λαός «Συμόγιορτα», και που ουσιαστικά σηματοδοτούν το τέλος της περιόδου των χειμερινών εορτών, και για αυτό λέγεται η παροιμία «Η Παναγιά η Παπαντή μαζώνει τις γιορτές με τ’ αντί» (όπου η Υπαπαντή του Χριστού, δεσποτική εορτή, γίνεται θεομητορική), πράγμα που σημαίνει ότι σταματούν οι αργίες, οι σχόλες του χειμώνα. Οι μέρες μεγαλώνουν, ο καιρός ανοίγει και οι αγροτικές εργασίες, με πρώτο το κλάδεμα των αμπελιών, δεν περιμένουν πλέον. Από τα σημάδια του καιρού την ημέρα της Υπαπαντής προβλέπουν τις μεταβολές του για τις επόμενες ημέρες. Λένε: «Καλοκαιριά της Παπαντής, μαρτιάτικος χειμώνας» ή «Ό,τι καιρό κάνει της Παπαντής, θα κάνει σαράντα μέρες».
.

Λεπτομέρεια της ίδιας εικόνας με τον Άγιο Τρύφωνα και την Υπαπαντή
.
Η γιορτή του Αγίου Τρύφωνος ήταν ημέρα αργίας για τους αμπελουργούς κυρίως και τους σταφιδοπαραγωγούς Την ημέρα της εορτής του διαβάζονται ευχές, και εξορκισμοί στα αμπέλια, στους κήπους και τα χωράφια. Δεν έμπαιναν στο αμπέλι για να κλαδέψουν. Η παράδοση θέλει να έχουν συμβεί ατυχήματα με το κλαδευτήρι εξ αιτίας της παραβίασης της αργίας κατά την εορτή του Αγίου, που παριστάνεται στη λαϊκή αγιογραφία με ένα κλαδευτήρι στο χέρι. Στη Μακεδονία τον λένε και Αϊ-Τρίφυλλα, γιατί βοηθάει στη βλάστηση του τριφυλλιού, απαραίτητου για το τάισμα των ζώων.
.

Λεπτομέρεια της ίδιας εικόνας με τους Αγίους Συμεών Θεοδόχο, Άννα Προφήτιδα και Ισίδωρο Πηλουσιώτη
.
Όπως η παρετυμολογία του Αγίου Τρύφωνος: Τρύφων - Τρύφος - τρυφερός τον συσχετίζει με τη βλάστηση, έτσι και του Αγίου Συμεών, σε συνδυασμό με την υποδοχή του νηπίου Ιησού στο Ναό την ημέρα της Υπαπαντής, τον συσχετίζει με το σημάδεμα: Από το Συμεών - Συμιός -Σημιός παράγεται το σημειώνω, σημάδι, σημάδεμα. Ο Άγιος Συμεών θεωρείται προστάτης των εγκύων, οι οποίες τηρούν την αργία του και αποφεύγουν οποιαδήποτε εργασία την ημέρα της γιορτής του, για να μη σημαδευτεί το παιδί που έχουν στην κοιλιά τους.
Επίσης ο Άγιος Ισίδωρος ο Πηλουσιώτης που εορτάζει στις 4 Φεβρουαρίου, ταυτίζεται με το Σίδερος και τον παρακαλούν να «σιδερώνει» τα παιδιά, να τα κάνει δηλαδή γερά σαν σίδερο.
.

Τρίτη 2 Φεβρουαρίου 2010

ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ


.
Ανάθεμα που αγάπησα το χώμα σου πατρίδα,
Και διπλοτρισανάθεμα που δε σε ματαείδα.
.

ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ


.
Πέρασε άλλος ένας χρόνος, όχι τόσο παραγωγικός, ούτε με τον ίδιο ενθουσιασμό όσο ο πρώτος. Οι υποχρεώσεις πολλές, η εργασία στίβει τον εγκέφαλο και δεν αφήνει πολύ χρόνο για σκέψη και δημιουργία. Το χωριό επίσης δεν έδωσε ιδιαίτερες αφορμές για έμπνευση, βυθισμένο κι αυτό στη μιζέρια της καθημερινότητας και της έλλειψης οραμάτων. Ωστόσο τα διαδικτυακά Βυτιναίικα συνεχίζουν το ταξίδι τους, σταγόνα μέσα στον ωκεανό της Μπλογκόσφαιρας. Καλή συνέχεια τον τρίτο χρόνο του ταξιδιού!
.