«ΕΙΣ ΑΝΑΜΝΗΣΙΝ»

Η Άλωσις της Κωνσταντινουπόλεως ιστορημένη σε εξωτερικό τοίχο του καθολικού της μονής Μολντόβιτσα στη Μπουκοβίνα της Ρουμανίας
.
«ΕΙΣ ΑΝΑΜΝΗΣΙΝ»
ΥΜΝΟΣ ΤΗΣ ΑΛΩΣΕΩΣ ΥΠΟ ΤΟΥ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ ΣΙΜΩΝΟΣ ΚΑΡΑ

.
Σίμων Καράς
.

Σίμων Καράς, μουσικολόγος και ερευνητής της ελληνικής μουσικής παράδοσης και κληρονομιάς
.
Ένας από τους μεγαλύτερους ερευνητές και μελετητές της ελληνικής μουσικής, ο μουσικολόγος και μουσικοδιδάσκαλος Σίμων Καράς, γεννήθηκε στο Λέπρεον Ηλείας (τότε Στροβίτσι Μεσσηνίας) στις 21 Μαΐου 1903 από τον Iωάννη και τη Σπυρούλα, το γένος Nικολάου Δρακοπούλου. Παρακολούθησε τα γυμνασιακά μαθήματα στο Γυμνάσιο της Kυπαρισσίας και από πολύ νεαρή ηλικία διδάχθηκε την ελληνική μουσική από τον πατέρα του μπάρμπα-Γιαννάκη, που έπαιζε ταμπουρά, και από τον ιερέα του χωριού του παπα-Στάθη Λαμπρινόπουλο, έναν καλλίφωνο και μορφωμένο ιερέα, που του έμαθε τα πρώτα μουσικά γράμματα και τον ενθάρρυνε να συνεχίσει τις μουσικές του σπουδές.
.

.
Από πολύ νωρίς, το 1920, άρχισε να συλλέγει δημοτικά τραγούδια καταγράφοντάς τα στη βυζαντινή παρασημαντική. Το επόμενο έτος γράφτηκε στη Nομική Σχολή του Πανεπιστημίου Aθηνών, από την οποία αποφοίτησε, αλλά δεν πήρε πτυχίο. Ταυτόχρονα άρχισε τις προσωπικές του μουσικές σπουδές και έρευνες έξω από τα οργανωμένα ωδεία και μελέτησε θεωρητικά έργα αρχαίων, βυζαντινών και μεταβυζαντινών συγγραφέων. Επίσης αναζήτησε, αποκρυπτογράφησε και ερμήνευσε παλιά μουσικά χειρόγραφα διαφόρων βιβλιοθηκών (του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, του Αγίου Όρους, της Εθνικής Βιβλιοθήκης κλπ.). Έτσι, αναδείχθηκε βαθμιαία σ' έναν μοναδικό αυτοδίδακτο μουσικοδιδάσκαλο και επιφανή θεωρητικό, γνώστη της σημειογραφίας των διαφόρων μορφών και εξελίξεων της βυζαντινής αλλά και της αρχαίας ελληνικής μουσικής, σύμφωνα με το συνεργάτη του Νίκο Μπαζιάνα.
.

Η ανακατασκευασμένη εκκλησία του Αγίου Ελισσαίου στο Μοναστηράκι
.
Τη μουσική και κυρίως την εκκλησιαστική την αγαπούσε από μικρός και εναντιωνόταν κάθε φορά που κάποιος επιχειρούσε να τη βλάψει, ακόμη και αν αυτός ήταν ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος. Έτσι όταν ήταν ακόμη τελειόφοιτος της Νομικής, το 1925, δε δίστασε να εναντιωθεί στις βουλές του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου, όταν αυτός θέλησε να εισαγάγει καντάδες στις εκκλησίες. Η αγάπη του για την ψαλτική τον κράτησε για τρία χρόνια ως ψάλτη στο εκκλησάκι του Αγίου Ελισσαίου στο Μοναστηράκι (εκεί όπου έψαλλαν παλαιότερα ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και ο Αλέξανδρος Μωραϊτίδης και λειτουργούσε ο παπα-Νικόλαος Πλανάς), ενώ μέσα του ήδη ωρίμαζε η ιδέα της αναβίωσης της βυζαντινής μουσικής και του παραδοσιακού τραγουδιού.
.

Οι Δελφικές Εορτές

.

Η επιθυμία του αυτή για αναβίωση και διάδοση της παράδοσης θα σταθεί σε λίγο ο κρίκος που θα τον ενώσει με το ζεύγος Σικελιανού κι έτσι μόλις στα 25 του χρόνια, το 1928, θα γράψει τη μουσική για τις Δελφικές Εορτές του Άγγελου και της Εύας Πάλμερ - Σικελιανού και θα συμμετάσχει στην προετοιμασία του χορού. Ένα χρόνο αργότερα ένα μεγάλο όραμά του θα πάρει μορφή: το 1929, σε ηλικία μόλις 27 ετών, ιδρύθηκε ο «Σύλλογος προς Διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής», ο οποίος, με τον ίδιο ισόβιο πρόεδρο, κατέστη ένας από τους σημαντικότερους θεματοφύλακες της παράδοσής μας. Ταυτόχρονα δίδασκε παραδοσιακή μουσική στη «Σχολή Εθνικής Μουσικής» που είχε ιδρύσει, η οποία αναγνωρίστηκε επίσημα από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων το 1957 και λειτουργεί έως σήμερα ως ειδική Σχολή Εθνικής Μουσικής (Βυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής, δημοτικών τραγουδιστών, λαϊκών οργάνων και χορών).

Συστηματικά οι χορωδίες του Συλλόγου εμφανίζονταν στην εκπομπή «Ελληνικοί Αντίλαλοι», μια εκπομπή στην οποίαν ο Καράς παρουσίαζε παραδοσιακή μουσική απ' όλη την Ελλάδα, από την ίδρυση του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας (Ε.Ι.Ρ.) το 1937 μέχρι και το 1973, δηλαδή για πάνω από 35 χρόνια και μέσα από τις εκπομπές του ανέδειξε πλήθος καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων ο Χρόνης Αηδονίδης, η Δόμνα Σαμίου, ο Τάσος Χαλκιάς κ.ά.
.

Μουσικό χειρόγραφο του ιδίου

.
Τα ταξίδια του σε όλη την Ελλάδα θα τον φέρουν σε επαφή με τη μουσική παράδοση και θα αρχίσει να καταγράφει τα παραδοσιακά τραγούδια μας. Είναι χαρακτηριστικό ότι για τη συλλογή των δημοτικών τραγουδιών ταξίδεψε σε όλη τη χώρα και με υπομονή άκουγε και ηχογραφούσε, με ένα παλιό μαγνητόφωνο «Τελεφούνκεν» βάρους είκοσι κιλών, τους ντόπιους να τραγουδούν τραγούδια του τόπου τους, «από τις πηγές και το στόμα των ανθρώπων, πριν ξεχαστούν και χαθούν για πάντα». Αυτό το ίδιο έχουμε δει να κάνουν και πολλοί άλλοι λάτρεις του δημοτικού παραδοσιακού τραγουδιού που νοιάζονται για τη διάδοση και εξέλιξή του, όπως η Δόμνα Σαμίου και ο Χρόνης Αηδονίδης, με το «Αρχείο Ελληνικής Μουσικής». Η προσπάθειά του αυτή θα οδηγήσει σταδιακά και με πολύ κόπο αλλά και μεράκι στη συγκέντρωση πάνω από 25.000 παραδοσιακών τραγουδιών από όλη την Ελλάδα, ενώ κατέγραψε πάνω από 70 τόμους εκκλησιαστικής μουσικής, συγκεντρώνοντας πληροφορίες και συμβουλευόμενος παλιά βυζαντινά χειρόγραφα που βρίσκονταν στην Κωνσταντινούπολη. Κατόπιν δικής του υποδείξεως προς την τότε Κυβέρνηση, μετέβη στην Κωνσταντινούπολη με το Λίνο Πολίτη και τον M. Kαλλιγά για να φωτογραφήσει τα βυζαντινά μουσικά χειρόγραφα, τα οποία τελικά μεταφέρθηκαν στην Εθνική Βιβλιοθήκη.
.

.

Η έκδοση βιβλίων και δίσκων για την ελληνική μουσική από το 1972 και μετά ήταν άλλο ένα από τα σημαντικά έργα του Καρά και του Συλλόγου. Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα αυτά έλαβαν χώρα σε μια εποχή που η Ελλάδα περνούσε μια κρίση ταυτότητας, αποποιούμενη τον πλούτο της παράδοσής της, στρεφόμενη στα πολιτιστικά πρότυπα του Δυτικού κόσμου. Οι άοκνες προσπάθειες και η σιδερένια θέληση του Καρά κατάφεραν να ξεπεράσουν τις οικονομικές και πρακτικές δυσκολίες, την κρατική αδιαφορία και την έλλειψη μέσων. Ο Σύλλογος εξελίχθηκε σε παράδειγμα προς μίμηση, ενώ ο ίδιος ο Σίμων Καράς κέρδισε τον αμέριστο σεβασμό όλου του μουσικού κόσμου.
.

.

Είναι δε αξιοσημείωτο ότι από το 1932 εισηγήθηκε και καθιέρωσε ως θεσμό την ετήσια τέλεση μνημοσύνου για τους μάρτυρες της Άλωσης της Πόλης κάθε 29η Μαΐου, θεσμό που άντεξε μέχρι σήμερα.Ο Σίμων Καράς, ένας από τους σημαντικότερους θεματοφύλακες της παράδοσής μας, έφυγε πλήρης ημερών σε ηλικία 94 ετών, στις 26 Ιανουαρίου του 1999, αφήνοντας πίσω του έναν ανεκτίμητο λαϊκό θησαυρό, που ανήκει σε όλους μας και γι’ αυτό όλοι μας θα πρέπει να συμβάλουμε, ώστε να παραμείνει ζωντανός.
.

Με τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών, μακαριστό Σεραφείμ

.
Σήμερα ο «Σύλλογος προς Διάδοσιν της Εθνικής Μουσικής», τον οποίο ίδρυσε το 1929, λειτουργεί στο σπίτι του (οδός Έρσης 9 και Πουλχερίας στο λόφο Στρέφη). Εκεί λειτουργεί και η Σχολή Εθνικής Μουσικής, όπου διδάσκεται παραδοσιακό τραγούδι, παραδοσιακά όργανα, βυζαντινή μουσική και παραδοσιακοί χοροί. Στο αρχείο του συλλόγου θα βρει κάποιος τις μπομπίνες από τις ηχογραφήσεις των παραδοσιακών τραγουδιών, αποκύημα των αμέτρητων ταξιδιών του στις διάφορες περιοχές της Ελλάδας, απ’ όπου και αντλούσε το μουσικό υλικό του, αλλά και πολυάριθμα χειρόγραφα των καταγεγραμμένων πλέον παραδοσιακών τραγουδιών, καθώς και τους τόμους της εκκλησιαστικής μουσικής που κατέγραψε. Διαθέτει επίσης παραδοσιακά όργανα και φορεσιές.
.

.

Ο Σίμων Καράς αφιέρωσε με μεράκι το χρόνο του και τις γνώσεις του για τη διάδοση της εθνικής μας μουσικής και άφησε πίσω του ένα ανεκτίμητο έργο για την πολιτιστική μας κληρονομιά. Τόσο το δημοτικό παραδοσιακό τραγούδι όσο και η βυζαντινή μουσική οφείλουν κατά μεγάλο μέρος την αναβίωση και δια της καταγραφής την επιβίωσή τους στο δάσκαλο που ξεκίνησε από το ορεινό και άγονο Στροβίτσι και με εργασία δεκαετιών κατέκτησε περίλαμπρη θέση στο πάνθεον των εξεχουσών προσωπικοτήτων του ελληνικού πολιτισμού.
.

Νίκος Στεφανίδης: Κανούν ταξίμ
Ο κορυφαίος Ρωμιός παίκτης Νίκος Στεφανίδης σε αυτοσχεδιασμό κατά τη διάρκεια ηχογράφησης με την ορχήστρα και χορωδία του Σίμωνα Καρά. Η ηχοληψία έγινε περίπου το 1960

.

Πάρθεν η Ρωμανία. Γιώργος Νταλάρας

.

Πηγές: Music Heaven και Musicale

.

ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΠΥΡΓΟΥ, ΠΛΗΝ ΒΥΤΙΝΑΙΙΚΩΝ

Δημοτικό Σχολείο Βυτιναιίκων, κλειστό από το 2007. Μετά τις ζημιές που του προξένησε ο σεισμός του Ιουνίου 2008, κάποιοι θέλουν να το κατεδαφίσουν
.
Ανακοινώθηκαν από το ιστολόγιο του Δημάρχου Πύργου τα ποσά που δαπανήθηκαν για τη σχολική στέγη. Άλλοι σχολίασαν τις απ' ευθείας αναθέσεις. Εδώ θα κάνουμε μόνο ένα σχόλιο, υπό μορφήν ερωτήματος, σχετικά με το κτήριο του Δημοτικού Σχολείου του χωριού μας:
Δεν είναι τραγικό και παράλογο, αντί να αναστηλωθεί το υπάρχον κτήριο και να στεγασθεί μια οποιαδήποτε λειτουργία του Δήμου, π.χ. ένα νηπιαγωγείο ή το ΕΕΕΕΚ, το τελευταίο να στεγάζεται σε προκατασκευασμένους οικίσκους μέσα στη ζέστη και την υγρασία του κάμπου; Δεν είναι ασυγχώρητο κάποιοι να μεθοδεύουν την κατεδάφισή του; Δε γκρεμίζονται έτσι εύκολα τα πέτρινα κτήρια κύριοι, γιατί δε μπορούν να ξαναγίνουν εύκολα!

ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Ο «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ»

.
Παρά τις αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες, το σχέδιο νόμου «Καλλικράτης» ψηφίστηκε από τη Βουλή.
.

.
Είναι βέβαιο ότι ο Υπουργός Εσωτερικών δεν θα μπορούσε να ικανοποιήσει το κάθε τοπικό αίτημα, ίσως ούτε καν να το ακούσει, εφ' όσον οι περιπτώσεις διαμαρτυρίας ανήλθαν σε εκατοντάδες. Είναι επίσης βέβαιο, σε σύγκριση με τις αντιδράσεις που είχαν συνοδεύσει τον «Καποδίστρια», ότι τώρα τα πράγματα εξελίχθηκαν πολύ πιο ομαλά. Ωστόσο, όλα θα μπορούσαν να είχαν πάει πολύ καλύτερα, αν είχε δοθεί εύλογος χρόνος στις κοινωνίες να επεξεργασθούν τις αλλαγές και εάν δεν είχαν ληφθεί υπ' όψιν μόνο οι κομματικές ανάγκες. Στην περίπτωση της Ηλείας δε, εκτός από τον παραμερισμό των μικροκομματικών και προσωπικών συμφερόντων, αρκούσε η επικράτηση της λογικής, όπως αυτή προκύπτει από το συνδυασμό της οικονομίας με τη γεωγραφία και την ιστορία του τόπου.

ΔΥΣΟΙΩΝΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΓΙΑ ΤΑ ΛΟΥΤΡΑ ΤΟΥ ΚΑΪΑΦΑ

.
Τα νέα σχετικά με τη λειτουργία των λουτρών Καϊάφα δεν είναι καλά, σύμφωνα με τον τοπικό Τύπο.
.

.
Τη δυσμενή για την Ηλεία, τους κατοίκους και τους επισκέπτες της είδηση αναδημοσίευσε το Troktiko. Πλέον το Διαδίκτυο καθιστά τα εν οίκω και εν δήμω.

ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΕΙΟ ΚΑΙ ΣΠΚ: ΠΛΗΣΙΑΖΕΙ Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ;

Το ερειπωμένο νεοκλασσικό κτήριο του Μανωλοπουλείου σήμερα
.
Σύμφωνα με το ιστολόγιο του Δημάρχου Πύργου και τα δημοσιεύματα του τοπικού Τύπου, η ώρα της σωτηρίας για το Μανωλοπούλειο Δημοτικό Νοσοκομείο και το κτήριο του Σιδηροδρόμου Πύργου – Κατακόλου (ΣΠΚ) ή αλλιώς υπνωτήριο του ΟΣΕ έφθασε.
.

.

.
Αν όντως έτσι έχουν τα πράγματα, τα νέα είναι πολύ σημαντικά, καθώς έχουν περάσει δεκαεπτά ολόκληρα χρόνια από τότε που ο σεισμός της 26ης Μαρτίου 1993 μετέτρεψε το νοσοκομείο της πόλεως σε ερείπια.
Τα σχέδια για το Μανωλοπούλειο είναι πολύ κακά: το κτήριο παραμένει εγκλωβισμένο από τις άθλιες προσθήκες της δεκαετίας του 1980 και οι χρήσεις που προτείνονται δεν είναι οι καταλληλότερες για το μνημείο και την πόλη. Ωστόσο σε πρώτη φάση το κτήριο του 19ου αιώνα θα γλυτώσει την καταστοφή.
.

Το κτήριο του ΣΠΚ σήμερα
.

Άποψη του αναστηλωμένου κτηρίου την ημέρα, σύμφωνα με τη μακέτα
.

Νυκτερινή άποψη, σύμφωνα πάντα με τη μακέτα

.

Για το κτήριο της οδού Τάκη Πετροπούλου δε γνωρίζουμε τις προτεινόμενες χρήσεις. Οι μακέττες πάντως υπόσχονται μία λαμπρή νέα ζωή. Ελπίζουμε από τις μακέττες να περάσουμε στο έργο και το μαδημένο στέμμα της πόλεως του Πύργου να ανακτήσει δύο από τα χαμένα του διαμάντια.

ΚΑΤΑΚΟΛΟ, ΧΩΡΙΣ ΛΟΓΙΑ

Ο «ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ» ΚΑΙ Ο... ΙΚΤΙΝΟΣ

H τελευταία περιπέτεια του ναού του Επικούριου Απόλλωνα με το θέμα του γεωγραφικού προσδιορισμού του έχει γίνει… πολιτικό ζήτημα διαρκείας, μάλλον λόγω του γεγονότος ότι ο Αντώνης Σαμαράς είναι αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Θόδωρος Πάγκαλος κατ’ επανάληψη στη Βουλή και σε συνεντεύξεις του έχει αναφερθεί σε αυτό το θέμα και έχει ασκήσει κριτική στον πρόεδρο της ΝΔ. Αντίστοιχες κινήσεις έχουν γίνει και από άλλα κυβερνητικά στελέχη.
Σύμφωνα με το «Βήμα της Κυριακής» έγινε πρόταση και στον Γιάννη Ραγκούση να κάνει το ίδιο για… επικουρία του «Καλλικράτη», αλλά ο υπουργός Εσωτερικών δεν μπήκε στον πειρασμό.
Αναδημοσιεύουμε το πλήρες κείμενο του σχολίου και το συνοδευτικό σκίτσο της Έφης Ξένου:
O «Καλλικράτης» δέχθηκε πολλές επιθέσεις από τον κ. Αντώνη Σαμαρά. Αλλά πληροφοριοδότης μου με ενημερώνει ότι ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών κ. Δ. Στεφάνου θυμήθηκε ότι ο πρόεδρος της ΝΔ φερόταν να είχε επιχειρήσει πέρυσι ως υπουργός Πολιτισμού την υπαγωγή του ναού του Επικούριου Απόλλωνα από την Ηλεία στη Μεσσηνία (έκανε δηλαδή ένα είδος «πολιτιστικού Καλλικράτη»). Μου λένε ότι ο κ. Στεφάνου πρότεινε στον κ. Ραγκούση να απαντήσει στον κ. Σαμαρά με αυτή την ιστορία, αλλά ο υπουργός Εσωτερικών προτίμησε τους «χαμηλούς τόνους».
Πού να περίμεναν ο Καλλικράτης και ο Ικτίνος όταν δημιουργούσαν τον Παρθενώνα, ότι αιώνες μετά θα γίνονταν παραπολιτικό για τα όρια νομών και δήμων.
.
Από το ιστολόγιο Epikourios

ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΑΝΔΡΕΑ

Είχε αεράκι και ψύχρα, αλλά το φρεντάκι και το μπανάκι με φόντο τον ήλιο που έδυε πίσω από την αγαπημένη Ζάκυνθο ήταν εξαιρετικά, στο μέσον του πρώτου τριημέρου του φετινού, περίργου καλοκαιριού

Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΦΟΙΝΙΚΩΝ ΤΟΥ ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΟΥ

Στις 29 Οκτωβρίου η καταστροφή ήταν έκδηλη, αλλά υπήρχε ακόμη η εικόνα της πυκνής συστάδας που περιέβαλλε την έπαυλη
.

Επτά μήνες μετά, σήμερα το απόγευμα: η έπαυλη του Πατρινού εμπόρου, απογυμνωμένη από τους φοίνικες και τις κουκουναριές, είναι πλέον σαν την καλαμιά στον κάμπο
.
Η καταστροφή των φοινίκων και η αποψίλωση του άλσους που περιέκλειε σαν όαση την έπαυλη Καρανικολού είναι απογοητευτική. Ας ελπίσουμε ότι τουλάχιστον κάτι θα γίνει σύντομα, ώστε να γλυτώσει η κομψή οικία των χρόνων της οικονομικής και πολιτιστικής ακμής που ομορφαίνει όλη τη γύρω περιοχή και ότι η αποκατάστασή της, μαζί με την καταπολέμηση του σκαθαριού που έχει αποδεκατίσει τους φοίνικες της περιοχής μας, θα συμβάλει στην αναγέννηση του μοναδικού αυτού χώρου.

«OLYMPIA THEME PARK» ΣΤΗ ΛΙΜΝΑ ΤΗΣ ΜΟΥΡΙΑΣ

Όπου ακούς πολλά κεράσια, κράτα και μικρό καλάθι
.

Από τα σχέδια επί χάρτου μέχρι την ύπαρξη, θέλει δουλειά πολλή. Στην Ηλεία δεν το έχουμε συνηθίσει
.

Δορυφορική άποψη της θέσης όπου προγραμματίζεται η μεγάλη επένδυση. Αμέσως βορειότερα διακρίνονται ο Αϊ-Γιάννης και τα Βυτιναίικα
.
Μεγαλεπήβολα σχέδια και επενδύσεις εξήντα εκατομμυρίων ευρώ υπόσχεται η Νομαρχία Ηλείας, σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, κάτω από το χωριό μας και τον Αϊ-Γιάννη. Το επενδυτικό σχέδιο, με την ονομασία «OLYMPIA THEME PARK» θα επιχειρήσει να πουλήσει στους τουρίστες που καταφθάνουν στο Κατάκολο μια Ντίσνεϋλαντ με μπόλικη Ολυμπία, καφέ και σινεμά.
Μετά την σκανδαλώδη αποξήρανση της αενάου λίμνης, την αποτυχημένη αγροτική της εκμετάλλευση, την αποτυχημένη χωροθέτηση βιομηχανικής ζώνης και τη δημιουργία Μουσείου Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής που έμεινε στα χαρτιά, άλλο ένα φαραωνικό σχέδιο θα επιχειρήσει να βγάλει λεφτά από το χώρο που θα μπορούσε απλούστατα να είναι ένα από τα καλύτερα ιχθυοτροφεία του κόσμου.
Το μόνο που δε μας είπαν οι χουβαρντάδες επενδυτές και ο κύριος Νομάρχης είναι πώς θα πείσουν τους τουρίστες των λίγων ωρών να συμπεριλάβουν στο πρόγραμμά τους και το θεματικό πάρκο της Λίμνας και πώς θα αποσβεσθούν τα εξήντα εκατομμύρια, όταν η τουριστική περίοδος στον τόπο μας διαρκεί σκάρτους δύο μήνες.
.

ΤΡΙΗΜΕΡΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ

Ανθισμένη ροδιά


Ανθισμένο σπάρτο


Τα κυπαρίσσια

Θέα προς τη Λίμνα

Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΕΝΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ ΜΕΣΑ ΣΕ ΛΙΓΑ ΧΡΟΝΙΑ

Το σημείο της φωτογράφησης του 1975 σήμερα. Μόνη σημαντική διαφορά, η άσφαλτος. Παρακάτω αρχίζουν τα τέρατα
.

Η πλατεία όπου άλλοτε βρισκόταν ο Πλάτανος στη Βρύση του Αλή Ζορμπά. Η Βρύση θάφτηκε κάτω από τόνους οπλισμένου σκυροδέματος. Ο πλάτανος επιβιώνει κουτσουρεμένος και το προκατασκευασμένο εκκλησάκι της Αγίας Τριάδος, του Αγίου Σάββα κλπ, έργο της Ιεράς Μητροπόλεως Ηλείας και Ωλένης, δεσπόζει του χώρου
.

Μπετά, πλάκες Καρύστου, ένα σιντριβάνι στη μέση της πλατείας που ποτέ δε λειτούργησε και ένα ανεκδιήγητο υπόστεγο εκεί όπου άλλοτε σκίαζε ο γέρικος πλάτανος: με λίγα λόγια, η επιτομή της νεοελληνικής αισθητικής και φοβίας προς τη φύση. Η Βρύση του Αλή Ζορμπά βρισκόταν μπροστά και λίγο αριστερά του εκκλησιδίου
.

Το εικονοστάσι του Αγίου Νεκταρίου έχει ανεγερθεί τη δεκαετία του 1960, όταν ο Επίσκοπος Πενταπόλεως ανακηρύχθηκε Άγιος, και είναι ένα από τα κομψότερα της Πελοποννήσου. Κάθε βράδυ οι χωριανοί που επέστρεφαν από τον κάμπο άναβαν το καντήλι του. Στο παρόν χάλι περιήλθε τα λίγα τελευταία χρόνια
.

Άποψη της πλατείας και της εκκλησούλας από το εικονοστάσι. Ο όγκος μπετόν δεξιά βρέθηκε εκεί πρόσφατα. Ο τοίχος που διακρίνεται δεξιά είναι ενός οικίσκου για το νέο δίκτυο του νερού, που δε χρειαζόταν να γίνει ούτε εκεί, ούτε έτσι. Τους κορμούς των πλατάνων διακοσμούν διαφημιστικές πινακίδες
.

Το εσωτερικό του εικονοστασιού, απλώς αγνώριστο και απαράδεκτο
.

Το Εργαστήρι Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΕΕΚ) με τις λυόμενες αίθουσες, κατασκευάστηκε με χρήματα της Νομαρχίας σε χώρο που αγόρασε από την Μητρόπολη και ακόμα δεν έχει μεταστεγαστεί. Την μεταστέγαση έπρεπε να έχει ήδη κάνει ο Δήμος. Τι περιμένει;
.

Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες δεν άξιζαν κάτι καλύτερο από αυτές τις λυόμενες αίθουσες και τη μαύρη άσφαλτο;
.

Με την τελευταία ανάρτηση ακόμη νωπή στη μνήμη, λίγες ώρες μετά τον ερχομό μου στο χωριό, τα βήματα με έφεραν στο μέρος που περιέγραψα, αυτή τη φορά με τη φωτογραφική μηχανή ανά χείρας. Περπατώντας και φωτογραφίζοντας, μελαγχόλησα βλέποντας για μια ακόμη φορά πώς ένας μικρός φυσικός παράδεισος μετετράπη, μέσα σε λίγα χρόνια και με ευθύνη του Φιλοπροόδου Συλλόγου, της Μητροπόλεως και την ανοχή του Τοπικού Συμβουλίου, σε μία κόλαση τσιμέντου.
Εκεί που άλλοτε ανάμεσα στο τρεχούμενο νερό της Βρύσης αφθονούσαν οι πρέλες, τα κυκλάμινα και το «ψωμί του φιδιού», εκεί όπου πετούσαν λιμπελούλες και πυγολαμπίδες και κελαηδούσαν αηδόνια, εκεί όπου η φαντασία των χωριανών έβλεπε το σούρουπο τον Αράπη και το Βοϊδοκέφαλο, σήμερα κυριαρχεί το τσιμέντο, οι πλάκες Καρύστου, η εγκατάλειψη και τα σκουπίδια. Η Βρύση του Αλή Ζορμπά έχει ταφεί κάτω από το τσιμέντο, όπως και οι ρίζες του έκτοτε φιλάσθενου πλατάνου. Κορωνίδα της ασέβειας η ψεύτικη βρύση, της οποίας το κρύο νερό βγαίνει από ψύκτη και το προκάτ εκκλησάκι. Εδώ η κακογουστιά της τοπικής Εκκλησίας βρήκε την πλήρη έκφρασή της.
Η έλλειψη ευαισθησίας και φαντασίας, ο νεοπλουτισμός και η προχειρότητα κατέστρεψαν για πάντα μέσα σε λίγα χρόνια ένα δροσερό άλσος που δημιούργησαν και σεβάστηκαν οι αιώνες. Λυπάμαι που αυτή η καταστροφή συνέβη στο χωριό που τόσο αγάπησα και που δεν είχα τότε τη δύναμη να εμποδίσω αυτή την παρανοϊκή πορεία.
.

ΜΑΪΟΣ 1975

.

Μάιος 1975, μεσημέρι μιας ηλιόλουστης μέρας: ο Λάμπρος Δρυμώνας επιστρέφει με το Μπίσμαρκ του στο σπίτι και ο Λεωνίδας Παπαδόπουλος κατηφορίζει με τον αραμπά του προς τον κάμπο. Σημείο φωτογράφησης το Μάρμαρο, λίγο πριν τη Βρύση του Αλή Ζορμπά.
Το Μάρμαρο καμμιά σχέση δεν έχει με αυτό που φαντάζεται κανείς. Μάρμαρο λέγεται το μαλακό, εύθρυπτο πέτρωμα, ο αδιαμόρφωτος ψαμμίτης που αφθονεί στα μέρη μας και που χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν ως ευτελές οικοδομικό υλικό, όταν η μεταφορά πέτρας από τα λατομεία του Λεβεντοχωριού και της Σκαφιδιάς ήταν ασύμφορη. Για άγνωστο λόγο, ο σχηματισμός που οι χωριανοί ονόμαζαν Μάρμαρο, ύψους λίγων μέτρων, ισοπεδώθηκε πριν πολλά χρόνια χωρίς κανένα λόγο.
Ο Αλή Ζορμπάς είναι μια φυσιογνωμία της εποχής της Τουρκοκρατίας που δε μας άφησε τίποτε άλλο εκτός από την ομώνυμη βρύση στην είσοδο του χωριού από τον κάμπο. Κατά πάσα πιθανότητα ήταν μεγαλοκτηματίας της περιοχής, μια και η ευρύτερη περιοχή του χωριού μας έφερε άλλοτε το όνομά του.
Η πέτρινη θολωτή Βρύση του Αλή Ζορμπά με το λιγοστό νερό σωζόταν μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Το νερό της δεν πινόταν, καθώς και οι χωριανοί πίστευαν ότι έρχεται από το νεκροταφείο. Υπερβολές, καθ’ ότι το νεκροταφείο βρίσκεται στην κορυφή σχεδόν του λόφου, ενώ ο υδροφόρος ορίζοντας, όπως φαίνεται από τα πηγάδια, βρίσκεται πολύ χαμηλότερα. Πηγάδια με πόσιμο νερό βρίσκονται ακόμη και σήμερα πολύ κοντύτερα στο νεκροταφείο, χωρίς κανένα πρόβλημα. Παραμελημένη από χρόνια, δυστυχώς καταστράφηκε βλακωδώς και επιχωματώθηκε κατά τις εργασίες διαμορφώσεως της πλατείας. Έτσι το χωριό μας έχασε το μοναδικό μνημείο στην περιοχή που προϋπήρχε του ερχομού των Βυτιναίων και η τοποθεσία έχασε για πάντα την ειδυλλιακή της όψη.
Ο χώρος γύρω από τη Βρύση, όπως φαίνεται στο βάθος της φωτογραφίας, αποτελείται από πυκνή συστάδα δένδρων, με κυρίαρχα τα βίδια, τα πλατάνια, τις λεύκες και τις ιτιές. Το έδαφος ήταν καλυμμένο από ένα στρώμα κυκλάμινα και στα κλαδιά των δένδρων φώλιαζαν αμέτρητα αηδόνια. Κανένα άλλο σημείο του χωριού μας δεν είναι πιο πράσινο και δροσερό. Κανένα το βράδυ δεν ήταν πιο σκοτεινό, για αυτό και οι χωριανοί έλεγαν ότι «κρατάει» και ότι εκεί εμφανίζεται το «Βοϊδοκέφαλο», τέρας του οποίου η μορφή ποίκιλλε από περιγραφή σε περιγραφή, ανάλογα με τη φαντασία του «μάρτυρα» αφηγητή. Πιθανότερο είναι ότι το μόνο που εμφανιζόταν τα βράδυα ήταν παράνομα ζευγαράκια, όπως και χιλιάδες πυγολαμπίδες που έκαναν το έδαφος να μοιάζει με έναστρο ουρανό.
Όλα αυτά δυστυχώς αποτελούν παρελθόν. Το δροσερό χώμα με τα κυκλάμινα έχει καλυφθεί από τόνους μπετόν και πλακών Καρύστου, το πρώτο και πιο λανθασμένο έργο του Φιλοπροόδου Συλλόγου. Τη Βρύση του Αλή Ζορμπά έχει αντικαταστήσει μία γιαλαντζί βρύση, με ψύκτη από πίσω. Επάνω στην πλατεία η Μητρόπολη Ηλείας έστησε μία προκατασκευασμένη εκκλησία, εις εκπλήρωσιν κάποιου τάματος, που προοριζόταν για αλλού, αλλά εδώ βρήκε έτοιμο χώρο. Τα αηδόνια και οι πυγολαμπίδες έφυγαν πανικόβλητα από τους προβολείς που έκαναν τη νύχτα μέρα. Ο αιωνόβιος πλάτανος που έγλειφε το νεράκι της πηγής ξεράθηκε, μάλλον από ανθρώπινο χέρι που ήθελε να εκδικηθεί το Σύλλογο.
Όσο για τους ανθρώπους της φωτογραφίας και τα μεταφορικά τους μέσα, μετά από τριάντα πέντε ολόκληρα χρόνια τίποτε δεν είναι το ίδιο.

.

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟΝ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ

Κατά τη συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής ο υπουργός Εσωτερικών Γιάννης Ραγκούσης προχώρησε σε μια σειρά αλλαγών, με βάση παρατηρήσεις όλων των πτερύγων της Βουλής και των ενδιαφερόμενων φορέων.
Στο Νομό Ηλείας ο Δήμος Κυλλήνης μετονομάζεται σε Δήμο Ανδραβίδας -Κυλλήνης. Ο Δήμος Αμαλιάδας μετονομάζεται σε Δήμο Ήλιδας και ο Δήμος Ανδρίτσαινας με έδρα τα Κρέστενα αποκτά ιστορική έδρα την Ανδρίτσαινα.
Τώρα όλα είναι τέλεια και ιδανικά και κανένας δεν έχει λόγο να διαμαρτύρεται! Η Ηλεία είναι έτοιμη να χαράξει το δρόμο της προόδου και της πράσινης ανάπτυξης. Αμήν!

ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ: ΟΤΑΝ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΚΔΙΚΕΙΤΑΙ...

Νόμισμα της Αχαϊκής Συμπολιτείας
.
Μας είπαν πως το σχέδιο «Καλλικράτης» πήρε το όνομά του από τον αρχιτέκτονα του Παρθενώνος. Βολικό και μεγαλοπρεπές, αλλά μπορεί να μην είναι έτσι ακριβώς. Διαβάστε το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του Montibus descendum και θα καταλάβετε. Διαβολική σύμπτωση; Κρυμμένη αλήθεια; Ή μήπως η εκδίκηση της Ιστορίας;
.

“TOMB HUNTERS, ISTHMUS OF CORINTH”

Τυμβωρύχοι στον Ισθμό της Κορίνθου το 19ο αιώνα
.
Η υπόθεση των διδύμων κούρων από την Κορινθία που βρέθηκαν σε λαθρανασκαφή και ήταν έτοιμοι προς πώληση έναντι δέκα εκατομμυρίων ευρώ σε αλλοδαπούς «λάτρεις» της αρχαίας ελληνικής τέχνης, έφερε στο νου μια παλιά γκραβούρα από αγγλικό περιοδικό που δείχνει Έλληνες τυμβωρύχους, κατά σύμπτωση πάλι στην Κορινθία, στην περιοχή του Ισθμού. Και αν εκείνοι οι αμόρφωτοι άνθρωποι δεν γνώριζαν την ιστορική αξία των «κανατιών», των «παπάδων» και των άλλων ευρημάτων που πουλούσαν στους ξένους περιηγητές ή λαθρεμπόρους έναντι πινακίου φακής, οι σημερινοί λαθρανασκαφείς και αρχαιοκάπηλοι δεν έχουν καμμιά δικαιολογία, αφού το κράτος αγοράζει πλέον τα αρχαιολογικά ευρήματα προσφέροντας υψηλές χρηματικές αμοιβές.
.

Οι δίδυμοι κούροι της Τενέας αναπαύονται στο εργαστήριο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου
.
Μας αρέσει να κατηγορούμε τους κακούς ξένους που λεηλάτησαν τις αρχαιότητές μας. Είμαστε πρώτοι στο ανάθεμα εναντίον των πάσης φύσεως και εποχής Έλγιν, που με πρόσχημα την αγάπη στην αρχαία τέχνη ή την προφύλαξη των κειμηλίων της αρχαιότητας, ρήμαξαν τους αρχαιολογικούς χώρους της πατρίδας μας. Δεν μας αρέσει όμως μια πολύ απλή αλήθεια: ότι τις περισσότερες φορές πίσω από μια υπόθεση αρχαιοκαπηλίας υπάρχουν ελληνικά χέρια, που είτε αποκάλυψαν, είτε πούλησαν τους θησαυρούς της πολιτιστικής μας κληρονομιάς στους ξένους.
.

Αντί για το μουντό ουρανό κάποιας ευρωπαϊκής ή αμερικανικής πόλεως, θα συνεχίσουν να βλέπουν τον ελληνικό ουρανό
.
Για να μην ξεχνιόμαστε: ενώ διεκδικούμε τα γλυπτά του Επικουρίου Απόλλωνα, το κιονόκρανο που εκλάπη προ μηνών από την Ολυμπία ακόμη δεν έχει βρεθεί. Όπως δεν έχει βρεθεί επί δεκαετίες η εικόνα που εκλάπη από το προσκύνημα της Σουδιώτισσας. Όπως έχουν χαθεί για πάντα οι ενάλιες αρχαιότητες της βυθισμένης Φειάς, που ψάρευαν από τα κότερά τους Ιταλοί. Όπως αγνοούνται και δεκάδες άλλες αρχαιότητες από την Ήλιδα και άλλους αρχαιολογικούς χώρους της Ηλείας.
.

Αυτοί ήταν τυχεροί. Χιλιάδες άλλα έργα τέχνης όλων των εποχών έχουν κάνει φτερά και κοσμούν μουσεία και ιδιωτικές συλλογές, ενώ κάποιοι συμπατριώτες μας χαμογελούν ειρωνικά και μετρούν τις εισπράξεις τους
.
Αρθρογραφία σχετική με τους Κούρους της Κορινθίας από την ΕΡΤ και τις εφημερίδες Τα Νέα, Ελευθεροτυπία (και εδώ), Καθημερινή και Το Βήμα.

ΕΝΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΛΛΙΩΤΙΚΟ ΑΠΟ ΤΑ ΑΛΛΑ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΑΠΟ ΤΟ ΘΟΛΟ ΠΡΟΣ ΤΗ ΝΕΑ ΦΙΓΑΛΕΙΑ

Οι φωτογραφίες είναι πριν τις πυρκαϊές του 2007. Τα πεύκα που περιέβαλλαν το σπίτι κάηκαν όλα. Ευτυχώς το ίδιο γλύτωσε

.

Λίγα μέτρα μετά τη στροφή προς Νέα Φιγαλεία, στο Θολό, ένα παλιό σπίτι στα αριστερά του δρόμου θα τραβήξει την προσοχή μας. Δεν είναι μουσείο, με την επιστημονική έννοια του όρου, ωστόσο είναι μια συλλογή με παλαιά αντικείμενα που μάζεψαν οι ιδιοκτήτες του ακινήτου, ένας Ούγγρος και μία Γερμανίδα, και τα εξέθεσαν στο κατώι και στον περιβάλλοντα χώρο. Αντικείμενα που προφανώς έσωσαν από τα σκουπίδια και τη λήθη. Η επίσκεψη μπορεί να πάρει από λίγα λεπτά μέχρι αρκετή ώρα, είναι βέβαιο όμως ότι θα υπενθυμίσει και θα συγκινήσει.