Σάββατο 26 Φεβρουαρίου 2011

Ο ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΣ ΑΛΗ ΦΑΡΜΑΚΗΣ ΚΑΙ Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ


Αλβανός με σκλάβα. Πίνακας του Frederick Arthur Bridgman. Κάπως έτσι θα πρέπει να φανταστούμε τον πύργο του Αλή Φαρμάκη

Ο Αλή Φαρμάκης ήταν Τουρκαλβανός από του Λάλα, προσωπικός φίλος και αδελφοποιτός του Κολοκοτρώνη με μια φιλία που σφράγιζε τις δύο οικογένειες επί γενιές. Γύρω στο 1800 επέλεξε το Μοναστηράκι της Γορτυνίας για έδρα του, λόγω του ότι ήταν χτισμένο σε λόφο και δέσποζε των γύρω οικισμών. Όταν ανέλαβε ως αγάς τη διοίκηση της περιοχής, έχτισε στο πάνω μέρος του χωριού ισχυρότατο πύργο. Λέγεται ότι για να γίνουν πιο ισχυρά τα τείχη του πύργου, μέσα στη λάσπη που χρησιμοποιούσαν έριχναν και χιλιάδες ασπράδια αυγών, τα οποία έφερναν οι ραγιάδες. Έτσι, ο πύργος έγινε τέλειος και πολύ ισχυρός. Μετά την Απελευθέρωση ο πύργος γκρεμίστηκε. Σήμερα σώζονται μερικά τείχη και ο επισκέπτης αντιλαμβάνεται πόσο γερός ήταν.


Αλβανός που χορεύει. Ξεχωρίζει από το άσπρο του φέσι. Ο καθιστός άνδρας δεξιά με το κόκκινο φέσι είναι Ρωμιός

Κατά το έτος 1808, λόγω απειθαρχίας του Αλή Φαρμάκη προς τον Σουλτάνο, ο τελευταίος έστειλε τον Βελή Πασά, γιο του Αλή Πασά των Ιωαννίνων, να τον καθυποτάξει. Ο Αλή Φαρμάκης συγκέντρωσε πολεμιστές για να αντιμετωπίσει τον Βελή. Ανάμεσά τους πολεμούσε και ο Κολοκοτρώνης με άλλα δεκαεφτά παληκάρια του, εκ των οποίων και ο Νικηταράς. Τα δύο αντίπαλα στρατεύματα έδωσαν μάχη στην περιοχή όπου σήμερα είναι το χωριό Βελημάχι, στην οποία ο Βελής χρησιμοποίησε κανόνια. Βλέποντας όμως ότι τα τείχη ήταν πολύ ισχυρά για να γκρεμιστούν από τους κανονιοβολισμούς, προέβη στο εξής τέχνασμα: άρχισε να σκάβει λαγούμια (υπόγειες στοές), οι οποίες θα έφθαναν μέχρι τα θεμέλια του πύργου, με σκοπό να βάλει κάτω από τον πύργο βαρέλια με μπαρούτι για να τον ανατινάξει.
Ωστόσο ένα βράδυ με φεγγάρι που είχαν ανέβει στην ταράτσα του πύργου, ο Κολοκοτρώνης διέκρινε τα βουνά με το φρεσκοσκαμμένο χώμα, αντιλήφθηκε το σχέδιο του εχθρού και άρχισε να σκάβει λαγούμι από τον πύργο προς την αντίθετη κατεύθυνση. Όταν ο Βελής τελείωσε τις στοές, προτού βάλει φωτιά στο μπαρούτι, κάλεσε τον Αλή Φαρμάκη να παραδοθεί, με τα παρακάτω λόγια: «Παραδοθείτε γιατί θα σας κάψω όλους σαν το ποντικό στη φάκα».
Ο Αλή Φαρμάκης απάντησε: «Δεν παραδινόμαστε, γιατί, εάν εσύ έστησες φάκα, εγώ της έβαλα την τσάκα» (ξύλινο στήριγμα στις παλιές πόρτες του χωριού για να μην ανοίγουν).
Ο πύργος δεν έπαθε τίποτε με την έκρηξη της πυρίτιδας, επειδή τα αέρια εκτονώθηκαν προς το λαγούμι που είχαν ανοίξει οι πολιορκούμενοι και έτσι η πολιορκία συνεχίστηκε για έξι μήνες περίπου, χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Όμως, για να μην συνεχίζεται η αιματοχυσία, μεσολάβησαν οι συγγενείς του Αλή Φαρμάκη από του Λάλα και τον έπεισαν να παραδοθεί. Ο Αλή δέχθηκε να συνθηκολογήσει, υπό τον όρο ότι ο αδελφοποιτός του και τα παληκάρια του θα έφευγαν ασφαλείς στη Ζάκυνθο.


Αρναούτης (Αλβανός) αναπαύεται πίνοντας καφέ και καπνίζοντας τσιμπούκι. Ελαιογραφία σε καμβά του Paul Jovanowich. Η αλβανική φουστανέλλα δεν διέφερε ουσιαστικά από την ελληνική, όμως οι Αλβανοί έφεραν στην κεφαλή λευκό φέσι και στα πόδια αντί για τσαρούχια τις πίγκες, δερμάτινα υποδήματα που δένονταν με κορδόνια στους αστραγάλους. Διαφορετική διακόσμηση είχαν και οι αλβανικές πιστόλες, εξαιρετικής ποιότητας και τέχνης. Η απόληξη του κοντακίου ήταν μυτερή κωνική και η ασημένια διακόσμηση ήταν κοκκιδωτή. Ωστόσο πολλά όπλα τους έπεσαν σε ελληνικά χέρια κατά τη διάρκεια των μαχών

Πράγματι, μετά τη συνθηκολόγηση του Αλή Φαρμάκη, ο Κολοκοτρώνης γύρισε και πάλι στη Ζάκυνθο, όπου κατατάχθηκε στο ελληνικό στρατιωτικό σώμα που είχαν οργανώσει οι Άγγλοι όταν κατέλαβαν το νησί, και λίγο αργότερα, για τη δράση του εναντίον των Γάλλων, του απένειμαν τον βαθμό του ταγματάρχη. Υπηρέτησε στο σώμα αυτό ως τη διάλυση του, το 1817. Ο Αλή παραδόθηκε και απαγχονίστηκε στο χωριό Μοναστηράκι.


Η μύηση του Κολοκοτρώνη στη Φιλική Εταιρεία. Πίνακας του Δ. Τσάκου, 1849. Οι μυήσεις των μελών της Φιλικής Εταιρείας στη Ζάκυνθο γίνονταν στον Άγιο Γεώργιο των Λατίνων, στην τοποθεσία Ψήλωμα της Χώρας. Στο κελλί δίπλα από την εκκλησία του 17ου αιώνα γινόταν η τελετή από τον Ηπειρώτη πρόσφυγα ιερωμένο Άνθιμο Αργυρόπουλο, σε μιαν εικόνα του Χριστού, που ονομάζεται «Τρίμορφο». Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου έπεσε με τους σεισμούς του 1893 και αργότερα ξαναχτίστηκε. Και πάλι σωριάστηκε με τους σεισμούς του 1953 και ξαναχτίστηκε αμέσως. Στον περίβολο του ναού υπάρχει προτομή του Γέρου του Μοριά, επειδή ήταν ένας από όσους μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία στο εκκλησάκι αυτό, το οποίο αποτελεί ένα από τα πολυτιμότερα μνημεία της Ελληνικής Ιστορίας. Το «Τρίμορφο», πάνω στο οποίο ορκίζονταν οι Φιλικοί, φυλάσσεται στο Μεταβυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου

Γιατί ο Κολοκοτρώνης δεν έγινε μουσουλμάνος
Κ
ατά τη διάρκεια της πολιορκίας του πύργου του Αλή, ένας ανηψιός του, που είδε πόσο γενναία πολεμούσε ο παλιός κλέφτης, δεν κρατήθηκε και του είπε:
-Αχ, βρε Κολοκοτρώνη, αν γινόσουν μουσουλμάνος, τέτοιο παλικάρι που είσαι, θα γινόσουν άρχοντας τρανός!
-Δηλαδή, θα έκανα και σουνούτεμα;
(=περιτομή)
-Ε, βέβαια…
-Άσε μπέη μου, δε γίνεται…
-Γιατί δε γίνεται; Όλα γίνονται!
-Να σου πω γιατί δε γίνεται. Όταν βαφτιζόμαστε εμείς οι χριστιανοί, ο παπάς κόβει λίγο μαλλί απ’ το κεφάλι μας και το βάζει πίσω από το εικόνισμα του Χριστού, σημάδι ότι είμαστε δικοί του. Αν κάνω λοιπόν σουνούτεμα και γίνω μουσουλμάνος, θα έχει κι ο Μουχαμέτης το… αυτό, και όταν πεθάνω θα με θέλει να πάω στο δικό του παράδεισο. Για σκέψου λοιπόν, να με τραβάει ο ένας από το μαλλί κι ο άλλος από την ψωλή! Να βάλω σε αμάχη, για το χατίρι μου, τέτοιους μεγάλους προφητάδες; Θα βρω το μπελά μου… Άσ' το, καλύτερα!


Ο Κολοκοτρώνης. Ν. Βαρβέρης. Συλλλογή Κουτλίδη

Έ
να από τα τραγούδια που αναφέρονται στον Αλή Φαρμάκη και στη δύναμη της φιλίας του με τον Κολοκοτρώνη είναι το ακόλουθο:

«Άνοιξη και καλοκαίρι ο Αλή Βελής μ' ασκέρι
πάει τη Λάλα και κυκλώνει και στο κάστρο της ζυγώνει.
Μήνυμα μ' ένα τσιράκι στέλνει στον Αλή Φαρμάκη:
-Τον Κολοκοτρώνη αν δώσεις την ζωή σου θα γλυτώσεις.
Μα ο προύχοντας Λαλιώτης άντρας είν', δεν είν' προδότης:
-Δε σ' τον δίνω, είν' αδερφός μου,είναι αδερφοποιτός μου!
Ο Καλιάς στάχτη ας γίνει, αδερφό δεν παραδίνει!
Είμαι ο Αλή Φαρμάκη με δικό μου μπαϊράκι.
Αίμα το σπαθί μου στάζει και το αίμα δε με σκιάζει!»
.

Πέμπτη 24 Φεβρουαρίου 2011

ΕΝΑΣ ΛΕΒΕΝΤΗΣ ΧΟΡΕΥΕ



Ένας λεβέντης χόρευε, μωρέ, σε μαρμαρένιο αλώνι.
Κι η κόρη που τον αγαπά κι η κόρη που τον θέλει
κι η κόρη που τον αγαπά, μωρέ, τόνε καμαρώνει
και με το μάτι νόημα, μωρέ, και με τα χείλη λέει:
-Κόπιασ' απάν', λεβέντη μου, να φάμε και να πιούμε.
Πού ήσουν εψές λεβέντη μου κι αντιπροψές το βράδυ;
-Εψές ήμουν στην μάνα μου, προψές στην αδερφή μου
κι αντιπροψές με κάλεσαν, μωρέ, οι φίλοι οι δικοί μου.
Κι απόψε στο κονάκι σου θα 'ρθώ να σε φιλήσω,
να σε φιλήσω δυο φορές, μωρέ στα στήθια και στα μάτια.
-Μη με φιλείς λεβέντη μου, μωρέ, και μη με κοκκινίζεις.
Γιατί θαρρώ δεν μ' αγαπάς, μωρέ και πολύ με προδίδεις.
.

Δευτέρα 21 Φεβρουαρίου 2011

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΗΤΑΝ ΥΠΕΡ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΔΟΣ, ΟΧΙ ΥΠΕΡ ΣΤΡΕΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΓΡΟΣΙΩΝ


Αλέξανδρος Υψηλάντης. Ελαιογραφία σε καμβά του E.V. Rippingille, 1853. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, αρ. κατ. 5408
.
Στις 22 Φεβρουαρίου του 1821 ο Αλέξανδρος Υψηλάντης πέρασε μαζί με τους αδελφούς του Νικόλαο και Γεώργιο τον ποταμό Προύθο (Prut, φυσικό σύνορο μεταξύ Μολδαβίας και Βασαραβίας) και για πρώτη φορά ακούστηκε η κραυγή «Ζήτω η Λευτεριά».
.

Η διάβαση του ποταμού Προύθου από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη
.
Δύο ημέρες αργότερα, φθάνοντας στο Ιάσιο της Μολδαβίας, όπου οι τοπικοί άρχοντες ήταν Έλληνες Φαναριώτες, ύψωσε τη σημαία της Επαναστάσεως και απηύθυνε ενθουσιώδη προκήρυξη προς τους Έλληνες, τονίζοντας την ανάγκη σε θυσίες που θα χρειαστεί ο Αγώνας και την ασημαντότητα των θυσιών αυτών μπροστά στο αγαθό της Ελευθερίας.
.

.
Στην προκήρυξη «Μάχου Υπέρ Πίστεως και Πατρίδος» απηύθυνε έκκληση στους Έλληνες να δράξουν τα όπλα και να πολεμήσουν «για την πίστη και την πατρίδα ενάντια στους απίστους». Όπως μας πληροφορεί ο εθνικός ποιητής της Ρωσίας Αλέξανδρος Πούσκιν, γνωστός για τα φιλελληνικά του αισθήματα, τότε «ο Ρώσος πρόξενος και ο Υψηλάντης ανέλαβαν αμέσως τη διοίκηση της πόλης. Οι Έλληνες άρχισαν να συγκεντρώνονται μαζικά κάτω από τις σημαίες του». Εξέδωσε προκηρύξεις που γρήγορα έφτασαν παντού και οι οποίες διακήρυτταν ότι ο Φοίνικας της Ελλάδος θα αναγεννηθεί από τις στάχτες του, ότι η ώρα της πτώσης της Τουρκίας έχει φθάσει και ότι μια μεγάλη δύναμη (υπονοώντας τη Ρωσία) εγκρίνει τη μεγαλοπρεπή αυτή πράξη».
.

.
Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης την ίδια ημέρα που ανακοίνωσε την επαναστατική του προκήρυξη, 24 φεβρουαρίου 1821, κυκλοφόρησε άλλες δύο προκηρύξεις. Η μία ήταν έκκληση προς τους Φιλικούς και η άλλη πρόσκληση προς τους Έλληνες της Βλαχίας και της Μολδαβίας για επιστράτευση. Ήθελε με τις προκηρύξεις αυτές να περάσει σ’ όλους τους Έλληνες το μήνυμα ότι απουσίες από το προσκλητήριο της πατρίδας δεν δικαιολογούνται.
.

Η εκκλησία των Τριών Ιεραρχών του Ιασίου, όπου τελέσθηκε η δοξολογία και ευλογήθηκε η σημαία της Επαναστάσεως
.
Στις 26 Φεβρουαρίου 1821 στο ναό της Μονής των Τριών Ιεραρχών Ιασίου, που κτίσθηκε το 1638 από τον ηγεμόνα της Μολδαβίας Βασίλε Λούπου, τελέσθηκε δοξολογία. Στον αύλειο χώρο της Μονής ο Μητροπολίτης Ιασίου και Σουτσεάβας κυρ Βενιαμίν Κωστάκη, ευγενούς ελληνικής καταγωγής, ευλόγησε τη σημαία και κατά το βυζαντινό τυπικό, παρέδωσε το ξίφος στον Υψηλάντη. Η σημαία είχε τρεις οριζόντιες λωρίδες. Τα τρία χρώματά της συμβόλιζαν: την αδελφότητα το λευκό, τον πατριωτισμό το ερυθρό και τη θυσία το μαύρο. Στη μία πλευρά είχε το σταυρό και τις εικόνες των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης με την επιγραφή «εν τούτω νίκα», ενώ στην άλλη το Φοίνικα με τη φράση από κάτω «εκ της στάχτης μου αναγεννώμαι».
.

Ο Μητροπολίτης Ιασίου Βενιαμίν Κωστάκη
.

Μεταλλική σφραγίδα του κυρ Βενιαμίν Κωστάκη
.
Κατόπιν διενεργήθηκε έρανος για τη συλλογή ενός εκατομμυρίου γροσίων και υπογράφθηκε σε διώροφο κτήριο στο Κισινάου της Μολδαβίας (ήδη στην ιδιοκτησία του Ελληνικού Κράτους) η Διακήρυξη προς το Έθνος και η πρόσκληση εθελοντών.
.

Η σημαία του Ιερού Λόχου του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Η μια πλευρά είχε τους Αγίους Κωνσταντίνο και Ελένη και η άλλη πλευρά το μυθικό Φοίνικα με τη φράση «Εκ της τέφρας μου αναγεννώμαι». Εδώ μία παραλλαγή με τον ερυθρό σταυρό πλαισιωμένο από στεφάνι δάφνης και την επιγραφή «ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ»
.
Από την αρχή οι προσπάθειες του Υψηλάντη επικεντρώθηκαν στην οργάνωση του στρατού. Μαζί του δεν είχε φέρει στρατό και συνεπώς έπρεπε να συγκροτηθεί εκεί. Από το πρώτο βράδυ της άφιξής του στο Ιάσιο, συγκεντρώθηκαν 2.000 άνδρες μεταξύ των οποίων υπήρχαν Σέρβοι, Βούλγαροι, Μαυροβούνιοι και λίγοι Μολδαβοί, ακόμη και η φρουρά του Μιχαήλ Σούτσου. Ενώ αυξανόταν κάθε μέρα η προσέλευση των εθελοντών, γρήγορα προέκυψαν πολλές δυσχέρειες στη συγκέντρωση των αναγκαίων εφοδίων. Δεν υπήρχε η κατάλληλη υποδομή που θα φρόντιζε για την κατάταξή τους. Οι πλούσιοι Έλληνες της περιοχής, από τους οποίους περίμενε πολλά ο Υψηλάντης, δεν ανταποκρίθηκαν. Το σχέδιο κινητοποίησης του σερβικού πληθυσμού ναυάγησε. Ο Σέρβος Μίλος Ομπρένοβιτς, ηγέτης των Σέρβων, τήρησε παθητική στάση έναντι της επανάστασης στη Μολδοβλαχία και συνέστησε στο σερβικό λαό να παραμείνει ήσυχος. Βέβαια στην απόφασή του αυτή επηρεάστηκε από την αποδοκιμασία του Υψηλάντη από τον Τσάρο της Ρωσίας.
Τα γεγονότα αυτά προκάλεσαν κάποια καθυστέρηση. Μόλις την 1η Μαρτίου ο Υψηλάντης ξεκίνησε για τη Βλαχία με κατεύθυνση το Βουκουρέστι. Στη Φωξάνη, ο Υψηλάντης σχημάτισε ένα σώμα στρατού, τον Ιερό Λόχο, μιμούμενος τον Ιερό Λόχο του Πελοπίδα της αρχαιότητας αποτελούμενο από ενθουσιώδεις νέους εθελοντές, μορφωμένους και γόνους πλουσίων οικογενειών.
.

Η μάχη του Δραγατσανίου σήμανε την καταστροφή του Ιερού Λόχου
.

Ο Γεωργάκης Ολύμπιος βάζει φωτιά στην πυρίτιδα. Το ολοκαύτωμα της Μονής Σέκου θα σημάνει το τέλος της Επαναστάσεως στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες
.
Το επαναστατικό κίνημα του Υψηλάντη στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες έλαβε άδοξο τέλος με τη Μάχη του Δραγατσανίου στις 7 Ιουνίου 1821 και το ολοκαύτωμα της Μονής Σέκου στις 23 Οκτωβρίου 1821. Ωστόσο η φλόγα της Επαναστάσεως είχε ήδη ανάψει στην κυρίως Ελλάδα.
.

Παρασκευή 18 Φεβρουαρίου 2011

ΝΕΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΙΦΩΝΩΝ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ


Σίφωνας στους Εγκρεμνούς της Λευκάδας. Παρόμοιους βλέπουμε κάθε χρόνο στα ανοικτά της Ηλείας. Όσοι βγαίνουν στην ξηρά, είναι ιδιαίτερα καταστροφικοί

Ό,τι είναι για τον πλανήτη οι νοτιοανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ που βρέχονται από τον Κόλπο του Μεξικού, είναι η Ηλεία και η δυτική Αχαΐα για την Ελλάδα, εις ό,τι αφορά τους σίφωνες: η περιοχή με την υψηλότερη συχνότητα παρουσίας και τη μεγαλύτερη ένταση. Η διαφαινόμενη μάλιστα κλιματική αλλαγή πιθανότατα επιφυλάσσει για την περιοχή μας πολύ δυσάρεστες εκπλήξεις στο μέλλον, δυνητικούς προξένους καταστροφών αναλόγων των σεισμών και των πυρκαγιών.


Μετά τους σεισμούς και τις πυρκαγιές, οι τυφώνες συμπληρώνουν τα τρία κακά της μοίρας της Ηλείας

Εν όψει της νέας δυσάρεστης πραγματικότητας, το Εργαστήριο Κλιματολογίας και Ατμοσφαιρικού Περιβάλλοντος του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών δημιούργησε ιστοσελίδα για την αναφορά και καταγραφή των σιφώνων στη χώρα μας, στην οποία οι πολίτες μπορούν να αναφέρουν τέτοια φαινόμενα.
Μέσα από την ιστοσελίδα http://tornado.geol.uoa.gr/tornado/ που φιλοξενείται πλέον μεταξύ των συνδέσμων του ιστολογίου, οι πολίτες μπορούν να συμμετέχουν ενεργά, αναφέροντας την εκδήλωση σιφώνων ξηράς (Ανεμοστρόβιλος - Tornado), σιφώνων θάλασσας (Υδροσίφωνας - Waterspout) ή χωνοεδών νεφών (Funnel clouds) στον ελλαδικό χώρο. Πρόκειται για στροβιλιζόμενες δίνες αέρα, οι οποίες κρέμονται κάτω από καταιγιδοφόρα κυρίως νέφη, προκαλώντας υλικές ζημιές ή απειλώντας ανθρώπινες ζωές στο πέρασμα τους. Το φαινόμενο έχει διάρκεια λίγων λεπτών, αλλά όπως ο σεισμός, που διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα, έχει καταστροφικές συνέπειες για την τοπική κοινωνία και οικονομία.
Τέτοιου είδους φαινόμενα παρατηρούνται στην Ηλεία αρκετά συχνά. Πλέον με τα σύγχρονα μέσα που είναι στη διάθεση του καθενός (κάμερες, φωτογραφικές μηχανές ή κινητά τηλέφωνα), αρκετά επεισόδια ανεμοστροβίλων και υδροστροβίλων που παρατηρούνται μπορούν ταυτόχρονα να καταγραφούν. Μέσα λοιπόν από την ιστοσελίδα οι πολίτες θα μπορούν να αναφέρουν τέτοια περιστατικά και συγχρόνως να ενημερώνονται για αντίστοιχα φαινόμενα που εκδηλώθηκαν αλλού.

Πηγή: Ηλεία Τώρα

Τετάρτη 16 Φεβρουαρίου 2011

ΝΕΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΠΥΡΓΟΥ: ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΝ ΜΕΤΡΑΕΙ!


Ο μικροσκοπικός, πλην πάγκαλος ναός της Απτέρου Νίκης στην Ακρόπολη των Αθηνών, δυόμισυ χιλιάδες χρόνια μετά την ανέγερσή του, παραμένει ανυπέρβλητος

Από τον INFOGENIUS έλαβα, σε απάντηση στην προηγούμενη ανάρτηση «Μία πανάκριβη τούρτα-τσιμέντο για τον Άγιο Χαράλαμπο του Πύργου» το ακόλουθο ενδιαφέρον σχόλιο:

Από αρχαιοτάτων χρόνων ο άνθρωπος έκανε μνημεία για την λατρεία των θεών αρχικά, και αργότερα με το πέρασμα στις μονοθεϊστικές θρησκείες αυτού που σε κάθε λαού θεωρούνταν Θεός, θείο. Όλα αυτά τα μνημεία ήταν ογκώδη γιατί έτσι εκφράζονταν η μεγαλοπρέπεια των συναισθημάτων των ανθρώπων προς τις θεότητες και προς κάθε τι που ήταν άξιο θαυμασμού, άγνωστο προς αυτούς και αδύνατο να εξηγήσουν με τη λογική της κάθε εποχής. Τα παραδείγματα είναι πολλά πχ οι πυραμίδες στην Αίγυπτο, όλοι οι αρχαίοι Ελληνικοί και Ρωμαϊκοί ναοί, οι ναοί άλλων θρησκειών αρχαιότερων από τις δικές μας (Μάγιας, Αζτέκων, Ίνκας), οι Βουδιστικοί ναοί, πολύ αργότερα τα τεμένη όλου του αραβικού κόσμου και προχωρώντας οι Βυζαντινοί ναοί (βλ. το αριστούργημα της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη), όλοι οι μεγάλοι καθολικοί ναοί (στη Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία κλπ), οι γοτθικοί ναοί (σε χώρες όπως Αγγλία, Γερμανία, Σκανδιναβικές χώρες κλπ) με αποκορύφωμα στην μοντέρνα αρχιτεκτονική, την αρχιτεκτονική καθολικών ναών του μεγάλου αρχιτέκτονα – ναοδόμου Antoni Gaudi στην Ισπανία (Η αγία Οικογένεια – Sagrada Familia). Κανένας δεν τα χαρακτήρισε ως ακαλαίσθητα λόγω όγκου. Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν ανά τις εποχές ποικίλουν αναλόγως το τι χρησιμοποιούνταν κάθε εποχή. Έτσι σήμερα που βρισκόμαστε στην εποχή του οπλισμένου σκυροδέματος σε μία χώρα με πολύ υψηλό βαθμό σεισμικότητας είναι λογικά επόμενο να χρησιμοποιείται για την ανέγερση μεγάλων ορθόδοξων χριστιανικών ναών το οπλισμένο σκυρόδεμα για λόγους που ο κάθε καλόβουλος πιστός μπορεί να αντιληφθεί όπως η αντισεισμικότητα κτιρίων που δέχονται μεγάλο αριθμό ατόμων. Όποιος έχει επισκεφθεί ναούς στις προαναφερθείσες χώρες θα έχει δει στο εσωτερικό τους ομοιώματα που αποκαλούνται μακέτες. Αυτά τα ομοιώματα κατασκευάζονται εδώ και αιώνες από τους αρχιτέκτονες για να γίνει αντιληπτό στο ευρύ κοινό αλλά και στους εξειδικευμένους τεχνίτες που πρόκειται να οικοδομήσουν τους ναούς, το αποτέλεσμα του αρχιτεκτονικού πονήματος, επειδή συνήθως διαρκεί πολλά χρόνια το κτίσιμο ενός ναού. Κατά συνέπεια δεν πρόκειται για τέχνασμα. Μια μέση μακέτα εκκλησίας η οποία στη σύγχρονη εποχή συνήθως φτιάχνεται από ξύλο Μπάλζα, έχει πάνω της 600-700 εργατοώρες από τον αρχιτέκτονα. Η συγκεκριμένη μακέτα επειδή ήταν πολύ αναλυτική είχε πάνω της 1300 ώρες εργασίας. Κανένας από τους 80 ναούς που κατασκευάστηκαν από τον ναοδόμο σε Ελλάδα και εξωτερικό και αποτελούν κοσμήματα κατά γενική ομολογία στις περιοχές στις οποίες κτίστηκαν δεν κατασκευάστηκε με οικονομική συνδρομή της πολιτείας. Όλοι οι ναοί κατασκευάστηκαν με τις συνδρομές των πιστών διότι διευρύνθηκαν οι ανάγκες σε χώρο των κατά τόπους ενοριών. Η μέθοδος που ακολουθήθηκε παντού ήταν ο έρανο. Κατά συνέπεια ούτε και σε αυτή την περίπτωση θα ακολουθηθεί κάτι διαφορετικό. Όσο αφορά τον οικονομικό προϋπολογισμό του έργου αυτός σε όλες τις περιπτώσεις των προηγούμενων ναών, πραγματοποιήθηκε από τον ναοδόμο και προσαρμόστηκε στις ανάγκες των εποχών και στις οικονομικές δυνατότητες των πιστών. Η συντήρηση των εκκλησιαστικών μνημείων του Πύργου αλλά και όλης της Ελλάδας είναι θέμα της πολιτείας και της Αρχαιολογικής υπηρεσίας. Η κριτική είναι ένα δημοκρατικό δικαίωμα, αρκεί αυτή να είναι καλόπιστη και να ασκείται από ειδικευμένους στον επαγγελματικό χώρο και στην αισθητική και στην πράξη της αρχιτεκτονικής επιστήμονες.
Ζέρβας Ιωάννης
MSc Αρχιτεκτονικής - Ναοδομίας


Ο ναός της Αγίας Οικογενείας (Sagrada Familia) στη Βαρκελώνη, πριν καν ολοκληρωθεί, είναι ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα κτήρια του κόσμου. Το περίφημο έργο του Γκαουντί είναι πρωτότυπο και για την ανέγερή του χρησιμοποιούνται εκλεκτά υλικά. Ο Άγιος Χαράλαμπος του Πύργου είναι παράφωνος ύμνος στο νεοελληνικό μπετόν

Τ
ο άρθρο μου για τη νέα εκκλησία του πολιούχου Αγίου του Πύργου αναδημοσιεύθηκε σε άλλα ιστολόγια, αντιτιθέμενα προς την Εκκλησία (Αλφειός Ποταμός, Ελλάς Γη του Φωτός, Ιχώρ Κόσμος, Πύλη Ιάσωνος, Ελληνική Εθνική Θρησκεία, Ξυπνήστε ρε! και Προμηθέας Μπλογκ). Το θέμα της ανεγέρσεως λατρευτικών χώρων στη σύγχρονη Ελλάδα, τόσο της Ορθόδοξης πίστεως, όσο και των άλλων ανεγνωρισμένων θρησκευμάτων, εγείρει πάθη και ανάβει τη συζήτηση. Θα ασχοληθώ για την ώρα μόνο με το σχόλιο που αναρτήθηκε στο δικό μου ιστολόγιο:


Ο επίδοξος νέος ναός του πολιούχου του Πύργου. Τα καμπαναριά του έχουν κάτι από ιαπωνική παγόδα, σε μπετονένια εκδοχή

Κατ’ αρχάς, σας ευχαριστώ που μπήκατε στον κόπο να γράψετε μία τόσο μακροσκελή απάντηση. Τη διάβασα με ενδιαφέρον και επιθυμώ να προβώ σε μερικές παρατηρήσεις.
Ο άνθρωπος προσέφερε στο θείο (έναν ή πολλούς θεούς) ό,τι καλύτερο μπορούσε, προκειμένου να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του και την ικεσία του. Η τέχνη μέχρι πολύ πρόσφατα ήταν κυρίως θρησκευτική. Το μέγεθος και η πολυτέλεια όντως εκφράζουν το μέγεθος των συναισθημάτων προς το θείο, αλλά όχι πάντοτε.
Ειδικά οι αρχαίοι ελληνικοί ναοί δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ογκώδεις, συγκρινόμενοι είτε με μνημεία της ίδιας εποχής, (πυραμίδες και ναοί προκολομβιανών λαών), είτε με άλλα μεταγενεστέρων εποχών (γοτθικοί καθεδρικοί ναοί Ευρώπης). Το κύριο χαρακτηριστικό των αρχαίων ελληνικών ναών ήταν το μέτρο και η αρμονία. Μπορεί ο Παρθενών να δείχνει τεράστιος, καθώς προβάλλει στην κορυφή του λόφου, αλλά συγκρινόμενος λ.χ. με την Παναγία των Παρισίων είναι μικρός. Οι ναοί του Ηφαίστου, της Απτέρου Νίκης, της Αγροτέρας Αρτέμιδος, το Ερεχθείον, για να περιοριστώ στην Αθήνα, αναγόμενοι στα γνωστά μας μέτρα, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν μάλλον ως εξωκκλήσια. Ο Επικούριος Απόλλων, «τάμα» των Φιγαλιέων, μόνο μεγάλος δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί. Οι μεγάλοι ναοί του Διός στην Ολυμπία και της Αρτέμιδος της Εφέσου ήταν εξαιρέσεις.
Στα χριστιανικά χρόνια, η Αγία του Θεού Σοφία, ο αυτοκρατορικός ναός, ήταν μεγάλος για λόγους πολιτικούς, για να εκφράζει το αυτοκρατορικό μεγαλείο. Αντιθέτως, η Αγία του Θεού Ειρήνη, έδρα του Πατριάρχη, ήταν πολύ μικρότερη. Αντιστοίχως, όλοι οι διασωθέντες ορθόδοξοι ναοί της Κωνσταντινουπόλεως, της Θεσσαλονίκης, της Αθήνας, αλλά και της Πελοποννήσου, έχουν ένα βασικό χαρακτηριστικό, το μέτριο μέγεθος. Το ορθόδοξο πνεύμα δεν μετριέται με περίσσεια τετραγωνικών ή κυβικών μέτρων.
Τα μνημειώδη ογκώδη κτίσματα του παρελθόντος δεν χαρακτηρίσθηκαν ακαλαίσθητα για έναν απλό λόγο, επειδή δεν ήταν! Αντιθέτως, αποτελούσαν προϊόν μελέτης και κόπου. Εάν ο προτεινόμενος νέος Άγιος Χαράλαμπος ήταν της ποιότητος του Γκαουντί, δεν θα υπήρχε καμμία αντίρρηση. Ο Πύργος έχει εκκλησίες του 19ου αιώνα και εκκλησίες του 20ού (Άγιο Παντελεήμονα, Αγία Τριάδα). Η σύγκριση μπορεί να γίνει ευκολότατα, με μία ματιά.
Ούτε η χρήση του οπλισμένου σκυροδέματος καθεαυτή αποτελεί πρόβλημα. Όμως η προσεκτική παρατήρηση της μακέττας και της παρουσιάσεως στο βίντεο δείχνουν μία φλύαρη κατασκευή με στοιχεία που αποσκοπούν στον εντυπωσιασμό. Στεγασμένες βεράντες, σκάλες, πανύψηλα καμπαναριά, πασπαλισμένα με κίονες μπετόν αρμέ, μόνο για εφέ. Ο τρούλος είναι δυσανάλογα μικρός. Μήπως λόγω αδυναμίας των κατασκευαστών να ανταποκριθούν σε ένα μεγαλύτερο, ανάλογο του συνολικού όγκου, τρούλο; Η πρόταση μιλάει επίσης για επένδυση με ντόπια πέτρα. Πού θα βρεθεί τόση ντόπια πέτρα; Αστειότητες. Όπως έχει γίνει και σε άλλα έργα του ιδίου μηχανικού, θα μεταφερθεί πέτρα από αλλού, αυξάνοντας το κόστος.



Τέχνασμα δεν είναι η μακέτα, αλλά οι βαρύγδουποι όροι όπως «κατακόμβη», για το υπόγειο που θα χρησιμοποιηθεί έως ότου δομηθεί ο κυρίως ναός. Όμως εγώ δεν μίλησα για τεχνάσματα, αλλά για τη χρήση τεχνολογικών ευρημάτων όπως τα πολυμέσα, προκειμένου να εξωραϊσθεί το μέτριο αποτέλεσμα της μελέτης και να εντυπωσιασθεί το ακροατήριο.
Επειδή προφανώς δεν θεωρούμαι άξιος να ασκήσω κριτική στο «ναοδόμο» («Η κριτική είναι ένα δημοκρατικό δικαίωμα, αρκεί αυτή να είναι καλόπιστη και να ασκείται από ειδικευμένους στον επαγγελματικό χώρο και στην αισθητική και στην πράξη της αρχιτεκτονικής επιστήμονες.»), κατέφυγα στο Google για τη συλλογή στοιχείων σχετικών με αυτόν. Εκεί βρήκα κριτικές «ειδικευμένων στον επαγγελματικό χώρο», οι οποίες δεν συντείνουν στον κατά γενική ομολογία χαρακτηρισμό των ογδόντα ναών του ως κοσμημάτων.
Γνωρίζω πολύ καλά ότι οι εκκλησίες χτίζονται δι’ εράνων. Όμως σε μία Μητρόπολη με ήδη προβληματικό κτηριακό δυναμικό, λόγω σεισμών και πυρκαγιών, δεν είναι σκάνδαλο να επιχειρείται η κατασπατάληση τεραστίων κεφαλαίων για την ανέγερση ενός νέου ναού; Δεν είναι κατάντια ένας άρρωστος Μητροπολίτης τη μία μέρα να ζητιανεύει από το κράτος χρήματα για αναστηλώσεις και την επομένη να ανακοινώνει φαραωνικά έργα; Έργα που επιβαρύνονται με επιπλέον κόστος, επειδή – σύμφωνα με τον κ. Κούβελα - πρόκειται να θεμελιωθούν σε γεωλογικώς «δύσκολη περιοχή». Δεδομένης της τραγικής οικονομικής συγκυρίας, δεν είναι υπερβολικό να υποβληθεί εκών άκων ο πιστός λαός και οι ενορίες της Μητροπόλεως Ηλείας σε έναν εξαναγκαστικό έρανο αυτού του μεγέθους; Μήπως οι πανηγυρισμοί και τα χειροκροτήματα θα ήταν πιο συγκρατημένα εάν είχε ανακοινωθεί μαζί με την παρουσίαση της μακέτας το κόστος του έργου;



Η ιστορία της αναστηλώσεως της Αγίας Κυριακής του Πύργου και τα γυαλισμένα μάρμαρα εντός του βυζαντινού ναού της Παναγίας Καθολικής της Γαστούνης βοούν για το κατά πόσον η Πολιτεία αφήνεται απερίσπαστη να αναστηλώνει τα εκκλησιαστικά μνημεία. Εάν λοιπόν τα μνημεία αναστηλώνονται με τη συνδρομή της Πολιτείας, δηλαδή με τα χρήματα των φορολογουμένων, είναι εύλογο κάθε ιεροπραξία που τελείται εντός αυτών – συμπεριλαμβανομένων μυστηρίων και τελετών – να τελείται δωρεάν!
Όμως το σημαντικότερο επιχείρημα κατά της ανεγέρσεως του νέου ναού είναι το ιστορικό: ο πολιούχος του Πύργου έχει επί αιώνες το εκκλησάκι του, που το έχει ποτίσει με τα δάκρυά του ο Κολοκοτρώνης. Η μνήμη του τιμάται στην Αγία Κυριακή και η λιτανεία του τελείται στους δρόμους του κέντρου της πόλεως επί σχεδόν δύο αιώνες. Η Αγία Κυριακή χτίστηκε αρχικά στο όνομα του Αγίου Χαραλάμπους και προς τιμήν του Βασιλέως Όθωνος, ωστόσο η ανοικοδόμηση του ιστορικού ναΐσκου οδήγησε σε αλλαγή του ονόματος της εκκλησίας, για να μην υπάρχουν δύο εκκλησίες του Αγίου Χαραλάμπους στην πόλη. Αυτό το παράδοξο που απεφεύχθη τότε, επιχειρείται τώρα. Ο νέος ναός θα βρίσκεται στα περίχωρα της πόλεως, σε ένα σημείο άβολο για τον εορτασμό του Αγίου.
Αν η Μητρόπολη Ηλείας ήθελε να τιμήσει πραγματικά τον προστάτη της, ας προέβαινε σε εξωραϊσμό του ιστορικού ναού και του περιβάλλοντος χώρου και ας τον συνέδεε με την Αγία Κυριακή. Τίποτε άλλο δεν χρειάζεται ούτε ο Άγιος, ούτε ο Πύργος, ούτε οι πιστοί της Ηλείας.

Τετάρτη 9 Φεβρουαρίου 2011

ΜΙΑ ΠΑΝΑΚΡΙΒΗ ΤΟΥΡΤΑ-ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟ ΤΟΥ ΠΥΡΓΟΥ


.
Παρουσιάστηκε απόψε, ενώπιον των δύο επισκόπων της Μητροπόλεως και ενός ολιγομελούς κοινού κληρικών και λαϊκών, η μελέτη για το νέο ναό του πολιούχου Αγίου Χαραλάμπους. Η πλήρης παρουσίαση, όπως και το βίντεο, προέρχονται από τον ιστοχώρο «Ηλεία Τώρα».
.
Νέος ιερός ναός Αγίου Χαραλάμπους Πύργου



.
Αν η ιδέα ανεγέρσεως ενός νέου ναού του πολιούχου είναι από ιστορικής και οικονομικής απόψεως απαράδεκτη, η όψη του υπό ανέγερση ναού είναι επιεικώς τραγική. Ματαίως οι εμπλεκόμενοι στο σχεδιασμό του κ.κ. Δημήτρης Χρηστίδης και Σωτήρης Κούβελας προσπάθησαν με κολακείες και τεχνολογικά ευρήματα να εντυπωσιάσουν το κοινό τους. Η μακέτα που παρουσίασαν θύμιζε πολύ έντονα τούρτα, και μάλιστα όχι από τις ωραίες.
Φυσικά δεν έγινε κουβέντα για τον προϋπολογισμό, καθώς και για το πού θα βρεθούν τα απαιτούμενα χρήματα, σε ένα νομό που είναι ο τελευταίος σε οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα, ενώ ένα πλήθος εκκλησιαστικών μνημείων του είναι σε κακή κατάσταση συντηρήσεως.
.

.
Ο Μητροπολίτης Γερμανός είναι ένας έντιμος και ηθικός δεσπότης της Ελλαδικής Εκκλησίας, που προάγει το λόγο του Θεού και τιμά τα ράσα και τα παντελόνια του, ωστόσο η σχέση του με το επίγειο και υλικό κομμάτι της Εκκλησίας, τους ναούς δηλαδή και τα θρησκευτικά έργα τέχνης, είναι άκρως προβληματική.
Η υπόθεση του νέου Αγίου Χαραλάμπους είναι ένα τεράστιο λάθος του, που θα επιβαρύνει την ήδη αρχιτεκτονικά κακοποιημένη και άσχημη πόλη του Πύργου με άλλο ένα εκτρωματικό τσιμεντένιο μεγαθήριο, το οποίο θα απαιτήσει πολλά χρόνια και πάμπολλα χρήματα για να αποπερατωθεί, θα δημιουργήσει προβλήματα στα οικονομικά της Μητροπόλεως Ηλείας και τριβές στις σχέσεις των πιστών με αυτήν και θα θέσει το ιστορικό εκκλησάκι του Αγίου στο περιθώριο. Όλα αυτά για μία ημέρα το χρόνο, καθώς δεν θα έχει καθεστώς ενοριακού ναού.
Για αυτούς τους λόγους, καθώς και για όσα άλλα θέματα προκύψουν στη συνέχεια, η τοπική ιστορία θα κρίνει την αποψινή σύναξη της αίθουσας του Μεγάλου Βασιλείου πολύ αυστηρά.
.

ΤΑ ΨΕΥΤΙΚΑ ΤΑ ΛΟΓΙΑ, ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ


Οι σύμμαχοι για την Ηλεία, αγαπημένα, χαρωπά, όλοι σαν μια παρέα
.


Ιδέες, προτάσεις, διαγωνισμοί, αλλά όχι έργα
.
ΓΡΗΓΟΡΕΙΤΕ!!! Χάνονται τα μεγάλα έργα για την Ηλεία!
.
Διαβάστε τι δεν πρόκειται να γίνει στην Ηλεία εδώ.
Τι να πει κανείς πια για αυτό τον τόπο... Μπορεί η Ηλεία να πορεύεται στον Εικοστό Πρώτο αιώνα με τον αραμπά, χωρίς τις σύγχρονες υποδομές που θα υπάρχουν στην υπόλοιπη χώρα, μπορεί οι πολιτικοί να κοροϊδεύουν τους πολίτες της κατάμουτρα και αυτοί να κουνούν ενθουσιωδώς τα πλαστικά σημαιάκια, αλλά θα έχει έναν Άγιο Χαράλαμπο σούπερ!
.

Ο ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΤΩΝ ΒΙΛΑΕΤΑΙΩΝ, ΤΩΝ ΑΧΟΛΑΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΠΕΤΑΝΑΙΩΝ ΚΑΙ Η ΜΟΙΡΑ ΤΟΥ ΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ


.
Η οικογένεια Βιλαέτη κατά τη μετοίκησή της από τον τόπο καταγωγής της Βελλά Ιωαννίνων στον Πύργο, έφερε μαζί της την τιμή του προστάτη και ευεργέτη της Αγίου Χαραλάμπους, καθώς και παλιά οικογενειακή εικόνα του. Οι Βιλαεταίοι, από τους πρώτους οικιστές του Πύργου μαζί με τους επίσης ηπειρωτικής καταγωγής Αχόλους, στους οποίους απαντάται ως βαπτιστικό το όνομα Χαράλαμπος, έκτισαν και το ιστορικό ναΰδριο προς τιμήν του Αγίου, εντός του οποίου εναπέθεσαν το οικογενειακό κειμήλιο της εικόνας του το 1687. Σε αυτό «μέχρις εσχάτων ηκκλησιάζοντο οι Βιλαεταίοι», όπως έγραφε ο αείμνηστος Γυμνασιάρχης Γεώργιος Παπανδρέου στο βιβλίο του «Η Ηλεία διά μέσου των αιώνων». Το ναΰδριο αυτό συνδέθηκε έκτοτε αδιάσπαστα με τη ζωή του Πύργου.
Στο ιστορικό αυτό ναΰδριο και τη γύρω του περιοχή συναντιούνταν οι οπλαρχηγοί για την προετοιμασία της Επαναστάσεως. Σε αυτό συνήθιζε να προσεύχεται ο Γέρος του Μοριά Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, όταν περνούσε από τον Πύργο. Εκεί επίσης, στις 29 Μαρτίου 1821, ο οπλαρχηγός Χαράλαμπος Βιλαέτης ύψωσε την επαναστατική σημαία και ξεσήκωσε τους Πυργίους σε εξέγερση κατά των Τούρκων. Εκεί κατέφευγαν σε όλες τις δύσκολες περιστάσεις, πριν και κατά την Επανάσταση. Το ναΰδριο αυτό καταστράφηκε δύο φορές κατά την Επανάσταση, το 1821 και το 1825, για να κτισθεί στη σημερινή του μορφή μετά την Απελευθέρωση.
Το Βασιλικό Διάταγμα της 3ης Φεβρουαρίου 1948, διά του οποίου καθιερώθηκε επισήμως ο εορτασμός του Αγίου ως πολιούχου του Πύργου, επισημοποίησε τη μακροχρόνια ευλάβεια και τιμή, η οποία ήταν δεδομένη και καθολική μεταξύ των κατοίκων της ηλειακής πρωτεύουσας.
Αυτές οι σελίδες της τοπικής ιστορίας του Πύργου σχίζονται απόψε και ρίχνονται στον κάλαθο των αχρήστων, προς δόξαν της μεγαλομανίας, του τσιμέντου και της κακογουστιάς. Ο ιστορικός Άγιος Χαράλαμπος των τριών και πλέον αιώνων καταδικάζεται στην αφάνεια. Δράστις η Ιερά Μητρόπολις Ηλείας.
.

Τρίτη 8 Φεβρουαρίου 2011

Ο ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΗΣ ΤΩΝ ΠΥΡΓΙΩΝ


.
Ο Άγιος Χαραλάμπης ήταν ένας παπάς από τη Μαγνησία της Μικράς Ασίας που μαρτύρησε για την πίστη του στο Χριστό. Η λατρεία του στον Πύργο ήταν πάντα ταπεινή, αν και οι ευεργεσίες του προς την πόλη ήταν πολλές και μεγάλες. Μικρό το εκκλησάκι του στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, μικρό έμεινε και μετά την Απελευθέρωση.
Στην Ορθοδοξία το μεγαλείο εκφράζεται συχνά δια της ταπεινότητος. Τελευταία όμως η ταπεινότητα έχει λησμονηθεί και κάποιοι μεγαλομανείς έχουν βαλθεί να αλλάξουν το τυπικό εορτασμού του πολιούχου, που κρατάει εκατόν ογδόντα χρόνια, και μεθοδεύουν την ανέγερση σε παράταιρο χώρο ενός μεγάλου ναού του Αγίου, ουσιαστικά άχρηστου για την πόλη του Πύργου και για τους πιστούς.
Ο Άγιος έχει το εκκλησάκι που στεγάζει την εικόνα του και γιορτάζει μια χαρά στην Αγία Κυριακή κοντά δυο αιώνες τώρα. Δεν χρειάζεται τσιμεντένια μεγαλεία, ούτε νέες εικόνες. Ευχόμαστε να τους δώσει σύνεση και λογική, ώστε να σταματήσουν τα μεγαλεπήβολα, σπάταλα και άσχημα σχέδιά τους και τους χαρίζουμε αυτό το εικονάκι, μια πιθαμή όλο κι όλο, του Αγίου προστάτη, που δείχνει όμως όλο το μεγαλείο του.
Χρόνια πολλά και του χρόνου!
.

Σάββατο 5 Φεβρουαρίου 2011

2011: ΟΤΑΝ Η ΜΕΣΣΗΝΙΑ ΠΡΟΒΑΛΛΕΤΑΙ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ 20 ΚΑΛΥΤΕΡΩΝ ΠΡΟΟΡΙΣΜΩΝ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ, Η ΗΛΕΙΑ ΨΑΧΝΕΙ ΑΚΟΜΗ ΠΟΥ ΝΑ ΡΙΞΕΙ ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΤΗΣ


.
Σε συνέχεια της προηγούμενης αναρτήσεως, ήρθε το άρθρο του NATIONAL GEOGRAPHIC, στο οποίο η Μεσσηνία περιλαμβάνεται μεταξύ των είκοσι καλύτερων ταξιδιωτικών προορισμών του κόσμου για το 2011. Τα προσόντα της: το λάδι, τα μνημεία όλων των ιστορικών περιόδων - στα οποία ο αρθρογράφος συμπεριλαμβάνει την Ολυμπία, το Μυστρά και τον Επικούριο Απόλλωνα, μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, τα οποία ο επισκέπτης δεν θα αγνοήσει - το φυσικό τοπίο, οι γραφικοί οικισμοί, οι παραλίες και φυσικά το Costa Navarino.
Όχι, ο αρθρογράφος δεν διάβασε την ανάρτηση στα «Βυτιναίικα». Έχει μάτια και βλέπει, όπως και κάθε λογικός άνθρωπος. Όταν οι Μεσσήνιοι πολιτικοί και επιχειρηματίες δουλεύουν για τον τόπο τους, οι Ηλείοι πολιτικοί, επιχειρηματίες και λοιποί καρεκλοκένταυροι «Ενδυμίωνος ύπνον καθεύδουσιν». Λογικό, αφού ο Ενδυμίων ήταν και εκείνος Ηλείος. Όμως άλλος ήταν ο λόγος που κοιμόταν ο Ενδυμίων και άλλοι είναι οι λόγοι που κοιμούνται οι δικές μας αρχές και εξουσίες.
.
Περισσότερα σχόλια εδώ.
.
.

Τετάρτη 2 Φεβρουαρίου 2011

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΥΠΑΠΑΝΤΗ, ΕΝΑ ΕΓΚΩΜΙΟ ΣΤΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑ


Άποψη της Καλαμάτας και της Υπαπαντής από το Κάστρο
.
Πολλές φορές αισθάνομαι ότι ζηλεύω τη Μεσσηνία. Τη ζηλεύω πρώτα από όλα επειδή έχει ένα υπέροχο φυσικό τοπίο, με καταπληκτικές παραλίες και βουνά σπαρμένα με ελιές και κυπαρίσσια. Έχει μοναδικά νησιά, αληθινά θησαυροφυλάκια άγριας φύσης, όπως η Πρώτη, η Σφακτηρία, η Σαπιέντζα. Έχει τη μοναδική Βοϊδοκοιλιά και το καταπληκτικό Πολυλίμνιο. Μπορεί να είναι πιο βραχώδης και ξερική στο μάτι από την Ηλεία μας και να μην έχει τα υπέροχα πεύκα που έχουμε (ή μάλλον είχαμε) εμείς, αλλά δεν είχε την κακή τύχη να υφίσταται κάθε χρόνο τη λαίλαπα των πυρκαγιών και την αδιαφορία των κατοίκων της για το περιβάλλον.
.

Στο λιμάνι της Καλαμάτας
.
Τη ζηλεύω επειδή έχει μνημεία μεγάλης αξίας όλων των ιστορικών περιόδων. Από τους προϊστορικούς τάφους και το ανάκτορο του Νέστορος μέχρι τη Μεσσήνη και την Ιθώμη, από την Αγιά-Σωτήρα των Χριστιάνων και τα αμέτρητα βυζαντινά μοναστήρια και εκκλησίες μέχρι τα κάστρα της Αρκαδιάς, του Ναυαρίνου, της Κορώνης και της Μεθώνης. Έχει γραφικότατες κωμοπόλεις σαν την Κυπαρισσία, την Πύλο με το κάστρο της, τη Μεθώνη με τους ιβίσκους στα πεζοδρόμια, την Καρδαμύλη, που σε εισάγει στη μοναδική Έξω Μάνη. Ακόμα και ο κιτς Πύργος του Άιφελ στα Φιλιατρά, ή ο ανεκδιήγητος Πύργος της Βασιλοπούλας με το άλογο, έστω και ως δείγματα νεοελληνικής φαιδρότητας, διαφημίζουν τον τόπο.
.

Το ταβερνάκι του Γκούνη στην παραλία της πόλης
.
Η Μεσσηνία δεν έχει τη σεισμικότητα της Ηλείας και δεν έχει υποστεί τις ίδιες καταστροφές Αυτό, σε συνδυασμό με το ότι οι Μεσσήνιοι δεν είναι τόσο μεγάλοι λάτρεις του τσιμέντου και της προχειρότητας και φροντίζουν λίγο περισσότερο την εμφάνιση των οικισμών τους, εξηγεί τη διασωθείσα γραφικότητά τους. Από αυτό άλλωστε ενισχύεται ο τουρισμός τους και αποκομίζουν οικονομικό όφελος.
.

Νεαρή Καλαματιανή με ενδυμασία Αμαλίας
.
Η Μεσσηνία παράγει ποιοτικά προϊόντα, τα τυποποιεί, τα διαφημίζει και τα εξάγει μαζικά και επωνύμως. Από τα τσιγάρα του Κεράνη παλιότερα, μέχρι τα ξερά σύκα, το παστέλι, το λάδι και τις ελιές, το όνομά της είναι πασίγνωστο brand name. Αυτό οφείλεται σε ανθρώπους που αγαπούν τον τόπο τους, όπως ο «Έλληνας Βασιλιάς των κοντέινερ» Βασίλης Κωνσταντακόπουλος, ο οποίος πρόσφερε στον τόπο του τη μεγαλειώδη επένδυση του Costa Navarino, που έκανε εμάς τους Ηλείους να τρίβουμε τα μάτια μας και τα ερειπωμένα ξενοδοχεία του Καϊάφα να τρίζουν.
.

Νεαροί Καλαματιανοί φουστανελλάδες ποζάρουν όλο καμάρι στο φακό
.
Οι Μεσσήνιοι, όταν πρόκειται για τον τόπο τους, έχουν θράσος και τσαγανό. Ό,τι δεν κατέχουν, το διεκδικούν, ενίοτε το σφετερίζονται. Αυτό εμείς το ξέρουμε καλά: από την πατρότητα του Νέστορος και το ιστορικό όνομα της αρχαίας ηλειακής Τριφυλίας μέχρι το ναό του Επικουρίου Απόλλωνος, η Ηλεία έχει νοιώσει τα αρπακτικά νύχια της προς νότον γείτονος. Φυσικά βρίσκουν και τα κάνουν, επειδή εμείς οι Ηλείοι δεν έχουμε ούτε όραμα ως λαός, ούτε πολιτικούς με ιδέες και τοπικό πατριωτισμό, σε αντίθεση με εκείνους.
.


Η Μεσσηνία είναι γενέτειρα σημαντικών ανθρώπων, ενώ άλλοι έλκουν την καταγωγή τους από αυτήν. Η Μαρία Κάλλας και ο συνθέτης Yanni κατάγονται από την ίδια γη που γέννησε τον Παπαφλέσσα, τον Αλέξανδρο Κουμουνδούρο, το Νικόλαο Πολίτη, το Θεμιστοκλή Σοφούλη, τους αρχαιολόγους Σπύρο Μαρινάτο και Αναστάσιο Ορλάνδο, τον Ολυμπιονίκη Κώστα Τσικλητήρα, τις ποιήτριες Μαρία Πολυδούρη και Κική Δημουλά.
.

Η Οδός Υπαπαντής, η οποία συνδέει την ομώνυμη εκκλησία και το κάστρο με την εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, ήταν γνωστή μέχρι το 1937 ως Μεγάλη Πηγάδα.
(Χάρηκα πολύ που βρήκα στο Διαδίκτυο αυτή την παλιά καρτ ποστάλ. Λίγες εβδομάδες πριν, μία αυθεντική καρτ ποστάλ με αυτό το θέμα χάθηκε κυριολεκτικά μέσα από τα χέρια μου στο Μοναστηράκι. Ακόμα την κλαίω, αλλά χαλάλι του αυτού που την πήρε. Η συλλογή του είναι πολύ πιο αξιόλογη από τη δική μου και αυτή η φωτογραφία δεν έπρεπε να του λείπει)
.
Πρωτεύουσα αυτού του προνομιούχου νομού είναι η Καλαμάτα, η όμορφη νύφη του Μεσσηνιακού Κόλπου με όψη σύγχρονης νεοελληνικής επαρχιακής πόλης, αλλά και με έντονο το παραδοσιακό στοιχείο. Κορωνίδα της πόλης το κάστρο της, από τα χρόνια των Βιλλεαρδουίνων και της Πριγκηπέσσας Ιζαμπούς, και πολύτιμο κόσμημά της ο ναός της Υπαπαντής, εντός του οποίου φυλάσσεται το παλλάδιον των Μεσσηνίων, η εικόνα της Παναγίας «Καλομάτας» Υπαπαντής, που εορτάζει σήμερα.
.

.
Η Υπαπαντή είχε πάθει μεγάλες ζημιές από το σεισμό του Σεπτεμβρίου 1986, που καθιστούσαν αμφίβολη τη σωτηρία της. Χάρη στο πείσμα όμως και την πίστη των Καλαματιανών, αναστηλώθηκε και δεσπόζει σήμερα λαμπερή κάτω από το κάστρο και περιτριγυρισμένη από την παλιά γειτονιά της πόλεως.
.

Καλαμάτα, η Πλατεία 23ης Μαρτίου. Γιάννης Τσαρούχης 1966 (Ίδρυμα Κωστοπούλου)
.
Η Καλαμάτα και η Μεσσηνία αποτελούν πλούτο και καμάρι για την Ελλάδα. Μπορούν να αποτελέσουν πηγή εμπνεύσεως και οδηγό για εμάς τους Ηλείους. Πατάμε πάνω σε ένα θησαυρό και δεν το έχουμε καταλάβει. Η ολιγαρχία των μετρίων μας έχει κλείσει τα μάτια και τα αυτιά, για να ακούμε και να βλέπουμε μόνο αυτούς. Όμως δεν το αξίζουν.
.

Τρίτη 1 Φεβρουαρίου 2011

ΤΑ «ΒΥΤΙΝΑΙΙΚΑ» ΕΓΙΝΑΝ ΤΡΙΩΝ ΕΤΩΝ!


.
356 αναρτήσεις,
44.000 περίπου επισκέψεις,
28 αναγνώστες,
218 σχόλια,
12 αναδημοσιεύσεις άρθρων από άλλα ιστολόγια
μέσα σε τρία χρόνια, ήταν οι επιδόσεις του ιστολογίου του Βυτιναίου εξ Αθηνών.
.
Τα Βυτιναίικα, ένα μικρό χωριό του Δήμου Πύργου Ηλείας, δίνουν εδώ και τρία χρόνια το παρόν στο σύμπαν των ιστολογίων και καταλαμβάνουν τον αριθμό κατατάξεως 5179 ανάμεσα σε 57.078 ελληνικά ιστολόγια, σύμφωνα με το Sync.blogs.
.
Οι αναγνώστες προέρχονται, κατά σειρά επισκεψιμότητας, από την Ελλάδα, την Κύπρο, τις ΗΠΑ, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο. Ακολουθούν η Πολωνία, η Γαλλία, ο Καναδάς, η Ρωσία και η Νότια Κορέα. Οι περισσότεροι επισκέπτες προέρχονται από τα ιστολόγια του Αντρωνίου, της Μυγδαλιάς και των Μαγουλιάνων Γορτυνίας, καθώς και από το ιστολόγιο του πατρός Διονυσίου Λυκογιάννη.
.
Δημοφιλέστερο κείμενο το ποίημα «Πού είναι τα πουλιά;» του Γιώργη Παυλόπουλου, με 1472 προβολές. Αυτό οφείλεται στην αναζήτηση μέσω Google της λέξης «πουλιά». Άλλες λέξεις – κλειδιά στο Google που παραπέμπουν στο ιστολόγιο είναι βυτιναίικα, βυτινέικα, ηλειακά νέα, αγία κυριακή και - δυστυχώς - Rhynchophorus Ferrugineus. Ακολουθούν σε αναγνωσιμότητα «Η Ελλάδα μέσα από το φακό του Φρεντ Μπουασονά», «Το ταξίδι στην Ελλάδα του Όσκαρ Ουάιλντ» και «Η Πελοπόννησος από το δορυφόρο».
.
Το ταξίδι συνεχίζεται...
.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΥΦΩΝΟΣ


.
Στεκόμενος μπροστά στην εικόνα του Αγίου Τρύφωνος, όπου κι αν βρίσκεσαι, όσο πολυτελής ή ταπεινή κι αν είναι αυτή, κοντοστέκεσαι κι ο νους σου τρέχει στον αγαπημένο χηνοβοσκό, που θυσίασε τη ζωή του για την αγάπη του Χριστού. Απευθύνεις μια δέηση στον Ανάργυρο Ιατρό και Ακέστορα. Θυμάσαι τη σωτηρία των προγόνων Βυτιναίων από την πανούκλα, με την άφιξη της θαυματουργής εικόνας του από τη Μικρά Ασία.
Σου ξανάρχονται στη μνήμη όλες οι ιστορίες που άκουγες παιδί από τις γιαγιάδες για τα θαύματα του Αγίου στο χωριό, που μπορεί και να σε φόβιζαν ή να μην πίστευες καν. Ξαναζείς νοερά τα πανηγύρια, τους στρωμένους με μυρτιές δρόμους, τους ψαλτάδες και τα τεριρέμ, τα στρωμένα κιλίμια και τις αρτοκλασίες, τους δεσποτάδες και τους παπάδες. Τα γλέντια στα μαγαζιά και τα τραπέζια στα σπίτια των εορταζόντων. Ταξιδεύεις με τη σκέψη στο χωριό, στον κάμπο και τη θάλασσα. Περνάς μια βόλτα κι από το Μαίναλο, με την παλιά πατρίδα Βυτίνα στους πρόποδές του. Εύχεσαι να μπορούσες τέτοια μέρα να ήσουν μαζί με τους αγαπημένους συγγενείς και φίλους. Κυρίως αυτούς που έχουν φύγει για πάντα.
Ύστερα σκοπεύεις με το φακό και πατάς το κουμπί. Ένα κλικ και ο ψηφιακός Άγιος εμφανίζεται στην οθόνη της φωτογραφικής σου μηχανής. Σπουδαία υπόθεση η τεχνολογία, κάνει πραγματικά θαύματα. Η τεχνολογία, όσο κι αν προοδεύσει όμως, δεν θα σβήσει ποτέ το ανθρώπινο συναίσθημα.
.