ΒΥΤΙΝΑΙΙΚΑ

ΣΤΑ ΛΕΥΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΗΛΕΙΑ

2012-01-26T19:49:00.000+02:00

Το οροπέδιο της Φολόης ντυμένο στα λευκά

ΠΑΤΗΡ ΓΕΡΟΝΤΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΑΤΗΣ Ο ΔΙΑ ΧΡΙΣΤΟΝ ΣΑΛΟΣ

2011-11-12T09:23:00.007+02:00

.
Ο μοναχός Γερόντιος, κατά κόσμον Γεώργιος Μούτσος, γεννήθηκε το 1908 στον Πύργο από πλούσια οικογένεια. Ο πατέρας του είχε δύο φούρνους μέσα στην πόλη του Πύργου. Από μικρός είχε μεγάλη κλίση προς τον μοναχισμό και ήδη στα 1931 κατάφερε και έφθασε στον πολυπόθητό του Άθωνα. Ως Πελλοποννήσιος πήγε στην Μονή Γρηγορίου (τότε ακόμη υπήρχε ένα είδος τοπικισμού σε πολλές Μονές του Αγίου Όρους). Εκάρη μοναχός από τον Καθηγούμενο Αρχιμανδρίτη Αθανάσιο, άνθρωπο μεγάλης αρετής και φήμης αγίου. Πολλά διδάχτηκε από τον Γέροντά του και ο Θεός τον αξίωσε πολλών πνευματικών εμπειριών, τόσο πού, όπως μαρτυρεί ο πατήρ Θεόκλητος Διονυσιάτης ο οποίος έζησε μαζί του για ένα χρόνο στο μετόχι Μονοξυλίτη, τον βοήθησε να γράψει το περίφημο βιβλίο του «Μεταξύ ουρανού και γης», εξηγώντας του τις ανώτερες πνευματικές καταστάσεις.
Δυστυχώς το 1939 κόλλησε την δύσκολη ασθένεια της εποχής φυματίωση. Νοσηλεύθηκε σε σανατόριο της Αθήνας και το 1941, όταν πια οι Γερμανοί είχαν καταλάβει την Ελλάδα, επέστρεψε στη Μονή του διανύοντας τη μεγάλη απόσταση Αθήνα - Ουρανούπολη σχεδόν με τα πόδια. Στη Μονή του όμως συνάντησε σκληρότητα και καχυποψία, φόβο για πιθανή διάδοση της ασθένειάς του και στους άλλους στη Μονή, παρόλο πού είχε θεραπευθεί. Έφθασαν στο σημείο να τον χτυπήσουν και να τον διώξουν από το Μοναστήρι με το ζόρι, εκδίδοντας ένα χαρτί πού πιστοποιούσε ότι ὁ μοναχός Γέροντος «έπασχε τας φρένας».
Αυτό το εκμεταλλεύθηκε σε όλη του τη ζωή ο μακάριος και προσποιούνταν τον «σαλό». Γύρισε όλον τον Άθωνα, κελλιά, σκῆτες κλπ. Πάντοτε διάλεγε κελλιά με εκκλησία του Αγίου Νικολάου, πού ήταν ὁ προστάτης του ήδη από το μοναστήρι του, μια και η Μονή Γρηγορίου τιμάται στη μνήμη του. Πέρασε και από την έρημο του Αγίου Βασιλείου, τη Σκήτη Κουτλουμουσίου, και κατέληξε στο Ιβηρίτικο Κελλί του Αγίου Νικολάου στις Καρυές.
.

Μονή Οσίου Γρηγορίου Άθωνος. Λεπτομέρεια ξυλογραφίας
.
Ζούσε πολύ απλά, μέσα στη φύση και στα πλάσματα του Θεού, έχοντας κάνει το σπίτι του καταφύγιο ταλαιπωρημένων ζώων. Κοιμόταν στην ίδια κουβέρτα με πλήθος γατάκια και δύο τρεις σκύλους, αχώριστους συντρόφους του. Προτίμησε τη συναναστροφή με τα ζώα παρά με τούς ανθρώπους. Κάποτε πού έκανε μετάνοιες μπροστά στην εικόνα της Παναγίας στο ναό του κελλιού του, βγήκε μια οχιά από το τσουβάλι που είχε στρώσει στο πάτωμα και τον τσίμπησε στο χέρι. «Την σκότωσα με το χέρι μου την καημένη και περίμενα να με πονέσει για να το κόψω να τρέξει αίμα, αλλά δεν με πόνεσε και το άφησα!» Μαγείρευε κάθε δυο τρεις μέρες για τα ζωάκια του και έτρωγε και ὁ ίδιος μαζί τους, «για να μην έχω λογισμό, τραβάω το από πάνω πού τρώνε τα γατάκια και τρώω το από κάτω», έλεγε. Ζύμωνε και ψωμί με κάτι μπαγιάτικα και σκουληκιασμένα αλεύρια χρόνων πολλών πού είχε και κάπως ικανοποιούσε και τη δική του πείνα, αλλά συνήθως περνούσε μόνον με την καθημερινή θεία μετάληψη και το αντίδωρο πού έπαιρνε ερχόμενος στις λειτουργίες, καμμιά φορά και κανένα γάλα πού μπορεί να έπινε.
Παρ’ όλο που ποτέ δεν πλενόταν, το σώμα του δεν μύριζε και τη στιγμή της θείας μεταλήψεως οι ιερείς που τον μετελάμβαναν διηγούνται για μια ευωδία που έβγαινε από το στόμα του, ενώ ένα δάκρυ πάντα κυλούσε από τα μάτια του.
Εκείνο πού τον έκανε να ξεχωρίζει ήταν η εμμονή του στο να πείσει όλους τους ανθρώπους ότι ήταν τρελλός! Εδιηγείτο λοιπόν για το λευκό γάμο του με την Πριγκίπισσα Αλίκη, για τη διαμάχη του με το Βασιλιά, όταν τον απείλησε με όπλο ότι θα τον σκοτώσει. Και γινόταν πιστευτός τόσο πού, κατά τις εορτές της Χιλιετηρίδος του Αγίου Όρους τό 1963, η Αστυνομία τον έκλεισε στη φυλακή για αποφυγή τυχόν επεισοδίων με τον Βασιλιά για τα μάτια της... Πριγκίπισσας!
.

.
Πάντοτε χαμογελαστός, με την αχώριστη παρέα του, τα ζώα, έζησε σαν πετεινό του ουρανού, χωρίς να στενοχωρήσει κανέναν. Τα τέλη της ζωής του τα πέρασε στη μονή της μετανοίας του, τη Μονή Γρηγορίου, αφού ὁ Καθηγούμενος πατήρ Γεώργιος και οι εκλεκτοί πατέρες της αδελφότητος δέχθηκαν να τον γηροκομήσουν. Το παράδοξο είναι ότι αυτός διώχθηκε για να μην κολλήσει τούς υπολοίπους φυματίωση, και όταν επέστρεψε στη Μονή είχαν πεθάνει όλοι, πλην ενός, του μοναχού Ησυχίου, ὁ οποίος όμως τον είχε υποστηρίξει τότε.
Ποτέ δεν ζήτησε τίποτε από τον αδελφό που τον υπηρετούσε. Κάποτε ρωτήθηκε πώς δεν τρώει τις φακές, και πράγματι θαύμασε ο αδελφός γιατί σκέφθηκε πως πράγματι δεν έτρωγε όταν τού πήγαινε φακές, χωρίς όμως ποτέ να ζητήσει κάποιο άλλο φαγητό.
Έλεγε ότι στην περίοδο από της Παναγίας το Δεκαπενταύγουστο ως της Παναγίας στις 8 Σεπτεμβρίου δεχόταν αποκάλυψη για το αν θα ζήσει άλλον ένα χρόνο και κάθε χρόνο όταν τον ρωτούσαν: «εντάξει για φέτος!» έλεγε. Την τελευταία του χρονιά μόνο γέλασε και δεν είπε τίποτα. Όλοι κατάλαβαν ότι αυτή θα ήταν η τελευταία του χρονιά, όπως και έγινε. Προέβλεψε το τέλος του και τρεις ημέρες πριν, ειδοποίησε τον Ηγούμενο για την επικείμενη αναχώρησή του από τον κόσμο αυτό, ζήτησε συγγνώμη από όλους για τις... παλαβομάρες που έλεγε και πράγματι, στις 12 Νοεμβρίου 2001 αντάλλαξε την παρούσα ματαιότητα με τα ουράνια αγαθά.
Έλεγε πάντα χαμογελώντας: «όταν ήμουν μικρός, μου είπε ο πατέρας μου ότι θα με πάρει σε ένα ταξίδι του να δω την Αθήνα· είχα πολλή χαρά! Ίδια χαρά έχω και τώρα που θα πάω στην άλλη ζωή! Χιλιάδες άγγελοι, καημένε!»

Από το ιστολόγιο της Ιεράς Μονής Εσφιγμένου Αγίου Όρους
.

Η ΜΕΤΑΚΟΜΙΔΗ ΤΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΤΟΥ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ ΣΤΗΝ ΤΡΙΠΟΛΗ, 10 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1930

2011-10-30T13:20:00.004+02:00

Αναμνηστική φωτογραφία με την επιγραφή «Ανακομιδή εις Τρίπολιν των λειψάνων του Στρατάρχου Θεοδώρου Κολοκοτρώνη 10 Οκτωβρίου 1930» Δ. Σαλαπάτης Τρίπολις

Αναμνηστικό γραμματόσημο με τη μορφή του Γέρου του Μοριά

ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ

2011-10-24T15:49:00.000+03:00

Το βλέπεις κείνο το βουνό το κορφανταριασμένο,
που’ χει ανταρούλα στην κορφή και καταχνιά στον πάτο,
πο’ χει τον πύργο γυάλινο, τα τζάμια κρυσταλλένια ;
Εκεί κοιμάται μια ξανθιά, μιας χήρας θυγατέρα.
Μα πώς να την ξυπνήσουμε, μα πώς να της το πούμε ;
Ξύπνα, καημένη Αναστασιά , και μην βαριά κοιμάσαι
ξύπνα ν’ ανάψεις τη φωτιά, να σβήσεις το λυχνάρι
γιατί μας πήρε η χαραυγή, το δόλιο μεσημέρι.
Πώς να σκωθώ, λεβέντη μου, πώς να σκωθώ, παιδί μου,
μπλέχθηκαν τα μαλλάκια μου με τα δικά σου αντάμα.
.

Ο ΠΥΡΓΙΩΤΗΣ ΑΣΘΕΝΗΣ

2011-09-29T20:30:00.002+03:00

Χάραξε το όνομα της πατρίδας του στο κάγκελο του ΚΑΤ, για να την αισθάνεται κοντά του όταν βγαίνει για τσιγάρο

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

2011-09-25T21:44:00.002+03:00

Το τετραήμερο τελείωσε με ένα καφέ στον Άγιο Ανδρέα Καλό φθινόπωρο!

ΑΠΑΤΗΛΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΟΥ ΠΥΡΓΟΥ

2011-09-24T14:38:00.011+03:00

Οδός Γερμανού

Ανθισμένο μπαλκόνι στην Ερμού

Οδός Αγίου Σπυρίδωνος

Η αυλόπορτα της ίδιας οικίας

Αγίου Σπυρίδωνος και Λιούρδη

Οδός Λιούρδη

Η Αγορά

Οδός Κρεσταινίτου

Το καμπαναριό του Αγίου Νικολάου

Γωνία Ερμού και Γερμανού

ΟΙΚΙΑ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ, Η ΕΠΙΤΟΜΗ ΤΗΣ ΧΡΕΩΚΟΠΙΑΣ ΜΑΣ

2011-09-24T14:26:00.003+03:00

Ήταν ένα αρχιτεκτονικό κόσμημα για την πόλη του Πύργου, που θα μπορούσε να γίνει εστία πολιτισμού και ανάμνηση της αλλοτινής ακμής της. Δυστυχώς έπεσε στα χέρια του φαύλου Ελληνικού Κράτους. Αφού πρώτα λεηλατήθηκε, μετά δόθηκαν υποσχέσεις, έγιναν φανταχτερά σχέδια, δαπανήθηκαν από το Δήμο τεράστια ποσά για να στηθούν τα λίγα σίδερα και οι λαμαρίνες που προστατεύουν τους περαστικούς από τα πίπτοντα υλικά. Χρόνο με το χρόνο, με τη βοήθεια των σεισμών, των καιρικών συνθηκών και της αδιαφορίας, καταρρέει. Ο πανέμορφος ζωγραφικός διάκοσμος των οροφών και των τοίχων, που διακρινόταν από τα μισόκλειστα παράθυρα, έχει σχεδόν σωριαστεί.
Αυτή η χώρα δεν έφθασε εδώ που έφθασε μόνον επειδή «μαζί τα φάγαμε». Χρεωκόπησε επειδή τα μεγαλύτερα ποσά δαπανήθηκαν για να γκρεμίσουμε, να καταστρέψουμε, να χαλάσουμε, να τσιμεντώσουμε.
Είμαστε άξιοι της μοίρας μας...

ΜΕ ΓΕΛΑΣΕ ΜΙΑ ΧΑΡΑΥΓΗ

2011-09-24T03:44:00.001+03:00

Ο γερο-Πανάγος από το Σινούζι

Με γέλασε μια χαραυγή τ’ άστρο και το φεγγάρι,
με γέλασαν και μου ‘πανε ποτέ δεν θα πεθάνω.

Άντε και βγήκα νύχτα στα βουνά, ψηλά στα κορφοβούνια,
βλέπω το χάρο να ‘ρχεται στο άλογο καβάλα.

Μη με παίρνεις χάρε, μη με παίρνεις
αφού δε με ξαναφέρνεις.
.

ΣΤΗΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ ΤΟΝ ΠΛΑΤΑΝΟ

2011-09-13T16:08:00.001+03:00

Άποψη του Κόλπου της Κυπαρισσίας. Χαρακτικό του Otto Magnus von Stackelberg. Ο Κυπαρισσιακός ονομαζόταν, σύμφωνα με την παλιά ονομασία της μεσσηνιακής πόλης που βρισκόταν στο νότιο άκρο του, Κόλπος της Αρκαδιάς

Μωρέ στης Αρκαδιάς, στης Αρκαδιάς τον πλάτανο, κυρά Λένη,
Ελένη ζηλεμένη, κάθετ’ ο κατής και κρένει.
Μωρέ και γράφουν τα, να γράφουν τα φιρμάνια του, κυρά Λένη,
Ελένη ζηλεμένη, όπ’ αγαπάει να παίρνει.
Μωρέ να παίρνει ο Του- να παίρνει ο Τούρκος τη Ρωμιά, κυρά Λένη,
Ελένη ζηλεμένη, και ο Ρωμιός την Τούρκα.
Μωρέ να παίρνει ο πρώ- να παίρνει ο πρώτος ξάδερφος, κυρά Λένη,
Ελένη ζηλεμένη, την πρώτη του ξαδέρφη.

Η ΔΙΑΜΑΝΤΩ

2011-09-01T20:30:00.000+03:00

Οι αρραβωνιασμένοι (Ανδρίτσαινα)

Σήκω Διαμάντω να πας για ξύλα!
Δεν μπορώ μάνα μ,’ δεν μπορώ.
Δεν μπορώ μάνα μ,’ θα πεθάνω,
φέρτε το γιατρό να γιάνω.
Σήκω Διαμάντω να πας στο μύλο!
Δεν μπορώ μάνα μ,’ δεν μπορώ.
Δεν μπορώ μάνα μ,’ θα πεθάνω,
φέρτε το γιατρό να γιάνω.
Σήκω Διαμάντω να σε παντρέψω!
Όπαλα μάνα μ,’ όπαλα!
Όπαλα μάνα μ,’ όπαλα,
όσα κι αν θέλει, δώσ’ του τα.

Με αυτό το εύθυμο τραγούδι που χορεύεται στα βήματα του τσάμικου και με την υπέροχη παλιά φωτογραφία του ζευγαριού από την Ανδρίτσαινα που βρήκα στο Μοναστηράκι, εύχομαι στις εορτάζουσες Αδαμαντίες τα καλύτερα!

ΑΝΘΙΣΜΕΝΗ ΜΑΝΟΛΙΑ

2011-08-26T20:21:00.008+03:00

Από τον κήπο μου στο χωριό

Η ΚΑΤΑΡΑ ΤΟΥ ΠΕΥΚΟΥ (ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ)

2011-08-24T22:28:00.002+03:00

Το μεγάλο δένδρο. Γιάννης Κεφαλληνός, 1926

«Γιάννη, γιατί έκοψες τον πεύκο;
Γιατί; Γιατί;»
Αγέρας θα ’ναι, λέει ο Γιάννης
και περπατεί.

Ανάβει η πέτρα, το λιβάδι
βγάνει φωτιά.
Να ’βρισκε ο Γιάννης μια βρυσούλα,
μια ρεματιά!

Μες στο λιοπύρι, μες στον κάμπο
να ένα δεντρί…
Ξαπλώθη ο Γιάννης αποκάτου,
δροσιά να βρει.

Το δέντρο παίρνει τα κλαριά του
και περπατεί!
Δεν θ΄ ανασάνω, λέει ο Γιάννης,
γιατί, γιατί;

«Γιάννη, πού κίνησες να φτάσεις;»
«Στα δυο χωριά.»
«Κι ακόμα βρίσκεσαι δω κάτου;
Πολύ μακριά!»

«Εγώ πηγαίνω, όλο πηγαίνω.
Τι έφταιξα εγώ;
Σκιάζεται ο λόγκος και με φεύγει,
γι’ αυτό είμαι δω.

Πότε ξεκίνησα; Είναι μέρες…
για δυο, για τρεις…
Ο νους μου σήμερα δε ξέρω,
τ’ είναι βαρύς».

«Να μια βρυσούλα, πιε νεράκι
να δροσιστείς».
Σκύβει να πιει νερό στη βρύση,
στερεύει ευθύς.

Οι μέρες πέρασαν κι οι μήνες,
φεύγει ο καιρός,
Στον ίδιο τόπο είν’ ο Γιάννης,
κι ας τρέχει εμπρός…

Να το χινόπωρο, να οι μπόρες,
μα πού κλαρί;
Χτυπιέται ορθός με το χαλάζι,
με τη βροχή.

«Γιάννη, γιατί έσφαξες το δέντρο,
το σπλαχνικό,
που ‘ριχνεν ίσκιο στο κοπάδι
και στο βοσκό;»

Ο πεύκος μίλαε στον αέρα
- τ’ ακούς, τ’ ακούς;-
και τραγουδούσε σα φλογέρα
στους μπιστικούς.

«Φρύγανο και κλαρί του πήρες
και τις δροσιές
Και το ρετσίνι του ποτάμι
απ΄ τις πληγές.

Σακάτης ήτανε κι ολόρθος,
ως τη χρονιά,
Που τον εγκρέμισες για ξύλα,
Γιάννη φονιά!»

«Τη χάρη σου ερημοκλησάκι,
την προσκυνώ,
Βόηθα να φτάσω κάποιαν ώρα
και να σταθώ…

Η μάνα μου θα περιμένει
κι έχω βοσκή…
Κι είχα και τρύγο… Τι ώρα νάναι
και τι εποχή;

Ξεκίνησα το καλοκαίρι
-να στοχαστείς-
Κι ήρθε και μ’ ήβρε ο χειμώνας
μεσοστρατίς.

Πάλι Αλωνάρης και λιοπύρι!
Πότε ήρθε; Πώς;
Άγιε, σταμάτησε το λόγκο,
που τρέχει εμπρός.

Άγιε, το δρόμο δεν τον βγάνω
-με τι καρδιά;-
Θέλω να πέσω να πεθάνω,
εδώ κοντά.»

Πέφτει σα δέντρο απ΄ το πελέκι…
βογκάει βαριά.
Μακριά του στάθηκε το δάσος,
πολύ μακριά.

Εκεί τριγύρω ούτε χορτάρι,
φωνή καμμιά.
Στ΄ αγκάθια πέθανε, στον κάμπο,
στην ερημιά

Ο ΛΑΠΙΘΑΣ ΠΟΥ ΧΑΣΑΜΕ ΤΕΣΣΕΡΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ

2011-08-23T02:33:00.000+03:00

Αριστερά η λίμνη του Καϊάφα. Νοτιότερα και λίγο δεξιά διακρίνεται η Ζαχάρω. Στη μέση του δασωμένου βουνού η Σμέρνα. Ανατολικά η Αρτέμιδα (Κουμουθέκρα) και η Μάκιστος (Μπαράκου). Ένας καταπράσινος ορεινός παράδεισος με θέα το Ιόνιο. Μια σπίθα, η πνοή του ανέμου και τα εγκληματικά ανθρώπινα λάθη τα μετέτρεψαν όλα σε πύρινη κόλαση και θάνατο

ΚΟΙΤΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΕΝΑΣΤΡΟ ΟΥΡΑΝΟ

2011-08-19T20:52:00.005+03:00

.
Φωτορρύπανση είναι η επίδραση του υπερβολικού τεχνητού φωτισμού στο νυκτερινό ουρανό, που έχει ως επακόλουθο τον περιορισμό της ορατότητας των ουρανίων σωμάτων. Η συνέπεια δεν υφίσταται μόνο για τους ερασιτέχνες αστρονόμους, αλλά και για τους απλούς παρατηρητές του έναστρου ουρανού, που στερούνται της δυνατότητας να θαυμάσουν το ουράνιο στερέωμα δια γυμνού οφθαλμού, η θέα του οποίου για χιλιάδες χρόνια διήγειρε την ανθρώπινη φαντασία και τον οδήγησε στη σύλληψη του μεταφυσικού και στην ανάπτυξη της επιστήμης.
.

.
Η φωτορρύπανση συνδέεται με την ανάπτυξη των μεγαλουπόλεων, ωστόσο η πραγματική αιτία είναι η χρήση ακατάλληλων φωτιστικών σωμάτων, που στέλνουν μεγάλο ποσοστό, έως και 30%, προς τον ουρανό, αυξάνοντας υπερβολικά το κόστος φωτισμού και επομένως τη σπατάλη ηλεκτρικής ενέργειας.
.

.
Η Ελλάδα, σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο, είναι μία σχετικά σκοτεινή περιοχή. Αυτό οφείλεται στο έντονο ανάγλυφο, που έχει οδηγήσει τον πληθυσμό κυρίως στην παράκτια ζώνη, αφήνοντας την ορεινή ενδοχώρα στο νυκτερινό σκότος. Για το λόγο αυτό επελέγη ο ορεινός όγκος των Αροανίων (Χελμού) για την εγκατάσταση του τηλεσκοπίου «Αρίσταρχος». Εξαίρεση αποτελούν η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη και οι μεγαλύτερες πόλεις της χώρας, καθώς και τα τουριστικά νησιά. Η βόρεια ακτογραμμή της Πελοποννήσου, με την Κόρινθο και την Πάτρα, είναι αρκετά φωτισμένη, όπως και η βορειότερη ακτογραμμή της Ηλείας. Ο νομός μας γενικά, και κυρίως στην ορεινή ζώνη, εμφανίζει έναν υγιή νυκτερινό ουρανό, αφήνοντας στην κοινή θέα τη μαγεία του στερεώματος.
.
Περισσότερα εδώ.
.

ΠΟΙΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΣ ΣΚΑΦΙΔΙΑΣ

2011-08-15T11:51:00.001+03:00

Η Κυρία η Σκαφιδιώτισσα

Αξιώθηκα να ‘ρθω να προσκυνήσω
μπρος στην εικόνα σου να γονατίσω
κι' ευγνωμοσύνης δάκρυο θερμό να χύσω
απ' τα φυλλοκάρδια να ευχαριστήσω.
Σε, Σκαφιδιώτισσα, τρανή Kυρά μου,
γιατ' είσαι και θα ‘σαι Mετάνοιά μου.
Στο νου ξαναφέρνεις παλιές ημέρες.
Tο γέρο Hγούμενο και τους Πατέρες.
Mα άλλαξαν τώρα κτίρια, ανθρώποι.
Zωντάνια, δράση, νιές φροντίδες, κόποι.
Aξιώθηκα να ‘ρθω να προσκυνήσω
φέτος στη χάρη σου να λειτουργήσω,
να παρακαλέσω θερμά για όλους
που στέκουν, στέκονταν κατ' απ' τους θόλους
του Άγιου Ναού σου, να παίρνουν Xάρη
από τη Xάρη σου, Aγνή! Mακάρι».

Είναι το ποίημα που συνέθεσε συγκινημένος, κατά την επίσκεψή του στη μονή της μετανοίας του την 15η Αυγούστου 1973, ο Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης Κυπριανός. Τρία χρόνια νωρίτερα, η Μονή είχε μετατραπεί σε γυναικεία. Ο μακαριστός Μητροπολίτης Κυπριανός Πουλάκος γεννήθηκε στα Σκιφιάνικα Μαλευρίου Λακωνίας το 1898. Αποφοίτησε από τη Θεολογική Σχολή Αθηνών το 1923. Εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Σκαφιδιάς, χειροτονήθηκε διάκονος το 1925 και πρεσβύτερος το 1928. Υπηρέτησε ως Πρωτοσύγκελος στη Μητρόπολη Ηλείας μεταξύ των ετών 1928 και 1931. Ακολούθως υπηρέτησε σε άλλες θέσεις, ώσπου στις 3 Φεβρουαρίου 1959 εξελέγη Μητροπολίτης Μονεμβασίας και Σπάρτης, προερχόμενος από τη Μητρόπολη Ιερισσού, Αγίου Όρους και Αρδαμερίου. Κατά τη διάρκεια της ποιμαντορίας του στη Σπάρτη αναβίωσε το προνόμιο του Μητροπολίτη να προσφωνείται στη «φήμη» του ως Παναγιώτατος εντός της επαρχίας του, όπως και ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης. Το 1970 απεχώρησε της ενεργού υπηρεσίας δυνάμει του Ν.Δ. 126/1969. Εκοιμήθη στις 3 Σεπτεμβρίου 1975.

ΗΛΙΑΣ ΤΣΑΓΚΛΑΣ, ΕΝΑΣ ΗΛΕΙΟΣ ΗΡΩΑΣ ΠΟΥ ΕΜΕΙΝΕ ΣΤΗ ΣΚΙΑ

2011-08-01T10:50:00.011+03:00

Η έπαρση της γερμανικής σημαίας στην Ακρόπολη
.
Ο Ηλίας Τσάγκλας από το χωριό Πεύκες, 18 ετών τότε, κατέβασε τη σβάστικα μέρα μεσημέρι από το χώρο της Γερμανικής Αρχαιολογικής Σχολής. Έσβησε πριν από 11 χρόνια, σεμνός και αθόρυβος όπως έζησε.
.
Στη σκιά της ιστορίας έχει μείνει εδώ και εξήντα χρόνια το παράτολμο κατόρθωμα ενός Πελοποννήσιου εφήβου. Μέρα μεσημέρι, μέσα στον τρόμο της γερμανικής κατοχής, κατέβασε τη σβάστικα από τον χώρο της Γερμανικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Αρχαία Ολυμπία.
Συνέβη την 1η Αυγούστου 1941, δύο μόλις μήνες μετά την ηρωική ενέργεια της Ακρόπολης των Αθηνών, τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαΐου. Η διαφορά είναι ότι, σε αντίθεση με τον Μανώλη Γλέζο και τον Λάκη Σάντα, ο πρωταγωνιστής της Ολυμπίας παρέμεινε στην αφάνεια.
Είναι ο Ηλίας Τσάγκλας, λένε στις Πεύκες, που πρώτα ονομαζόταν Βύλιζα και σήμερα αποτελεί δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Αρχαίας Ολυμπίας. Το δηλώνει ο πρόεδρος του διαμερίσματος Λυμπέρης Διονυσόπουλος. Όταν οι Ναζί πάτησαν την Κοιλάδα του Αλφειού, ο Ηλίας ήταν δεν ήταν 18 χρόνων. Όπως όλοι σχεδόν οι νέοι στο χωριό, δούλευε και αυτός στα χωράφια. Αν και η οργανωμένη αντίσταση είχε αρχίσει να αναπτύσσεται στην Ηλεία, εκείνος έμενε μακριά.
Δόξες και τιμές κανείς δεν αποκόμισε μετά την απελευθέρωση. Ο ίδιος προτίμησε την ανωνυμία. Ανάλογες συμπεριφορές οφείλονται συνήθως σε λόγους είτε σεμνότητας είτε αυτοπροστασίας. Το τελευταίο φαινόμενο παρουσιάζεται συχνά ιδιαίτερα ισχυρό για τουλάχιστον τρεις δεκαετίες μετά την απελευθέρωση.
Ο Ηλίας Τσάγκλας πέθανε πριν από 11 χρόνια, χτυπημένος από τον καρκίνο. Έσβησε αθόρυβα, όπως έζησε. Και ας είχε αναστατώσει με την αποκοτιά του τις κατοχικές αρχές το καλοκαίρι του ‘41.
.

Ο Αδόλφος Χίτλερ μπροστά από το Δισκοβόλο του Μύρωνος
.
«Άφριζαν» οι Γερμανοί, οι σκληρές ανακρίσεις δεν έβγαλαν άκρη
Ο άνθρωπος που το αυγουστιάτικο καταμεσήμερο ξεκρέμασε τη γερμανική σημαία από τον αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας, κινήθηκε σαν φάντασμα. Δεν έγινε από κανέναν αντιληπτός. Φαίνεται πως αρχαιολόγοι και το λοιπό προσωπικό ξεκουράζονταν μετά το φαγητό, αποκαμωμένοι από τον καύσωνα, συνηθισμένο αυτή την εποχή. Έγιναν αθρόες συλλήψεις και σκληρές ανακρίσεις απ’ όπου δεν βγήκε άκρη. Το περιστατικό προκάλεσε αναστάτωση σε Αθήνα, Πύργο, Ολυμπία. Ο κατοχικός Νομάρχης Ηλείας έστειλε αναφορά προς το Υπουργείο Εσωτερικών της κυβέρνησης Τσολάκογλου στις 4 Αυγούστου. Ανέφερε: «Μάρτυν καταθέτοντα συγκεκριμένον τι εύρομεν μέχρι τούδε ένα μόνον, τον αγροφύλακα της κοινότητος, όστις καταθέτει ότι κατά την εν λόγω ώραν (σσ, 1.00 μ.μ.) είδεν εξ αποστάσεως 1.000 περίπου μέτρων δύο άτομα ιστάμενα εγγύς του κοντού, όπου ήτο ανηρτημένη η σημαία, αλλά λόγω της αποστάσεως δεν ανεγνώρισεν αυτά ούτε έδωσε ιδιαιτέραν σημασίαν, διότι εθεώρησε τούτους εκ του συνήθους υπηρετικού ή εργατικού προσωπικού της Σχολής». Ο Νομάρχης δεν αρνείται ότι εκ πρώτης όψεως φαντάζει δύσκολο να αφαιρέθηκε η σημαία τέτοια ώρα, χωρίς ο δράστης να γίνει αντιληπτός. Αλλά αμέσως παραθέτει τις ιδιαίτερες συνθήκες:
- Το προσωπικό γευμάτιζε σε χώρο όπου η σημαία δεν ήταν ορατή.
- Ο αριθμός των Ελλήνων εργατών είχε περιοριστεί σε 8-10 λόγω της περιορισμένης ανασκαφικής δραστηριότητας.
- Μόλις 15 βήματα από το κοντάρι της σημαίας αρχίζει πυκνό δάσος, όπου οι δράστες γίνονται αθέατοι.
Θεωρεί ως πιθανούς δράστες κομμουνιστές και μέλη των οικογενειών τους συνελήφθησαν. Σημειώνει: «Εις το εργατικόν δυναμικόν της Σχολής υπήρχον και τινες κομμουνισταί 3-4, οίτινες λόγω του ότι γίνονται συλλήψεις κομμουνιστών εξ άλλων λόγων εκρύβησαν, αι δε οικογένειαί των κρατούνται εις την Αστυνομίαν ως εξαναγκαστικόν μέσον, όπως παρουσιασθώσιν». Στην έκθεση του Νομάρχη γίνεται λόγος για 20 ομήρους: «Σήμερον μ’ επληροφόρησεν ο ενταύθα συνταγματάρχης διοικητής των Ιταλικών Στρατευμάτων Κατοχής ότι συνέλαβεν και μετέφερεν ενταύθα (σσ., στον Πύργο Ηλείας) 20 κατοίκους Ολυμπίας σκοπών να κρατήσει αυτούς ως ομήρους μέχρις ανακαλύψεως του δράστου της κλοπής της σημαίας».
.
Γρηγόρης Φαράκος: Άγνωστοι έμειναν οι πατριώτες
Ο Γρηγόρης Φαράκος έχει ασχοληθεί με το θέμα στο βιβλίο του «Η μάχη των συμβόλων - Το κατέβασμα της χιτλερικής σημαίας από την Αρχαία Ολυμπία». Θεωρεί άγνωστους τους πατριώτες, που προχώρησαν στο παράτολμο εγχείρημα τον Αύγουστο του 1941.
Σημειώνει χαρακτηριστικά: «Οι αγωνιστές εκείνοι, απ’ ό,τι ξέρω, διατήρησαν ως τώρα την ανωνυμία τους. Δεν θεώρησαν, όπως και χιλιάδες άλλοι, πως έπραξαν κάτι το εξαιρετικό. Απλώς, ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του καιρού τους». Άλλοι βετεράνοι της Εθνικής Αντίστασης από τα μέρη της Ολυμπίας, όπως ο Θουκυδίδης Κοσμόπουλος, θεωρούν πιθανότερο οι πατριώτες που υπέστειλαν τη σβάστικα να μη βρίσκονται μεταξύ εκείνων που επέζησαν της ναζιστικής κατοχής.
.

Η πρώτη τελετή αφής της Ολυμπιακής Φλόγας το 1936
.
Χίτλερ: Προπαγάνδα και ανασκαφές στην Ολυμπία
Ιδιαίτερα ενόχλησε τους Γερμανούς ότι το περιστατικό διαδραματίστηκε στον αρχαιολογικό χώρο της Ολυμπίας. Αυτό προκύπτει από την αναφορά που συνέταξε ο Γκίντερ Άλτενμπουργκ, πληρεξούσιος του Ράιχ για την Ελλάδα. Απευθύνεται στον Κουίσλινγκ Τσολάκογλου και εκφράζει τη λύπη του, που όλα έγιναν «εις τον χώρον ανασκαφών της Ολυμπίας, διά τας οποίας ως γνωστόν ο Φύρερ επιδεικνύει εξαιρετικόν ενδιαφέρον».
Πράγματι, η ναζιστική προπαγάνδα και ο Χίτλερ προσωπικά είχαν προσπαθήσει να εκμεταλλευθούν στο έπακρον την Ολυμπιακή Ιδέα και τις ανασκαφές στην Αρχαία Ολυμπία. Αυτό φάνηκε ιδιαίτερα στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου, το 1936.
.
Πράκτορες
Τον τελευταίο καιρό πριν από τη γερμανική επίθεση στην Ελλάδα, οι αρχαιολογικές αποστολές χρησιμοποιούνταν συχνά ως χώροι κάλυψης χιτλερικών πρακτόρων. Αρκετοί απ’ αυτούς χρησιμοποιούσαν ως προκάλυμμα τη Γερμανική Αρχαιολογική Σχολή στην Αθήνα και την αποστολή της στην Ολυμπία. Αυτό δεν έχει να κάνει με τη μεγάλη προσφορά των Γερμανών αρχαιολόγων για την κλασική Ελλάδα και, ειδικά, για την Ολυμπία.
.

Η ανασκαφή του ναού του Ολυμπίου Διός το 1875 από τη Γερμανική Αρχαιολογική Σχολή
.
Οι ανασκαφές στην Ολυμπία άρχισαν από Γάλλους τον Μάιο του 1929, δύο χρόνια μετά τη Ναυμαχία του Ναβαρίνου. Τα ευρήματα μεταφέρθηκαν στο Λούβρο, όπου εκτίθενται σήμερα. Όταν η ελληνική κυβέρνηση πληροφορήθηκε την αρπαγή, διέταξε τη διακοπή των ανασκαφών. Ξανάρχισαν το 1875 από Γερμανούς αρχαιολόγους, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα.
Διάσημος οπαδός της παραμονής των αρχαιολογικών θησαυρών στον τόπο ανακάλυψής τους υπήρξε ο Γερμανός ιστορικός και αρχαιολόγος Έρνεστ Κούρτιους (1814 - 1896). Επηρέασε την αρχαιολογική σκέψη σε σημείο, που ύστερα απ’ αυτόν η Αρχαιολογία έπαψε να αποτελεί κυνήγι θησαυρών, αλλά επιστημονική επιδίωξη.
.
Πηγή: Έθνος (Θοδωρής Ρουμπάνης)
.

ΤΟ ΝΕΚΤΑΡ ΤΩΝ ΗΛΕΙΩΝ

2011-07-29T21:38:00.000+03:00

Δεν είμαι βέβαιος ότι η συγκεκριμένη διαφήμιση είναι της ηλειακής εταιρείας αναψυκτικών Ντοά, πάντως όταν την είδα θυμήθηκα την πορτοκαλάδα Νέκταρ, το συνηθέστερο κέρασμα των παιδιών από τους μεγάλους στο καφενείο, μια και ήταν ο μόνος χυμός που κυκλοφορούσε στο χωριό. Δυστυχώς το Νέκταρ Ντοά, σε αντίθεση με τους χυμούς Λουξ της Πάτρας ή τους χυμούς ΕΨΑ του Βόλου, δεν άντεξε τον ανταγωνισμό.
.

Η ΚΑΛΗ ΠΛΕΥΡΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

2011-07-27T18:12:00.010+03:00

Έχοντας ξεκινήσει εδώ και λιγότερο από ένα μήνα την ιατρική ειδικότητα σε νοσοκομείο της Αθήνας, διακατέχομαι από το άγχος του «στραβόγιαννου», αλλά και από τον ενθουσιασμό του νέου, ο οποίος μάλιστα, προερχόμενος από τον ιδιωτικό τομέα, βλέπει τις συνθήκες εργασίας στο δημόσιο ως εκδρομή. To άρθρο της σημερινής Καθημερινής αποτελεί δικαίωση και επιβεβαίωση. Αυτό το καλοκαίρι θυσίασα τις διακοπές στο χωριό, αλλά ο σκοπός είναι ιερός. Λιγότερα Βυτιναίικα λοιπόν, λιγότερο ιστολόγιο, αλλά δεν πειράζει. Θα έρθουν και οι διακοπές, θα έρθουν και οι περισσότερες αναρτήσεις.

Η καλή πλευρά των Ελλήνων
Του Aλέξη Παπαχελά

Η Ελλάδα περνάει μια άνευ προηγουμένου δημοσιονομική κρίση, που έχει φέρει το κράτος στα όριά του. Υπάρχουν, όμως, ακόμη άνθρωποι που κάνουν τη δουλειά τους με επαγγελματισμό και μέσα σε πολύ αντίξοες συνθήκες. Παράδειγμα πρώτο: οι γιατροί και νοσηλευτές ενός κρατικού νοσοκομείου, του Ερυθρού Σταυρού, κατά τη διάρκεια μιας εφημερίας, νύχτα Σαββάτου. Εβλεπες νέα παιδιά να κάνουν τη δουλειά τους με όρεξη και σύστημα, χωρίς γκρίνιες και με ένα ιδιότυπο χιούμορ που απάλυνε όλα τα προβλήματα γύρω τους. Γιατροί και νοσηλευτές δεν είχαν πληρωθεί εφημερίες για μήνες, οι ελλείψεις σε διάφορα υλικά ήταν πολλές, αλλά το σύστημα δούλευε παρά το χάος που πολλές φορές δημιουργούσαν οι ίδιοι οι ασθενείς ή και οι συγγενείς τους.
Δεν θα ξεχάσω την «παρέα» των νοσηλευτών που έκαναν πλάκα για τις χαμένες εφημερίες και τα «χάλια» του συστήματος. Παρ’ όλα αυτά, είχες την αίσθηση ότι το σύστημα δούλευε και πως δεν βρισκόσουν σε μια τριτοκοσμική χώρα. Σκεπτόμουν πάντως πόσο καλύτερα θα ήταν τα πράγματα αν οι ικανότητες και η δημιουργικότητα των ανθρώπων αυτών αξιοποιείτο σε ένα πλαίσιο σοβαρού μάνατζμεντ. Με άλλα λόγια, σκέπτομαι τι θα συνέβαινε αν αντί για κομματικούς διοικητές νοσοκομείων και χαοτικά συστήματα «μηχανογράφησης», υπήρχαν επαγγελματίες και στη διοίκηση.
Παράδειγμα δεύτερο: το Κέντρο Υγείας στη Σίφνο. Μια γιατρός έχει μείνει μόνη της και κάνει καθημερινά εφημερίες. Το κάνει με στωικότητα και χωρίς γκρίνιες. Το απίθανο όμως είναι ότι το κέντρο έχει ξεμείνει από διάφορα βασικά υλικά, όπως γάζες... Και γι’ αυτό όμως βρήκε λύση το πολυμήχανο ελληνικό μυαλό. Οταν η γιατρός γράφει μια συνταγή αρνείται κάθετα κάθε αμοιβή και προτρέπει με τον πιο ευγενικό τρόπο, «να αφήσετε ό,τι θέλετε στο φαρμακείο για να μπορούμε να πάρουμε εμείς τα υλικά που θέλουμε». Και πράγματι φαίνεται πως έτσι γίνεται και το Κέντρο Υγείας στο πανέμορφο αυτό νησί των Κυκλάδων συνεχίζει να λειτουργεί με μια ιδιότυπη «ελληνική» πατέντα. Ισως να έχουν δίκιο όσοι πιστεύουν ότι τελικά ο Ελληνας στη μεγάλη κρίση βγάζει τον πολύ κακό του εαυτό, βγάζει όμως και ό,τι καλύτερο - τα στοιχεία που τον έχουν κάνει να επιβιώνει τελικά! Είμαι σίγουρος ότι σε όλο το κράτος, σε δεκάδες νοσοκομεία και κέντρα υγείας, στρατόπεδα, αστυνομικά τμήματα, σχολεία μπορούμε να βρούμε ανάλογα παραδείγματα. Δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά γι’ αυτούς, στα χάλια που βρισκόμαστε, αλλά τουλάχιστον αξίζει να τους «βγάλουμε το καπέλο».

ΠΑΝΩ ΣΕ ΨΗΛΗ ΡΑΧΟΥΛΑ

2011-07-24T15:56:00.000+03:00

Πα- μωρέ πάνω, σε ψηλή ραχούλα,
πάνω σε ψηλή ραχούλα, κάθεται μια βλαχοπούλα.

Και μωρέ και τη ρόκα της κρατάει
και τη ρόκα της κρατάει, πρόβατα κι αρνιά φυλάει.

Τσο- μωρέ τσοπανόπουλο από πέρα,
τσοπανόπουλο από πέρα, τραγουδάει με τη φλογέρα.

Τρα- μωρέ τραγουδάει το καημένο,
τραγουδάει το καημένο, με παράπονο, θλιμμένο.
.

ΤΑ ΠΛΗΓΩΜΕΝΑ ΠΕΥΚΑ (ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ)

2011-07-18T23:06:00.000+03:00

Το απόγευμα ήρθε ο δασοφύλακας. Η πρώτη του δουλειά ήταν να κατεβεί στο μέρος που του έδειξε ο Μπαρμπακώστας. Εκεί τον ακολούθησαν τα παιδιά. Για πρώτη φορά είδαν πληγωμένα πεύκα.
Μια τσεκουριά κατέβαινε από πάνω από τη μέση τους κι έφτανε ως τη ρίζα. Ήταν μια πληγή ανοιχτή, η μεγαλύτερη πληγή που μπορούσε να δει κανένας΄ δε θα έκλεινε ποτέ. Και να ήθελε να κλείσει, άλλες τσεκουριές την κρατούσαν ανοιχτή.
Μερικά πεύκα σχεδόν τα είχαν γδύσει. Δεν είχαν αφήσει στο κορμί παρά λίγη φλούδα. Φαίνονταν σαν το κρεμασμένο σφαχτό. Απ’ αυτέ τις πληγές έτρεχε άσπρο ρετσίνι. Το ρετσίνι ακολουθούσε την τσεκουριά και στάλαζε κάτω σε μια λακκούβα που την είχαν ανοίξει προς τη ρίζα των πεύκων, επίτηδες γι’ αυτό.
Όλη αυτή η σφαγή ήταν για το ρετσίνι• για λίγες δραχμές που θα έβαζαν οι Πουρναρίτες στο σελάχι τους, αν το πουλούσαν.
Τα πληγωμένα πεύκα θα πεθάνουν σε λίγο καιρό. Θα πέσουν από τον πρώτο δυνατό αέρα ή θα ξεραθούν, γιατί δε θα έχουν πια χυμό.
Το τέλος τους το έχουν νοιώσει και όμως τραγουδούν• σαλεύουν και φυσούν όπως τ’ άλλα, τα γερά πεύκα.
Με το κομμάτι κορμό που τους έμεινε, πίνουν από τη γη όσο χυμό μπορούν ακόμη• πρασινίζουν, έχουν ίσκιο.
Έτσι σακατεμένα μπορούν και δροσίζουν τους ανθρώπους. Το φυσικό τους είναι να κάνουν το καλό, δεν αλλάζει. Δέντρα, περήφανα δέντρα!

Η ρητινοσυλλογή αποτελούσε μία από τις κύριες απασχολήσεις των αγροτών των ορεινών κοινοτήτων της Ηλείας. Μετά την τελευταία μεγάλη πυρκαγιά το 2007, η Ηλεία τέθηκε εκτός παραγωγής.

ΒΡΥΣΗ ΜΟΥ ΜΑΛΑΜΑΤΕΝΙΑ

2011-07-08T18:00:00.000+03:00

Η βρύση Κακούτσι, βορείως της Βυτίνας

Βρύση μου μαλαματένια πώς βαστάς κρύο νερό.
Πώς βαστώ κι εγώ ο καημένος της αγάπης τον καημό.
Να ‘μουν βρύση, να ‘μουν στέρνα, να ‘μουν γάργαρο νερό,
να βαστάω και ν' αντέχω της αγάπης τον καημό.

Ο ΒΥΤΙΝΑΙΟΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ ΝΙΚΟΛΗΣ ΤΑΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ

2011-06-23T11:27:00.004+03:00

Προσωπογραφία του Νικολάου Ταμπακόπουλου. Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

Ο Νικολής Ταμπακόπουλος ήταν εύπορος Βυτιναίος οπλαρχηγός. Εργαζόταν ως σαράφης (τοκογλύφος) και μαζί με τον Τουρκαλβανό Σεϊντή Λαλιώτη ασχολιόταν ως φοροεισπράκτορας της περιοχής Καλαβρύτων. Το όνομά του εμπλέκεται στο επεισόδιο της 18ης Μαρτίου 1821 στη Χελωνοσπηλιά της Κατσάνας, κοντά στη Λυκούρια, λίγες ημέρες πριν την έναρξη της Επαναστάσεως όταν, με την έγκριση του γερο-Ασημάκη Ζαΐμη, ο Ιωάννης Χονδρογιάννης από το Μάζι Καλαβρύτων τους επιτέθηκε, καθώς είχε πληροφορίες ότι μετέφεραν χρήματα και χρεόγραφα από τα Καλάβρυτα στην Τριπολιτσά.
Η έναρξη της Επαναστάσεως τον βρήκε επικεφαλής ομάδας υπέρ των εκατό Βυτιναίων πολεμιστών. Συμμετείχε με τους άλλους οπλαρχηγούς και προεστούς στη Συνέλευση των Καλτεζών, που έλαβε χώρα στην ομώνυμη μονή από τις 20 έως τις 26 Μαΐου 1821, με σκοπό τη δημιουργία τοπικής πολιτικής αρχής.
Γράφει για αυτόν ο Φώτιος Χρυσανθόπουλος (Φωτάκος) στο έργο του Βίοι Πελοποννησίων Ανδρών: «Οὗτος κατήγετο ἐκ Βυτίνης. Ὑπηρέτησε δὲ πολιτικῶς καὶ στρατιωτικῶς. Ἐγένετο μέλος τῆς ἐφορείας τῶν Τρικόρφων ἐπὶ τῆς προεδρείας τοῦ Κανέλου Δεληγιάννη. Εὑρέθη δὲ εἰς πολλὰς μάχας, καὶ ἰδίως εἰς τὴν μάχην τοῦ Δερβενακίου κατὰ τοῦ Δράμαλη. Ἐφονεύθη εἰς τὴν ἀτυχῆ μάχην τῶν Τρικόρφων ἐπὶ τοῦ Ἰβραὴμ πασᾶ. Ἡ πολυμελὴς αὕτη οἰκογένεια τῶν Ταμπακοπούλων πολὺ ἐχρησίμευσε κατὰ τὴν ἐπανάστασιν, καὶ πρὸ πάντων ὁ ἱεροδιάκονος Ἰωσὴφ, ὁ γνωστὸς εἰς Ἀθήνας, καὶ χρηματίσας ἡγούμενος τῆς μονῆς Καισαριανῆς, ὅστις ἐπολέμησε κατὰ τὴν πολιορκίαν τῆς ἀκροπόλεως, καὶ ἄφησε μνήμην τῆς παληκαριᾶς του.»
Η Μάχη εν Τρικόρφοις, που περιγράφεται από το Φωτάκο, διεξήχθη στις 23 Ιουνίου 1825 μεταξύ των Ελλήνων και των Τουρκοαιγυπτίων και είχε ως στόχο την ανακατάληψη της Τριπολιτσάς, που είχε καταληφθεί από τον Ιμπραήμ. Ελληνική δύναμη 4000 ανδρών υπό τον Κολοκοτρώνη πήρε θέσεις στα Τρίκορφα και έφτιαξε ταμπούρια. Ο Ιμπραήμ όμως βγήκε από την πόλη και επιτέθηκε έγκαιρα με όλες τις δυνάμεις του, επιτυγχάνοτας μετά από μάχη έξι ωρών την διάλυση και την οριστική υποχώρηση των Ελλήνων, μετά και την άφιξη σημαντικών εχθρικών ενισχύσεων. Σκοτώθηκαν εκατόν ογδόντα Έλληνες και οκτακόσιοι Τουρκοαιγύπτιοι. Μεταξύ των νεκρών οι Βυτιναίοι Θεοδωράκης Λιάρος ή Ροζής, Χρήστος Ταμπακόπουλος και ο Νικολής Ταμπακόπουλος.
Το γεγονός του θανάτου του οπλαρχηγού προκάλεσε συγκίνηση στην πατρίδα του Βυτίνα και βύθισε τον οικογένειά του και το χωριό στο πένθος. Η λαϊκή μούσα διέσωσε το γεγονός σε διάφορες παραλλαγές:
.
Θέλτε ν’ ακούστε κλάυματα, γυναίκεια μοιρολόγια;
Περάστ’ από τα Τρίκορφα και μέσ’ από την Πιάνα,
Κι από την Αλωνίσταινα κι αγνάντια στην Βυτίνα,
Και κεί θ’ ακούστε κλάυματα, γυναίκεια μοιρολόγια.
Πώς κλαίνε και πώς θλίβονται οι Ταμπακονυφάδες
Στα παραθύρια κάθονται, το Διάσελ’ αγναντεύουν,
Βλέπουν τ’ ασκέρι σκορπιστό κι ερχόταν ένας ένας.
Βλέπουν τον βλάγκον αδειανόν, τον φέρνει ο Ρεμπεστιέκος.
Ψιλή φωνίτσαν έβαλεν η κυρά Νικολίνα:
Γιάννη μου, πού είν’ ο αφέντης σου και πού είν’ ο καπετάνιος;
Πίσω στάθη στ’ ασκέρι του, που γίνηκ’ ένας ένας.
.
Βουνά της Αλωνίσταινας και της Απάνω Χώρας,
Τι έχετε π’ αραχνιάσατε και είστ’ αραχνιασμένα;
Μη σας εβάρεσε βοριάς, μη σας επήρ’ ο νότος;
Μηδέ βοριάς μας βάρεσε, μηδέ νοτιάς μας πήρε.
Μπραήμ πασάς μας έζωσε με τους στραβαραπάδες.
Με τρεις χιλιάδες τακτικούς, πέντε καβαλαραίους.
Σκοτώσαν τον κυρ Νικολή με τον Παπατσονόπλον.
Εβγάτε μεσ’ τον Άγιο Λια, αγνάντια στη Βυτίνα.
Εκεί ν’ ακούστε κλάυματα, ν’ ακούστε μοιρολόγια.
Πώς κλαίνε και πώς θλίβονται οι Ταμπακονυφάδες.
Με τις Αλωνιστιώτισσες, και χύνουν μαύρα δάκρυα.
.
Βουνά της Αλωνίσταινας και της Απάνω Χρέπας,
Τι έχετε που παχνιάσατε και είστε παχνιασμένα;
Μην είν’ τα χιόνια σας βαρειά και τα νερά σας κρύα;
Δεν είν’ τα χιόνια μας βαρειά και τα νερά μας κρύα.
Μπραήμ πασάς μας πλάκωσε με τους στραβαραπάδες,
Με τρεις χιλιάδες τακτικό και πέντε Αρβανίτες.
Σκοτώσαν τη λεβεντουριά, τους δυο καπεταναίους.
Σκοτώθη ο Ταμπακόπουλος και ο Σεντουκομίνης.
Κλαίνε οι μανάδες για παιδιά, γυναίκες για τους άνδρες.
Κλαί’ η κυρά Κατερινιώ κι οι δυο της συνυφάδες.

ΤΟΥΤΟ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΑΚΙ

2011-06-20T01:47:00.012+03:00

Ο γαλατάς. Ελαιογραφία σε καμβά του Νικηφόρου Λύτρα, 1895. Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδος - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου

Τούτο το, μαύρα γλαρά μου μάτια, τούτο το καλοκαιράκι
τούτο το καλοκαιράκι κυνηγούσα ένα πουλάκι.

Κυνηγού-, μαύρα γλαρά μου μάτια, κυνηγούσα, προσπαθούσα
κυνηγούσα, προσπαθούσα να το πιάσω δεν μπορούσα.
.

Κι έστησα, μαύρα μου μάτια, κι έστησα τα ξόβεργά μου
κι έστησα τα ξόβεργά μου, κι ήρθ’ η πέρδικα κοντά μου.

Κι ήρθε κι έ-, μαύρα μου μάτια, κι ήρθε κι έκατσε στο γόνα,
κι ήρθε κι έκατσε στο γόνα σαν πουλί και σαν τρυγόνα.

Παίζοντας, ψηλέ λιγνέ μου κρίνε, παίζοντας τον ταμπουρά μου

παίζοντας τον ταμπουρά μου ήρθε μες στην κάμαρά μου.

Αυτό το υπέροχο τραγούδι της Γορτυνίας τραγουδιόταν σε χαρές και γάμους, ιδίως κατά την πομπή της νύφης από την πατρική της οικία προς στην εκκλησία. Χορευόταν στα βήματα του τσάμικου. Έχει πάνω από 70 στίχους, εκτός από αυτούς που αναφέρονται εδώ.

ΛΥΡΙΚΟ ΠΟΙΗΜΑ

2011-06-16T23:42:00.002+03:00

Το δρυοδάσος της Κάπελης

Ξυλοκόπε, κράτα μακριά
Το τσεκούρι σου απ τη βελανιδιά!
Κόψε αν θέλεις την αχλαδιά,
Το πεύκο και το πουρνάρι,
Αλλά κράτα το τσεκούρι σου μακριά
Απ τη βελανιδιά. Το ‘παν οι γέροι:
Μάνα μας είν’ η βελανιδιά.

Λυρικό ποίημα της αρχαίας Ελλάδος

Η ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ, Η ΚΡΗΤΗ ΚΑΙ Η ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΔΟΡΥΦΟΡΟ

2011-06-10T16:00:00.003+03:00

Όπως φαίνεται στο κάτω αριστερό άκρο της φωτογραφίας, η λήψη έγινε στις 10 Ιουνίου 2001, στις 15:59:11, δηλαδή πριν από δέκα χρόνια ακριβώς. Από το δορυφόρο όλα φαίνονται ίδια. Από κοντά όμως, μέσα σε αυτά τα δέκα χρόνια έχουν αλλάξει πολλά.

ΝΑ ΧΑΜΗΛΩΝΑΝ ΤΑ ΒΟΥΝΑ

2011-06-06T16:41:00.001+03:00

Η αγορά της Ανδρίτσαινας, φωτογραφημένη από τον Φρεντ Μπουασονά το 1903

Να χαμηλώ- να χαμηλώναν τα βουνά, αμάν αμάν,
να ψήλωναν κι οι κάμποι.
Άστρον της αυγής γιατί άργησες να βγεις.
Να ‘βλεπα την, να ‘βλεπα την Αντρίτσαινα, αμάν αμάν,
το έρημο παζάρι.
Πρόβαλε να ιδείς καρδιά που τυραννείς.
Να (ι)’βλεπα την, να (ι)’βλεπα αγάπη μου, διπλός καημός,
πώς στρώνει, πώς κοιμάται.
Θάλασσα πλατιά, μαγκούφα ξενιτιά.
Σε τι τραπέ- σε τι τραπέζια τρώει ψωμί, αμάν αμάν,
σε τι ταβέρνες πίνει.
Έλα πέρασε παίξε και γέλασε.
Τίνους χερά- τίνους χεράκια τον κερνούν, αμάν αμάν,
και τα δικά μου τρέμουν.
Πάπια του γιαλού τι αγάπησες αλλού.
Τίνους ματά- τίνους ματάκια τον τηράν, αμάν αμάν,
και τα δικά μου κλαίνε.
Πάπια του γιαλού μην αγαπάς αλλού.

Η Ανδρίτσαινα. Χαρακτικό του Otto Magnus von Stackelberg

Ο ξενιτεμένος που αναπολεί το χωριό του και την καλή του είναι το θέμα του ερωτικού καθιστικού τραγουδιού από την Ανδρίτσαινα, που τραγουδιόταν και στις γειτονικές περιοχές της Αρκαδίας. Η νοσταλγία της πατρίδας και της αγαπημένης είναι «διπλός καημός», που η ξενιτιά δεν μπορεί με τίποτε να απαλύνει.

ΗΡΑΙΟΝ ΟΛΥΜΠΙΑΣ: ΔΥΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΕΚΑΤΟ ΕΤΩΝ

2011-06-04T18:58:00.000+03:00

Αρχές του 20ού αιώνα. Άποψη από τα δυτικά προς τα ανατολικά

21ος αιώνας. Άποψη από τα ανατολικά προς τα δυτικά

ΔΕΝΔΡΑ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ

2011-05-31T20:43:00.021+03:00

Κυπαρίσσι, ελιές και πικροδάφνες στο δρόμο

Η γέγυρα του Κλαδέου και το γυμνό Κρόνιον στο βάθος

Το Φιλιππείον

Οι σωριασμένοι κίονες του Ολυμπίου Διος

Ο αναστηλωμένος κίων του Ολυμπίου Διος και το Κρόνιον

Πικροδάφνες στο Λεωνιδαίον

Το Ολυμπιείον «ες γην»

Δύο πεύκα του Σταδίου που γλύτωσαν από το ολοκαύτωμα του 2007

Τα πεύκα στους πρόποδες του Κρονίου που σώθηκαν

Ψηλόλιγνα πεύκα της Ηλείας

Γέρικο πεύκο δίπλα από το Ολυμπιείον

Μεγάλο πεύκο κοντά στο Φιλιππείον

Δρυς κοντά στο Ηραίον

Δρυς, πεύκα και μία ελιά

Το Φιλιππείον και μία γέρικη δρυς

Το Φιλιππείον και πεύκα

ΜΙΑ ΝΥΧΤΑ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ, ΕΒΔΟΜΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ

2011-05-30T19:29:00.011+03:00

Στους πρόποδες της Ακροπόλεως, λίγα χρόνια μετά την ηρωική νύχτα
.
«Η καταγωγή της πατρικής οικογένειάς μου είναι από τη Λευκάδα, και συγκεκριμένα από το χωριό Πηγαδισάνοι, που βρίσκεται κοντά στην Καρυά Λευκάδας. Ο πατέρας μου σπούδασε δασάρχης και ήταν δημόσιος υπάλληλος στο Υπουργείο Γεωργίας. Η υπηρεσία του τον έστειλε στην Αυστρία, απ’ όπου γύρισε μαζί μ’ έναν Αυστριακό καθηγητή και έκαναν τη Δασική Σχολή Βυτίνας Αρκαδίας, στις υπώρειες του Μαινάλου. Εκεί γνώρισε και τη μητέρα μου Γεωργία, η οποία κατάγεται από την οικογένεια Ρουμελιώτη της Βυτίνας Αρκαδίας, όπου και παντρεύθηκαν. Μετά άρχισαν οι μεταθέσεις. Έτσι, εγώ γεννήθηκα στην Πάτρα, στις 22 Φεβρουαρίου 1922. Απέκτησαν τέσσερα παιδιά: την Κωνσταντίνα, τη Μαίρη, εμένα και την Ειρήνη…»
.

(Απόσπασμα από το βιβλίο του Απόστολου Σάντα «Μια νύχτα στην Ακρόπολη… Μνήμες από μια σπουδαία εποχή», εκδόσεις Βιβλιόραμα)
.

Έπαρση της γερμανικής σημαίας στον ιστό της Ακροπόλεως το 1941
.

.
Η συνέχεια είναι λίγο πολύ γνωστή και ηρωική. Εβδομήντα χρόνια πριν, σαν σήμερα, ο γερμανικός στρατός κατοχής υφίστατο μια βαρύτατη προσβολή από δύο νεαρούς, το Μανώλη Γλέζο και τον Απόστολο Σάντα, που αποφάσισαν και επιχείρησαν το ακατόρθωτο, την υποστολή της γερμανικής στρατιωτικής σημαίας από την Ακρόπολη της Αθήνας. Σήμερα, ο πληγωμένος ελληνικός λαός, σε αναζήτηση νέων ηρώων, καλείται να εμπνευστεί από εκείνα τα παιδιά που αψήφησαν τα πάντα και κέρδισαν την αιώνια δόξα και τιμή.
Ο Απόστολος Σάντας απεβίωσε πριν από ένα μήνα, το Σάββατο 30 Απριλίου 2011 και κατέλαβε την αιώνια θέση του στο πάνθεον των ηρώων του Ελληνισμού.
.
Άλλη αφήγηση του ίδιου του Λάκη Σάντα από το Ηλεία Τώρα εδώ.
.

Η Μελίνα Μερκούρη, ο Απόστολος Σάντας, ο Μανώλης Γλέζος και ο Μανώλης Ανδρόνικος κατά τα αποκαλυπτήρια της αναμνηστικής πλάκας στην Ακρόπολη το 1982
.

.
Το βίντεο με την εξιστόρηση των δύο πρωταγωνιστών από την εκπομπή «Πρώτη Σελίδα» του Φρέντυ Γερμανού εδώ.
.

ΣΑΝ ΤΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

2011-05-29T14:53:00.009+03:00

Σαν τα μάρμαρα της Πόλης που ‘ναι στην Αγιά Σοφιά
έτσι τα ‘χεις ταιριασμένα μάτια, φρύδια και μαλλιά.

Απεφάσισα να γίνω στην Αγιά Σοφιά κουμπές
να ‘ρχονται να προσκυνούνε Τουρκοπούλες και Ρουμιές.

Άσπρη μου παχιά σουλτάνα την καρδιά μου ράϊσες
και τον νου μου τον επήρες και τον επαλάβωσες.

Δεν μπορώ να καταλάβω, Τούρκα είσαι για Ρουμιά
για Εγγλέζα για Φραντζέζα κι έχεις τέτοιαν εμορφιά.

(Παραδοσιακό ερωτικό τραγούδι της Θράκης. Η γυναικεία ομορφιά μπορούσε να συγκριθεί μόνο με τις πολυτελείς ορθομαρμαρώσεις της Αγίας Σοφίας)

Ο άγγελος Σεραφείμ που αποκαλύφθηκε πρόσφατα στο σφαιρικό τρίγωνο που βρίσκεται κάτω από τον τρούλλο του ναού

«ΟΙ ΛΑΜΠΡΕΣ ΚΟΛΩΝΕΣ ΤΩΝ ΒΑΣΣΩΝ»

2011-05-28T05:28:00.003+03:00

.
Βάσσες
.
Μας ξύπνησαν οι πετεινοί. Το φως. Η γλώσσα η πρωινή
Της τροκάνας, γαυγίσματα σκυλιών και αποκρίσεις πετεινών.
Όλοι στο πόδι. Και κατεβήκαμε με τις βαλίτσες,
Ποθώντας να κινήσουμε μέσα στα μαγιολούλουδα και τις ζεστές τις πέτρες
Ενός Μαγιάτικου πρωινού στην Πελοπόννησο.
Δρόμοι ορεινοί, φρεσκοασφαλτοστρωμένοι,
Κατεβασμένα τα παράθυρα, σαν σέλλες να γυαλίζουν τα καθίσματα,
Κι έπειτα μια τελευταία στροφή μέχρι να βρούμε τις λαμπρές κολώνες
Των Βασσών να συντηρούνται τώρα κάτω από καναβάτσο.
Μας έλειψε η κλασσική τους τάξη κι αίσθηση,
Μα το γαρμπίλι που έτριζε κάτω από το στέγαστρο
Επικύρωσε την παρουσία μας, όπως κι ένας κούκκος
Που σήμαινε την ώρα διαρκώς καθώς καθόμουν κείθε
Χαζεύοντας τις πεταλούδες στην προ-φυσιοδιφική χλωρίδα.
.
Seamus Heaney
.
Από το Apia - Epikourios
.

ΟΙ ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΟΛΟ ΝΕΣΠΟΛΙ

2011-05-24T15:58:00.022+03:00

Η πατρίδα μας στις 25 του περασμένου Μαρτίου, όμορφη και με τις κορυφές της χιονισμένες

Σικελία, Κάτω Ιταλία και Ιόνιο Πέλαγος, μέσα από το παράθυρο του διαστημικού σταθμού

Αριστερά η αχαϊκή ακτογραμμή, η Πάτρα και η γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου. Δεξιά η Αιτωλοακαρνανία και κάτω δεξιά η τεχνητή λίμνη του Μόρνου. 7 Απριλίου 2011

Το Αιγαίο με τα νησιά και η Κρήτη. Αριστερά η Πελοπόννησος, δεξιά η Μικρά Ασία. 3 Απριλίου 2011

Η Αθήνα τη νύχτα, μια γλυκιά ερωμένη, το βράδυ της 24ης Φεβρουαρίου 2011

Η Κύπρος. Δεξιά η μικρασιατική ακτή, στο βάθος νεφοσκεπής η Ελλάδα, πριν δύο εβδομάδες, στις 11 του μηνός

Η Κωνσταντινούπολη το βράδυ της 11ης του περασμένου Φεβρουαρίου

Η Σελήνη, 1η Φεβρουαρίου 2011

Αριστερά, ο Πάολο Νέσπολι

Ο Ιταλός Πάολο Νέσπολι, αστροναύτης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και διάσημος πλέον φωτογράφος, επέστρεψε στη Γη σήμερα τα ξημερώματα, έπειτα από έξι μήνες παραμονής στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS).
Οι φωτογραφίες που αναρτούσε στο λογαριασμό του στο Flickr.com έχουν γίνει αντικείμενο θαυμασμού. Ιδιαίτερη είναι η προτίμησή του στη φωτογράφηση περιοχών της πατρίδας μας. Από τη συλλογή των δορυφορικών φωτογραφιών του, παρουσιάζονται εδώ όσες απεικονίζουν την Πελοπόννησο, καθώς και μερικές επιπλέον που είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες.

Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ, 3/15 ΜΑΪΟΥ 1841

2011-05-15T10:21:00.016+03:00

Η περικεφαλαία και το σελαχλίκι του Κολοκοτρώνη (Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)
.
Ο Κολοκοτρώνης υπήρξε ο κορυφαίος του μεγάλου Αγώνα και η συμβολή του στην υπόθεση της ελευθερίας μοναδική και ασύγκριτη. Το Μάιο του 1841, ευρισκόμενος στο κτήμα του πέριξ του Ναυπλίου, κάλεσε το συμβολαιογράφο Χαράλαμπο Παπαδόπουλο και συνέταξε τη διαθήκη του, την οποία ο ιστορικός Τάκης Κανδηλώρος δημοσίευσε στο έργο του «Αρκαδική Επετηρίς» το 1906.
Ο λόγιος και ιστοριοδίφης Τάκης Χ. Κανδηλώρος (1874-1934), με καταγωγή από τη Δημητσάνα της Γορτυνίας, ήταν αρχικά δικηγόρος στον Πύργο. Ακολούθως διορίστηκε στο Υπουργείο Οικονομικών και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου ασχολήθηκε με ιστορικές και άλλες μελέτες. Έγραψε την «Ιστορία της Δημητσάνης» και την «Ιστορία της Γορτυνίας», τη «Βιογραφία του Πατριάρχου Γρηγορίου του Ε’», τη «Δίκη του Κολοκοτρώνη», τον «Αρματωλισμό της Πελοποννήσου» και άλλα βιβλία, ιστορικά, λαογραφικά κλπ. Το 1903 εξέδωσε την «Αρκαδική επετηρίδα» σε δύο τόμους (1903 και 1906). Ο Κανδηλώρος υπήρξε πρωτοπόρος στην έρευνα της ιστορίας της Δημητσάνας, της Γορτυνίας και της Πελοποννήσου γενικότερα. Τα έργα του διαβάζονται με ενδιαφέρον και σήμερα, διότι περιέχουν αξιόλογες ιστορικές πληροφορίες.
.

Η υπογραφή του Κολοκοτρώνη σε έγγραφο που έχει συνταχθεί στην Τριπολιτσά το 1823, κάτω αριστερά, μετά την υπογραφή του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και πριν την υπογραφή του Σωτήρη Χαραλάμπη
.
(Αριθμός Συμβολαίου 12776, σελίς 567)
.
Κατά το χιλιοστόν οκτακοσιοστόν τεσσαρακοστόν πρώτον έτος, την τρίτην του μηνός Μαΐου, ημέραν Σάββατον, ώραν εβδόμην πριν της μεσημβρίας, παρουσιασθείς εν τω συμβολαιογραφικώ μας γραφείω και οικία μου υπ’ αριθ. 37 τριάκοντα επτά, τη κειμένη παρά τω ανακτορίω, ενώπιον εμού του υπογεγραμμένου Συμβολαιογράφου Ναυπλίας Χαραλάμπους Παπαδοπούλου, κατοίκου Ναυπλίου, ο κύριος Ιωάννης του ποτέ Γεωργίου Κουτζοπαπά από το χωρίον Αχούρια της Μαντινείας, γνωστός μας υπηρέτης προ πολλών ετών του αντιστρατήγου κυρίου Θεοδώρου Κολοκοτρώνη, ευρισκόμενος ήδη παρ’ αυτώ, μοι είπεν ότι απεστάλη πάρα του ειρημένου αντιστράτηγου κυρίου Θεοδώρου Κολοκοτρώνη, να με προσκαλέση δια να απέλθω εις την εκλαμπρότητά του, κάτοικον μεν εις Αθήνας, αλλ’ ήδη διαμένοντα προς το παρόν εις το πέριξ της Ναυπλίας κτήμα του ονομαζόμενον Κιουλουτεπέ.
Όθεν παραλαβών δύο μάρτυρας τους κυρίους τον Συνταγματάρχην Στρατιωτικόν Νομοεπιθεωρητήν Αργολιδοκορινθίας Αλέξιον Βλαχόπουλον και Νικόλαον Σπηλιάδην, κτηματίαν, κατοίκους Ναυπλίου κατά την ενορίαν της Παναγίας γνωστούς μας πολίτας Έλληνας και ασχέτους πάσης συγγενείας με την εκλαμπρότητά του και απήλθον εις το πέριξ της Ναυπλίας μνησθέν κτήμα του μετά των ειρημένων μαρτύρων, όπου εύρον την εκλαμπρότητά του τον γνωστόν μας αντιστράτηγον κύριον Θεόδωρον Κολοκοτρώνην υγιαίνοντα και έχοντα τας φρένας του σώας, τον οποίον ερωτήσας διατί με προσεκάλεσεν, απεκρίθη και ενώπιον των μαρτύρων, ότι θέλω να μου γράψης την διαθήκην.
Όθεν προσεκάλεσα τους διαληφθέντας μάρτυρας να ορκισθώσιν δια να φυλάξωσι μυστικόν ό,τι ήθελον ακούσει εις την παρούσαν διαθήκην του, μέχρι δηλαδή της αποβιώσεως του ειρημένου αντιστράτηγου κυρίου Θεοδώρου Κολοκοτρώνη, οίτινες επιθέσαντες τας χείρας των επί της εικόνος της Θεοτόκου ωρκίσθησαν ως εφεξής: «και ορκιζόμεθα να φυλάξωμεν μυστικόν ό,τι ήθελεν ακούσωμεν εις την παρούσαν διαθήκην του αντιστρατήγου κυρίου Θεοδώρου Κολοκοτρώνη μέχρι της αποβιώσεώς του».
Μετά δε την ορκοδοσίαν των μαρτύρων ήρξατο ο μνησθείς διαθέτης, η εκλαμπρότης του ο αντιστράτηγος κύριος Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, να ομολογή ιδίω του στόματι οικειοθελώς και απαραβιάστως ενώπιόν μου και των ειρημένων μαρτύρων, του οποίου τους λόγους γράφω εγώ ο υπογεγραμμένος συμβολαιογράφος Ναυπλίας Χαράλαμπος Παπαδόπουλος εις την παρούσαν διαθήκην του απαραλλάκτως και αυτολεξεί, ως εφεξής :
«Ζητώ από τον Θεόν συγχώρησιν και από εχθρούς και από φίλους και από συγγενείς. Αποφασίζω και αφίνω κληρονόμους τα παιδιά μου τον Γενναίον και Κωνσταντίνον και Παναγιωτάκην και να λάβουν από όσην περιουσίαν και αν έχω κινητά και ακίνητα να γίνη εις τρία μερίδια, να λάβη εν μερίδιον ο Γενναίος, ένα μερίδιον ο Κωνσταντής και ένα μερίδιον να ήνε δι’ εμέ τον πατέρα τους αλλά όσον ζω εγώ όλη η περιουσία μου να ήνε εδική μου και όντας πεθάνω εγώ τότε να γίνη η μοιρασιά καθώς λέγω επάνω και αφ’ ου πεθάνω το ιδικόν μου μερίδιον να λάβη δύο μερίδια ο Γενναίος και ένα μερίδιον ο υιός μου Παναγιωτάκης, τον οποίον απέκτησα με την Μαργαρίταν θυγατέρα του Αγγελή Βελισσάρη από τα Χαλικιάνικα, τον οποίον Παναγιωτάκην να έχουν τα παιδιά μου ο Γενναίος και Κωνσταντίνος μέσα εις το σπίτι μας, να τον αναθρέψουν και να τον σπουδάσουν, ώστε να γενή είκοσι χρονών και τον οποίον Παναγιωτάκην τον κηρύττω και αναγνωρίζω ως υιόν μου και ως τοιούτον να τον γνωρίζουν και τα άλλα μου παιδιά και αφού γενή είκοσι χρονών τότε να λάβη το μερίδιόν του καθώς λέγω και ας ζήση με την μάνα του, ή όπως στοχασθή αυτός μόνος του, και αν πεθάνη ο Παναγιωτάκης, τότε το μερίδιον του, δηλαδή την κληρονομίαν όπου του δίδω, να την λάβουν τα παιδιά μου ο Γενναίος και Κωνσταντίνος και της μητρός του να έχουν να τής δίδουν πέντε χιλιάδες δραχμαίς δια τα γερατειά της και εν όσω ζη ο Παναγιωτάκης και γενή είκοσι χρόνων καθώς είπα να ήνε και η μάνα του μαζή εις το σπίτι μας και να συζή και τρέφεται με το παιδί της και η περιουσία μου, όση είνε και ορίζω κατ’ ευθείαν εις το όνομα μου και εις το όνομα του Γενναίου ακίνητα κτήματα, αυτοκίνητα, κινητά ήγουν τζεβαϊρικά ασημικά, άρματα σκεύη και έπιπλα του σπητιού να μοιρασθούν όλα κατά τον ανωτέρω τρόπον.
Με όλον ότι είνε εις όνομα του Γενναίου τα κτήματα και αυτός τα καλλιεργεί και ενεργεί όλας μας τας υποθέσεις, άλλα όλα αυτά αποκτήθησαν εν ονόματι του οσπητιού μας και δια της συνδρομής της εδικής μου και της πατρικής ενεργείας, τόσον με λόγον, καθώς και με έργον και με χρήματα αλλά όλη η περιουσία του οσπητιού μας, καθώς επάνω λέγω εις την παρούσαν μου διαθήκην να μοιρασθή καθώς διατάττω χωρίς να γίνη διαφορετικά.
Ο Γενναίος, επειδή είνε ο μεγαλήτερος των παιδιών μου, αυτός να εκτέλεση την διαθήκην μου και να μοιράση, καθώς λέγω, χωρίς να αδικηθή κανένα μου από τα παιδιά εις το παραμικρόν.
Τα ζαπράζια (= ασημένια κοσμήματα της παραδοσιακής φορεσιάς), όπου έχω από τον πατέρα μου, να τα πάρη ο υιός μου Κωνσταντίνος γιατί του τα είχα προ καιρού χαρισμένα. Η Γεωργίτσα του Γενναίου να προικισθή από μέσα το σπίτι μας δηλαδή από το κοινόν. Την εικόνα, όπου μου έχει χαρισμένην ο στρατηγός Ρεβελιώτης και το σπαθί μου όπου φορώ, να το λάβη ο υιός μου Παναγιωτάκης και να μην εμπούν σε μοίρασμα και ο Κωνσταντίνος ο υιός μου να παντρευθή μέσα από το σπίτι μας, δηλαδή όλα τα έξοδα. Την ταμπακέρα, όπου έχω από τον Κυβερνήτην, την χαρίζω του έγγονά μου του Κωνσταντάκη του Γενναίου. Αυτή η υστερνή μου θέλησις, και καθώς παραγγέλλω να εκτελεσθή η παρούσα μου διαθήκη, χωρίς καμμία φιλονεικία μεταξύ των παιδιών μου, εις τα οποία αφίνω την πατρικήν μου ευχήν, καθώς και εις όλους τους συγγενείς και φίλους μου και εχθρούς μου, αν είχα.
Η περιουσία μου συνίσταται εις σπίτια, αμπέλια, σταφίδες, περιβόλια, μύλους, δέντρα διάφορα, πρόβατα, ασημικά, τζεβαϊρικά (= κοσμήματα), άρματα, σκεύη διάφορα, τραπέζας και λοιπά και να μοιρασθή μετά τον θάνατον μου, καθώς διέταξα».
Τον ερώτησα αν έχη ευχαρίστησιν να αφήση τινά βοήθειαν εις φιλανθρωπικά καταστήματα, απεκρίθη: «έκαμα ό,τι ημπόρεσα και θέλω κάμει όσον θα ζήσω».
Ταύτα ωμολόγησεν ενώπιον μου και των μαρτύρων ο διαθέτης κύριος Θεόδωρος Κολοκοτρώνης οικειοθελώς ιδίω αυτού στόματι, και ταύτα πάντα έγραψα εγώ ο υπογεγραμμένος Συμβολαιογράφος Ναυπλίας Χαράλαμπος Παπαδόπουλος εις την παρούσαν του διαθήκην αυτολεξεί, ως εξεφράσθη, την οποίαν ταύτην διαθήκην του, αφ’ ου ανέγνωσα ευκρινώς ενώπιόν του και των ειρημένων μαρτύρων και αφού παρετήρησαν αυτήν και οι μάρτυρες, ότι έγραφα απαραλλάκτως κατά τας διατάξεις του αυτού διαθέτου, υπεγράφη παρά της εκλαμπρότητός του ιδιοχείρως του, υπεγράφη παρά των μαρτύρων και παρ’ εμού του Συμβολαιογράφου Χαράλαμπους Παπαδοπούλου.
.
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Αλέξιος Βλαχόπουλος μάρτυς
Νικόλαος Σπηλιάδης μάρτυς
Ο Συμβολαιογράφος
Χαράλαμπος Παπαδόπουλος
.
Πηγή: Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη Ιστορίας και Πολιτισμού
.

«ΟΙ ΦΡΑΚΑΣΑΝΕΣ»

2011-05-15T00:14:00.004+03:00

.
ΚΑΘΩΣ ΓΥΡΙΖΑ ἀπὸ τὸ σχολεῖο ἐκεῖνο τὸ μεσημέρι, ἔπιασε ξαφνικὰ μιὰ μπόρα καὶ ἔγινα μούσκεμα. Φοβήθηκα νὰ ἀκολουθήσω τὸν συνηθισμένο μου δρόμο κάτω ἀπὸ τὶς μεγάλες πεῦκες καὶ ἔτσι πῆρα τὴν γυμνὴ δημοσιά, ποὺ καταλήγει στὸ χωριό. Στὸ χτῆμα ἔφτασα τὴν ὥρα ποὺ ἔβγαινε πάλι ὁ ἥλιος, καὶ μπῆκα μέσα σκαρφαλώνοντας πάνω ἀπὸ τὸ μεγάλο πορτόνι μὲ τὶς βρεμένες ροδοδάφνες. Στὸ περιβόλι ὅλα ἦταν γαλήνια, φρεσκοπλυμένα καὶ καταπράσινα, οἱ ἀχλαδιές εἶχαν ἀκόμα μερικὰ ἄνθη, στὰ φύλλα τους κρατοῦσαν χοντρὲς σταγόνες τῆς βροχῆς ποὺ γιάλιζαν σὰν χάντρες. Ἡ τελευταία βροχὴ τῆς χρονιᾶς, σκέφτηκα. Τότε εἶδα τὴν Ἑλένη. Ἔβγαινε ἀπὸ τὸν κῆπο κρατώντας στὸ χέρι ἕνα μεγάλο ἄσπρο τριαντάφυλλο. Ἐρχόταν πρὸς τὸ μέρος μου ἀργά, ὁ ἥλιος στεφάνωνε τὰ μαλλιά της, κάτω ἀπὸ τὴν μαύρη ποδιά της πρόβαλαν δυὸ ὁλοστρόγγυλα βυζιά.
Γύρεψα μιὰ πρόφαση νὰ τὰ πιάσω. Ἑλένη, τῆς εἶπα, γιατὶ δὲν ἔρχεσαι νὰ σοῦ δίνω τριαντάφυλλα, πίσω ἀπὸ κείνη τὴν πασχαλιὰ ὁ πατέρας μου ἔχει φυτέψει μιὰ τριανταφυλλιὰ κατακίτρινη. Θέλω, μοῦ λέει, τὸ τετράδιό σου τῆς Γεωλογίας, θὰ σοῦ τὸ φέρω τὴν Παρασκευή. Τὸ πῆρε κι ἔφυγε λέγοντας σὲ εὐχαριστῶ πολὺ καὶ τὴν Παρασκευὴ μοῦ τόφερε ὁ ἀδελφός της, ἕνας τσόγλανος καμιὰ δωδεκαριὰ χρονῶν, ψηλότερος ἀπὸ μένα δυὸ κεφάλια, μαλλιαρός, μὲ μιὰ χοντρὴ μονοκόμματη φωνή.
Ἕνα μεσημέρι καθόμουν κάτω ἀπὸ ἕνα δέντρο καὶ διάβαζα. Δίπλα μου εἶχα μιὰ στάμνα μὲ νερό, ἔκανε ζέστη, κάθε τόσο ἔπινα λίγο νερὸ καὶ ὕστερα κατάβρεχα λίγο τὴ γῆ. Τὸ χῶμα εἶχε σκάσει σὲ μεγάλα κομμάτια, ὅταν τὸ πότιζα θρυμματιζόταν ἀφήνοντας μιὰ εὐχάριστη, βαρειὰ μυρουδιά.
Ἄκουσα βήματα στὰ χαλίκια κι ὅταν σήκωσα τὸ κεφάλι μου, εἶδα νὰ ἔρχεται ἡ Ἑλένη, ντυμένη μὲ ἕνα περίεργο φόρεμα γεμάτο πολύχρωμα λουλούδια. Θέλω πάλι ἐκεῖνο τὸ τετράδιο τῆς Γεωλογίας, μοῦ εἶπε καὶ μὲ κοίταξε μὲ ἕνα ἀπλανὲς χαμόγελο, ἐνῶ ταυτόχρονα πλανιόταν πέρα δῶθε κι ἅπλωνε τὰ χέρια της νὰ φθάσει ἕνα κλαδὶ τοῦ δέντρου. Δὲν τὸ ἔχω, τῆς εἶπα, θὰ μοῦ τὸ φέρει ὁ Τάκης τὸ ἀπόγευμα, ἔλα νὰ διαβάσουμε μαζί. Ἡ Ἑλένη ἔπιασε τὸ κλαδί, τὸ ἅρπαξε μὲ τὰ δυό της χέρια καὶ ἔκανε μιὰ μᾶλλον ἀδέξια ἕλξη, τεντώνοντας νωχελικὰ τὸ κορμί της. Ὕστερα πήδησε, τίναξε τὸ κεφάλι νὰ διορθώσει τὰ μαλλιά της κι ἔφυγε. Μὴ μὲ περιμένεις, μοῦ φώναξε.
Τὸ ἀπόγευμα πῆρα τὰ βιβλία μου καὶ πῆγα στὸ ἀμπέλι. Ἄρχισε κιόλας νὰ παίρνει τὴ γνώριμη μυρουδιά του τὸ κλῆμα. Τῆς Ἁγια Μαρίνας ρόγα καὶ τ’ Ἁηλιὸς σταφύλι, ἔλεγε ἡ γιαγιά μου. Ἔφερα στὸ μυαλό μου τὶς ρόγες τῆς Ἑλένης. Ἐκείνη ἦρθε σὲ λίγο φορώντας μιὰ στενὴ χακὶ φούστα καὶ ἄσπρο πουκάμισο χωρὶς σουτιέν. Θέλεις νὰ φᾶμε κανένα σύκο, τῆς εἶπα καὶ τὴν πῆγα στὴν ἄκρη τοῦ ἀμπελιοῦ. Τὰ πρῶτα σύκα εἴχανε ἤδη γίνει, οἱ φρακασάνες ὅπως τὰ ἔλεγαν. Μεγάλα ἴσαμε ἕνα πορτοκάλι, ἀπὸ τὴν τρύπα τους κρεμόταν μιὰ σταγόνα πηχτὸ μέλι μὲ καφὲ χρῶμα. Ἔβαλα τὴν Ἑλένη νὰ καθήσει, τῆς ἔφερα σύκα καὶ τῆς ἄνοιξα τὸ κουμπὶ ἀπὸ τὸ ἄσπρο της πουκάμισο. Τὸ δεξί της βυζὶ γλίστρησε ἔξω, ἦταν λιγότερο στρογγυλὸ ἀπ’ ὅσο τὸ φαντάστηκα, ἡ ρόγα του κάπως κωνική. Ἅπλωσα τὸ χέρι μου καὶ κείνη ἔσκυψε ὁλότελα πρὸς τὸ μέρος μου. Φράπ, ἀκούστηκε τότε στὸ φράχτη καὶ φάνηκε ὁ τσόγλανος, ὁ ἀδελφός της, ψηλὸς καὶ κακοβιδωμένος. Ἡ Ἑλένη κουμπώθηκε βιαστικά, ἄνοιξε ἕνα βιβλίο καὶ ἄρχισε νὰ διαβάζει, ἐμένα τὰ πόδια μου ἔτρεμαν. Ὁ ἀδελφός της μᾶς χαιρέτησε μεθ’ ὑποκλίσεως, σάλταρε στὴ συκιὰ κι ἄρχισε νὰ τρώει φρακασάνες. Ἡ Ἑλένη ἀπόφευγε νὰ μὲ κοιτάξει, γύριζε τὶς σελίδες τοῦ βιβλίου καὶ κάθε τόσο ἴσιωνε τὴ φούστα της. Ἀργότερα σηκώθηκε καὶ περπατήσαμε μαζὶ πιὸ πέρα. Μπήκαμε σὲ ἕνα μεγάλο λάκκο ἀνάμεσα σὲ κλήματα, τὸν εἴχαμε σκάψει στὴν Κατοχὴ καὶ κρύψαμε μέσα χαλκώματα καὶ ὅπλα. Δοκίμασα νὰ πιάσω πάλι τὸ βυζὶ τῆς Ἑλένης, ἐκείνη τραβήχτηκε, γιατὶ παρασύρεσαι, μοῦ εἶπε. Μάζεψε τά βιβλία της, φώναξε τὸν ἀδελφό της καὶ ἔφυγε. Ἐκεῖνος πήδησε ἀργὰ ἀπὸ τὸ δέντρο, μὲ παρατήρησε μὲ βλέμμα κάπως μυστήριο κι ἀπομακρύνθηκε χωρὶς νὰ μὲ χαιρετήσει, τρώγοντας φρακασάνες.
1962

Από τη συλλογή διηγημάτων «Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη», εκδόσεις Τράμ, Θεσσαλονίκη 1973

Ο διηγηματογράφος και δοκιμιογράφος Ηλίας Χ. Παπαδημητρακόπουλος γεννήθηκε το 1930 στην Αγουλινίτσα Ηλείας. Εργάσθηκε ως στρατιωτικός ιατρός. Έργα του: Οδοντόκρεμα με χλωροφύλλη (Τραμ, Θεσσαλονίκη 1973), Θερμά θαλάσσια λουτρά (Εγνατία, Θεσσαλονίκη 1981) κ. ά. Τελευταίο του βιβλίο: Ο Θησαυρός των Αηδονιών (Γαβριηλίδης, Αθήνα 2009).

Η ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΠΙΚΟΥΡΙΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝ ΤΟΥ EDWARD DODWELL

2011-05-13T15:13:00.001+03:00

Η Κοιλάδα της Ολυμπίας [Plains of Olympia. Edward Dodwell: Views in Greece, London 1821, p. 111]

Ο ναός του Επικουρίου Απόλλωνος [Temple of Apollo Epicurius. Edward Dodwell: Views in Greece, London 1821, p. 115]

Ο Έντουαρντ Ντόντουελ ήταν ένας Ιρλανδός ζωγράφος, περιηγητής και αρχαιοδίφης. Γεννήθηκε στις 30 Νοεμβρίου 1767 στο Δουβλίνο και πέθανε στη Ρώμη στις 13 Μαΐου 1832. Ταξίδεψε στην Ελλάδα μεταξύ των ετών 1801 και 1806. Ακολούθως πέρασε το περισσότερο διάστημα της ζωής του στην Ιταλία, στη Νάπολη και στη Ρώμη, όπου και απεβίωσε.
Μετά την περιήγησή του στην Ελλάδα, το 1819 δημοσίευσε το έργο «Κλασσική και Τοπογραφική Περιήγηση στην Ελλάδα». Στη γερμανική του μετάφραση το 1821 περιλαμβάνονται τριάντα έγχρωμα χαρακτικά με τοπία της χώρας. Από αυτά ένα απεικονίζει την κοιλάδα της Ολυμπίας με τον Αλφειό. Σε αυτήν δεν διακρίνονται οι αρχαιότητες, επειδή δεν είχαν ακόμη ανασκαφεί. Ένα άλλο απεικονίζει το ναό του Επικουρίου Απόλλωνος, που είχε ανακαλυφθεί, ανασκαφεί και λεηλατηθεί από τους Άγγλους λίγα χρόνια πριν.

Σε αυτόν οφείλουμε την απεικόνιση του Κάστρου της Αθήνας όπως ήταν τις παραμονές της Επαναστάσεως, με τον τουρκικό οικισμό και το τζαμί εντός του ερειπωμένου Παρθενώνα.
Η ακρίβεια στην απόδοση των τοπίων, των αρχαίων ερειπίων και των ανθρωπίνων μορφών με τις ενδυμασίες τους καθιστούν τις γκραβούρες του πραγματικές μαρτυρίες της εποχής. Η ακρίβεια και η παρουσία χρώματος καθιστά, δύο αιώνες μετά τη δημιουργία τους, τα έργα του Ντόντουελ δυσεύρετα και πολύτιμα.

Περισσότερα για τα βιβλία του εδώ.

Η ΖΩΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΙΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ ΣΤΟ ΒΡΕΤΑΝΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

2011-05-10T19:31:00.001+03:00

Frieze of Epikourios Apollon at Bassae

Η ΑΡΠΑΓΗ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΙΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ

2011-05-07T16:16:00.003+03:00

Η ΖΩΦΟΡΟΣ ΤΟΥ ΝΑΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΙΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ ΣΤΙΣ ΒΑΣΣΕΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ

2011-05-04T17:32:00.014+03:00

Σχεδιαστική αναπαράσταση του σηκού του ναού. Ξεχωρίζουν οι ιωνικοί ημικίονες, στο βάθος ο κορινθιακός κίων και άνωθεν των κιόνων η ζωφόρος

Παλαιά φωτογραφία του ναού, όπου οι τοίχοι του σηκού είναι κατεδαφισμένοι

Εξωτερική άποψη του ναού, όπου οι τοίχοι του σηκού έχουν αναστηλωθεί

Ο αναστηλωμένος σηκός του ναού με τους ιωνικούς ημικίονες. Μπροστά η βάση του μονήρους κορινθιακού κίονος

Κενταυρομαχία

Αμαζονομαχία

(Από την ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Κλασσικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Erlangen της Γερμανίας)

Η παρούσα ανάρτηση αφιερώνεται σε όσους αγαπούν το ναό του Επικουρίου Απόλλωνος και αγωνίζονται να τον κάνουν γνωστό στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ιδιαιτέρως δε στα συνεργεία που εργάζονται επί δεκαετίες στις αναστηλωτικές εργασίες του αρχαίου μνημείου, με την ευχή ο ήλιος του Απόλλωνος να ξαναφωτίσει τόσο τον ίδιο το ναό, όσο και τα μέλη του που επί του παρόντος βρίσκονται στο νεφοσκεπές Λονδίνο.

BASSAE 1964

2011-05-02T18:56:00.001+03:00

Bassae (1964)
Σκηνοθεσία: Jean Daniel Pollet

Η πρώτη κινηματογραφική παραγωγή για το ναό του Επικουρίου Απόλλωνος, που έχτισε ο Ικτίνος στην κορυφή του Κωτιλίου όρους στην Αρκαδία. Ο ναός είναι κτισμένος με ασβεστολιθική πέτρα και είναι χωρίς το άγαλμα του θεού Απόλλωνα. Ο σκηνοθέτης Jean Daniel Pollet μαγεύτηκε και είπε ότι αυτός ο ναός υπήρξε το κέντρο του κόσμου για εκείνον. Έτσι λοιπόν τον κινηματογράφησε με ρυθμό ιερής τελετουργίας και το αποτέλεσμα αντάμειψε τις προσπάθειές του.

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ 1951

2011-05-01T17:09:00.003+03:00

Εν Άγιον Ανδρέα τη 1.5.51
Ενθήμιον Προτομαγιάς
Χαρισμένη στην αγαπητή μου Αλίκη
Α Τσελεχοβίτου

ΤΩΡΑ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ

2011-05-01T08:51:00.002+03:00

Τώρα τα πουλιά, τώρα τα χελιδόνια,
τώρα οι πέ-, τώρα οι πέρδικες.
Τώρα οι πέρδικες γλυκολαλούν και λένε:
ξύπνα αφέ-, ξύπνα αφέντη μου.
Ξύπνα αφέντη μου, ξύπνα γλυκιά μου αγάπη,
ξύπνα αγκά-, ξύπνα αγκάλιασε.
Ξύπνα αγκάλιασε κορμί κυπαρισσένιο,
κάτασπρο, κάτασπρο λαιμό.
Κάτασπρο λαιμό σαν του Μαγιού το δρόσο,
σαν το κρύο, σαν το κρύο το νερό.

«ΠΟΤΕ ΘΑ ΓΙΝΩ ΜΑΣΤΟΡΗΣ ΝΑ ΦΑΩ ΠΡΑΣΟΚΕΦΑΛΙ!»

2011-04-30T12:55:00.002+03:00

Τα Λαγκάδια σε επιστολικό δελτάριο των αρχών του 20ού αιώνα

Αν η Βυτίνα είναι η μάνα των Βυτιναιίκων, τότε τα Λαγκάδια είναι ο πατέρας τους. Αυτό οφείλεται σε δύο λόγους: τόσο η νομιμοποίηση τους ως οικισμού στο χώρο όπου βρίσκονται, όσο και η μονιμοποίησή τους με την ανοικοδόμηση πέτρινων οικιών, οφείλονται σε Λαγκαδινούς.
Η κάθοδος των Βυτιναίων από την αρκαδική γενέτειρα στην εύφορη Ηλεία, δεν ήταν στρωμένη με ροδοπέταλα. Η εγκατάστασή τους στα περίχωρα του Αϊ-Γιάννη συνάντησε την αντίδραση των ντόπιων χωρικών, που είδαν ξαφνικά μια ομάδα «ξένων» να στήνει τα καλύβια της σε αυτό που έως τότε θεωρούσαν δική τους γη. Η αντίδραση ήταν άμεση και βίαιη: τρεις φορές τα καλύβια των Βυτιναίων πυρπολήθηκαν από τους Αγιανναίους, μετά την εποχική τους επιστροφή στη γενέτειρα. Ωστόσο οι σκληροτράχηλοι Αρκάδες δεν το έβαλαν κάτω. Μάλιστα συνεισέφεραν, γύρω στο 1870, στην ανέγερση της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου, εντός της οποίας εγκατέστησαν το 1872 την εικόνα του Αγίου Τρύφωνος.

Ο πρωθυπουργός της Ελλάδος Θεόδωρος Δηλιγιάννης ήταν το υψηλό «μέσον» που χρησιμοποίησαν οι Βυτιναίοι για να πετύχουν τη νομιμοποίησή τους στο χώρο που είχαν επιλέξει

Οι τριβές παρέμεναν και μετά τη σταδιακή παγιοποίηση του οικισμού στην κορυφή του λόφου. Για να κατοχυρώσουν νομικά την παρουσία τους, οι Βυτιναίοι απευθύνθηκαν στον πατριώτη τους Θεόδωρο Δηλιγιάννη, καταγόμενο από τα Λαγκάδια, ο οποίος ικανοποίησε το αίτημά τους και κατά τη διάρκεια της πρώτης πρωθυπουργικής του θητείας, μεταξύ των ετών 1885 και 1886, έδωσε νομική υπόσταση στο χωριό. Αυτό έκανε έξαλλους τους Αγιανναίους, οι οποίοι στράφηκαν στο αντίπαλο κόμμα του Χαρίλαου Τρικούπη.
Με την ασφάλεια που τους παρείχε πλέον η κρατική αναγνώριση και έχοντας ήδη διανύσει δεκαετίες νομαδικού βίου, οι προπαππούδες μας άρχισαν να χτίζουν, στη θέση των καλυβιών, πέτρινες διώροφες οικίες. Αυτό εντάθηκε κυρίως μετά το 1886, όταν η περιοχή μας κλονίστηκε από σεισμό, ο οποίος κατέστρεψε τον Άγιο Νικόλαο του Πύργου και το καθολικό της Μονής Σκαφιδιάς. Η ανέγερση των οικιών του χωριού έγινε από μπουλούκια Λαγκαδινών χτιστάδων, οι οποίοι εξ άλλου έχτισαν σχεδόν όλη την Πελοπόνννησο μετά τα Ορλωφικά (1770) και μέχρι τον 20ό αιώνα, καταλαμβάνοντας το χώρο δράσεως των Βαρβαριτών χτιστάδων. Η δράση των Λαγκαδινών εκτεινόταν σε όλο το χώρο της Πελοποννήσου εκτός από τη Μάνη, που είχε τους δικούς της χτιστάδες για τους πύργους της και η φήμη τους πάει πίσω στο χρόνο μέχρι την ανοικοδόμηση του κάστρου της Άκοβας το 13ο αιώνα.

Ο ναός των Ταξιαρχών των Λαγκαδίων είναι κτίσμα του 1806,. ενώ ο πύργος του ωρολογίου οικοδομήθηκε το 1910. Οι Λαγκαδινοί σήκωσαν τη σημαία της Επαναστάσεως στις 23 Μαρτίου 1821 και λίγες μέρες μετά επιδόθηκαν στη σφαγή των τριακοσίων Τούρκων του χωριού και στην πυρπόληση του τζαμιού

Οι Βυτιναίοι θεωρούσαν ότι οι Λαγκαδινοί είχαν «άλλη καταγωγή από αυτούς» και το στήριζαν στη διαφορετικό ιδίωμά τους, που περιείχε «λαγκαδινές λέξεις», όπως λάλας (αρβανίτικη λέξη: ο αδελφός), φούλα (από το αδελφούλα: η αδελφή) και μάικω (σλαυική: η μάνα). Η καταγωγή των Δεληγιανναίων έχει εξακριβωθεί ότι είναι από τη Θεσσαλονίκη, με ρίζες που φθάνουν στην Κρήτη. Κατά μία άποψη, οι Λαγκαδινοί έχουν κατέβει από τη Θράκη. Η παρουσία του χωριού με αυτό το όνομα αναφέρεται για πρώτη ίσως φορά σε Οθωμανικό κατάστιχο του 1570, όπου φαίνεται να έχει 46 σπίτια.

Το Κουφοχρησταίικο, ένα από τα σπίτια των Βυτιναιίκων που έχτισαν οι Λαγκαδινοί μαστόροι

Μετά την Απελευθέρωση, οι Λαγκαδινοί επιδόθηκαν σχεδόν αποκλειστικά στο επάγγελμα του χτίστη, οργώνοντας όλη την Πελοπόννησο σε ομάδες (μπουλούκια) κατασκευάζοντας σπίτια, γεφύρια, σχολεία, βρύσες και εκκλησίες. Τα μπουλούκια είχαν σαφή εσωτερική οργάνωση και ιεραρχία. Επικεφαλής ήταν ο πρωτομάστορης και ακολουθούσαν οι μαστόροι, οι οποίοι ήταν χτίστες. Τελευταίοι ιεραρχικά ήταν οι νταμαρτζήδες, οι πελεκάνοι, οι λασπολόγοι και τα μαστορόπουλα, οι μαθητευόμενοι δηλαδή, οι οποίοι συνέλεγαν και μετέφεραν τις πέτρες. Την ιεραρχική κατάταξη στο μπουλούκι σεβόταν και η διανομή του συσσιτίου. Ο πρωτομάστορης και οι μαστόροι απολάμβαναν τις καλύτερες μερίδες φαγητού. Ιδιαίτερα αγαπητά στη δίαιτα των χτιστάδων ήταν τα πράσα. Οι ανώτεροι του μπουλουκιού έτρωγαν τα κεφάλια και οι κατώτεροι τα φύλλα. Έτσι έμεινε παροιμιώδης ο αναστεναγμός του μαστορόπουλου: «Πότε θα γίνω μάστορης, να φάω πρασοκεφάλι!».

Καλοπελεκημένα αγκωνάρια από ντόπιο πουρί πλαισιώνουν τα παράθυρα του κατωγιού του Κουφοχρησταίικου. Από τα λίγα που δεν έχουν κατεδαφιστεί ή που δεν έχουν καλυφθεί από τσιμέντο

Το εντυπωσιακό με τα Βυτιναίικα ήταν ότι χτίστηκαν εξ αρχής με δίπατα πέτρινα σπίτια από ντόπιο πωρόλιθο (κογχυλιάτη λίθο), όταν τα περισσότερα χωριά των ντόπιων (ο Αϊ-Γιάννης, το Λεβεντοχώρι, το Καρακοχώρι) ήταν χτισμένα με ισόγεια πλίνθινα σπίτια. Η ανεύρεση της πέτρας δεν ήταν εύκολη υπόθεση. Σύμφωνα με τους παλαιότερους Βυτιναίους, τις πέτρες έφερναν με τα γαϊδούρια από νταμάρια στο Λεβεντοχώρι και τη Σκαφιδιά. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι χρησιμοποιήθηκαν και διάσπαρτα οικοδομικά υλικά από τα ερείπια της αρχαίας Φειάς και των Λετρίνων. Σε αυτό το συμπέρασμα οδήγησε η ανεύρεση στο εσωτερικό τοίχου κατεδαφισθέντος κτίσματος (ντάμι) μικρής ναόσχημης επιτύμβιας στήλης, της οποίας το διασωθέν επίχρισμα διασώζει ίχνη κυανού χρώματος. Επίσης η αγία τράπεζα του Αγίου Τρύφωνος στηρίζεται σε σπόνδυλο ραβδωτού κίονος, ο οποίος δεν αποκλείεται να έχει έρθει από την Ολυμπία, το πλησιέστερο σημείο όπου μπορούσε να βρεθεί τέτοιο οικοδομικό υλικό.

Η ναόσχημη επιτύμβια στήλη κλασσικών χρόνων που ήταν εντοιχισμένη στο πέτρινο ντάμι. Εντοιχίσθηκε στην ίδια θέση, στον τοίχο της σύγχρονης οικίας

Η φήμη των Λαγκαδινών χτιστάδων εξαπλώθηκε γρήγορα και έγιναν περιζήτητοι. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα μια περίοδο μεγάλης ευημερίας. Κατά τα τέλη του 19ου αιώνα, όταν ανοικοδομήθηκαν τα Βυτιναίικα, τα Λαγκάδια ήταν η μεγαλύτερη πόλη της Αρκαδίας μετά την Τρίπολη και είχαν γύρω στους επτά χιλιάδες κατοίκους, όταν η Βυτίνα αριθμούσε γύρω στις δύο χιλιάδες. Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα η αλλαγή στον τρόπο δόμησης και η μετανάστευση έφεραν και σε αυτή την αρκαδική κωμόπολη την πληθυσμιακή συρρίκνωση και το μαρασμό. Σήμερα τα Λαγκάδια είναι μία ευχάριστη και γραφική κωμόπολη που ζει από τον τουρισμό.

Η ΗΛΕΙΑ ΡΕΖΙΛΙ ΤΩΝ ΣΚΥΛΙΩΝ, ΓΙΑ ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ...

2011-04-28T11:05:00.002+03:00

Για μία χούφτα λάσπη
(του Νίκου Γεωργιάδη)

Μέρα μεσημέρι στην καρδιά της Ηλείας. Ο τρύγος της φράουλας βρίσκεται στην κορύφωσή του. Ένας δημοσιογράφος και ένας φωτορεπόρτερ της εφημερίδας «Το Βήμα» ξυλοκοπούνται από μπράβους ενός φραουλοπαραγωγού διότι αποτόλμησαν να διερευνήσουν τις καταγγελίες για μαζικές παραβιάσεις πολλών άρθρων του ποινικού κώδικα από τσιφλικάδες της περιοχής Νέας Μανωλάδας. Οι παραβιάσεις αυτές αφορούν το Εργατικό Δίκαιο, την Εισφοροδιαφυγή (ασφαλιστικά ταμεία), τη Φοροδιαφυγή (απόκρυψη εσόδων), την παράνομη διακίνηση προσώπων (οικονομικοί μετανάστες). Η άσκηση σωματικής βίας κατά δημοσιογράφων, οι απειλές κατά ζωής δημοσιογράφων και η παράνομη κατακράτηση προσώπων για ίδιον όφελος αποτελούν το κερασάκι στην τούρτα ενός μεγάλου καταλόγου παραβιάσεων του μισού τουλάχιστον Ποινικού Κώδικα.

Κουφή, μουγκή και αδιάφορη
Η Εισαγγελέας Αμαλιάδας αν και αναλαμβάνει την υπόθεση του ξυλοδαρμού των δύο εργαζομένων στην εφημερίδα «Το Βήμα», αν και ανακρίνει τους μπράβους και τον τσιφλικά, εντούτοις τον αφήνει ελεύθερο επικαλούμενη τα δικονομικά τερτίπια (αλληλομηνύσεις κ.λπ.).
Ήταν πάλι η Εισαγγελέας Αμαλιάδας η οποία πέρυσι τέτοια εποχή είχε επιληφθεί μιας ανάλογης υπόθεσης ξυλοδαρμού ενός δημοσιογράφου και ενός κάμεραμαν. Το σκηνικό εξελίχθηκε κατά τον ίδιο και τον αυτόν τρόπο. Οι ξυλοκοπηθέντες δημοσιογράφοι ενημέρωσαν τις Αρχές, μετέβησαν στην Εισαγγελέα, η οποία και πάλι άφησε τα πράγματα να κυλήσουν ράθυμα όπως συνηθίζεται σε αυτή την περιοχή της Πελοποννήσου. Πριν από δύο χρόνια ο συνάδελφος της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία» και τοπικός αναταποκριτής Κώστας Νοδάρος δέχεται απειλές κατά της ζωής του, καταφεύγει στη Δικαιοσύνη, δημοσιοποιεί την αγριότητα των τσιφλικάδων, αποκαλύπτει το όργιο παρανομιών αλλά και πάλι οι «φίλιες δυνάμεις» του νομού, τοπικοί βουλευτές, αστυνομικές αρχές και η Δικαιοσύνη προτιμούν να κάνουν τα στραβά μάτια.

Τα «Γόμορρα» του Πύργου
Οι τσιφλικάδες της Ηλείας έχουν εγκαθιδρύσει καθεστώς Μαφίας. Οι οικονομικοί μετανάστες που εργάζονται στις φυτείες, ανεξαρτήτου καλλιεργήσιμου προϊόντος, ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης. Χαμηλά μεροκάματα, συνθήκες διαβίωσης αρχαϊκές, πλήρης έλλειψη στοιχειωδών μέσων υγιεινής, καμία ασφάλιση, εκμετάλλευση των εργατών με υποχρεωτική αγορά αγαθών καθημερινής ανάγκης από καντίνες εντός των άθλιων καταυλισμών σε τιμές μεγαλύτερες από εκείνες της αγοράς. Μιλάμε για πόσιμο νερό, όσπρια και δημητριακά και άλλα χρήσιμα προϊόντα που είναι απαραίτητα στην καθημερινή ζωή.
Οι πάντες γνωρίζουν τα πάντα στην Ηλεία. Ωστόσο αυτή η παρανομία, η οποία σε ορισμένες στιγμές προσλαμβάνει διαστάσεις μιας καλά στημένης κόλασης για τους μετανάστες, δεν απασχολεί κανέναν. Οι βουλευτές, η Περιφέρεια, οι προύχοντες και οι Αρχές σιωπούν. Οι εργαζόμενοι ζουν σε καθεστώς τρόμου και κρύβονται. Οι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν μία Terra Igognita η οποία διέπεται από άλλους τοπικούς νόμους και τον κώδικα της Omerta. Τα κόμματα εξουσίας (και τα δύο) κάνουν τα στραβά μάτια προφανώς διότι υπάρχει αλληλεξάρτηση με τα τοπικά οικονομικά αλλά καθολικά παράνομα συμφέροντα. Πριν από λίγα χρόνια ένας διορισμένος νομάρχης στην Ηλεία διαφήμιζε διά ζώσης από τα ερτζιανά και τις τοπικές τηλεοράσεις την ποιότητα της ντόπιας ινδικής κάνναβης. Προφανώς τελούσε εν ευθυμία αλλά παρ’ όλα αυτά ουδείς ασχολήθηκε με το ζήτημα. Μεγάλος αριθμός συμπολιτών του θεώρησαν την ενέργειά του ως μεγάλη μαγκιά. Έκτοτε η Ηλεία και θεσμικά κατρακύλησε στην αγκαλιά ενός άριστα λειτουργικού θεσμικού υποκόσμου. Κανενός δεν ίδρωσε το αυτί. Ούτε καν του μητροπολίτη. Βλέπετε οι οικονομικοί μετανάστες στην περιοχή στη συντριπτική πλειοψηφία τους δεν είναι χριστιανοί ορθόδοξοι. Οι τσιφλικάδες-τραμπούκοι είναι.

Από το τεύχος 344 της Athens Voice (27/4/2011). Ολόκληρο το άρθρο του Νίκου Γεωργιάδη εδώ. Σχετική αρθρογραφία εδώ.

ΜΙΑ ΚΟΡΗ Τ' ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ

2011-04-24T16:06:00.003+03:00

Νεαρή Ελληνίδα. 1829. Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη

Μια κόρη τ’ αποφάσισε να πάει με τους κλέφτες,
βάνει φωτιά στον αργαλειό.
Βάνει φωτιά στον αργαλειό, στο φιλντισένιο χτένι,
και τ’ άρματά της φόρεσε.
Και τ’ άρματά της φόρεσε και πάει με τους κλέφτες,
δώδεκα χρόνους έκανε.
Δώδεκα χρόνους έκανε στους κλέφτες καπετάνιος,
κανείς δεν την εγνώρισε.
Κανείς δεν την εγνώρισε πως ήταν κορασίδα,
και μια Λαμπρή, μια Κυριακή.
Και μια Λαμπρή, μια Κυριακή, μια ‘πίσημην ημέρα,
βγήκαν οι κλέφτες στο χορό.
Βγήκαν οι κλέφτες στο χορό, να ρίξουν το λιθάρι,
το ρίχνουν τα κλεφτόπουλα.
Το ρίχνουν τα κλεφτόπουλα, το πάν’ σαράντα αχνάρια,
το ρίχνει και η κορασιά.
Το ρίχνει και η κορασιά, το πάει σαράντα πέντε,
κι από το σείσμα το πολύ.
Κι από το σείσμα το πολύ κι από το λύγισμά της,
εκόπη τ’ αργυρό κουμπί.
Εκόπη τ’ αργυρό κουμπί και ‘φάνη, κάτι εφάνη,
κι άλλοι το λένε μάλαμα.
Κι άλλοι το λένε μάλαμα κι άλλοι το λένε ασήμι,
‘κείνο δεν είναι μάλαμα.
‘Κείνο δεν είναι μάλαμα, ‘κείνο δεν είναι ασήμι,
μόν’ είν’ της κόρης το βυζί.

Αναρρωτιέμαι τι έκανε περισσότερη εντύπωση στο στιχουργό αυτού του αρκαδικού τραγουδιού της τάβλας: η επί δώδεκα χρόνια γυναίκα καπετάνιος που ξεπερνάει τα παληκάρια στο λιθάρι, ή η θέα του στήθους της, που είναι ανώτερο από ασήμι κι από μάλαμα; Επίσης αναρρωτιέμαι τι ακολούθησε μετά τα αποκαλυπτήρια, ανάμεσα στην αμήχανη αντρειωμένη κορασίδα και τους εμβρόντητους μουστακαλήδες κλέφτες. Τα πιο ωραία δε μας τα ξεδιαλύνει η λαϊκή μας Μούσα!

ΝΑ 'ΣΑΝ ΤΑ ΝΙΑΤΑ ΔΥΟ ΦΟΡΕΣ

2011-04-24T00:09:00.000+03:00

Γέροντας από το Κακοτάρι

Ωρέ να ‘σαν τα νιάτα, να ‘σαν τα νιάτα πουλί μου δυο φορές
να σαν τα νιάτα δυο φορές, τα γηρατειά καμμία.

Ωρέ να ξανανιώσω, να ξανανιώσω πουλί μου μια φορά
να ξανανιώσω μια φορά, να γίνω παλικάρι.

Ωρέ να βάνω το φε-, να βάνω το φεσάκι μου
να βάνω το φεσάκι μου, να βγαίνω στο παζάρι.

Η ΧΑΡΟΥΛΑ ΛΑΜΠΡΑΚΗ ΚΑΙ Η ΑΠΡΙΛΙΑΝΗ ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ

2011-04-22T02:02:00.012+03:00

Η Χαρούλα Λαμπροπούλου γεννήθηκε στον Κακόβατο Ζαχάρως από γονείς αγρότες. Τα πρώτα της ακούσματα ήταν από τη δημοτική και τη βυζαντινή μουσική. Το 1963 σε εφηβική ηλικία πήγε στην Αθήνα και ασχολήθηκε επαγγελματικά με το ρεμπέτικο και το λαϊκό τραγούδι από την πρώτη στιγμή. Το τραγούδι «Ήλιε Φονιά» ακούστηκε το 1970 στην ταινία «Αστραπόγιαννος» από την Καίτη Αμπάβη. Λογοκρίθηκε και άλλαξαν τους στίχους, επειδή η Παρασκευή, ακόμη και η Μεγάλη Παρασκευή, είχε θεωρηθεί ημέρα με ύποπτο νόημα, καθώς το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967 είχε εκδηλωθεί ημέρα Παρασκευή. Έτσι ο τελευταίος στίχος του ρεφραίν άλλαξε.
Η Καίτη Αμπάβη τραγούδησε το ρεφραίν με τη μεγάλη Παρασκευή:
Ήλιε φονιά πώς άφησες να γίνει το κακό
σκοτώσανε το σταυραετό και τον αυγερινό
Παρασκευή Μεγάλη σταυρώσαν τον Χριστό.
.

.
Η Χαρούλα Λαμπράκη στη συνέχεια το τραγούδησε με το λογοκριμένο στίχο:
Ήλιε φονιά πώς άφησες να γίνει το κακό
σκοτώσανε το σταυραετό και τον αυγερινό
κάτω στο σταυροδρόμι σκοτώσανε το νιο.
.

.
Με τέτοιες ενασχολήσεις δαπανήθηκε μια ολόκληρη επταετία.
.
Μία ενδιαφέρουσα παρουσίαση της Χαρούλας Λαμπράκη στη στήλη «Οι Αθηναίοι» της LIFO της 17ης Φεβρουαρίου 2011.

ΠΕΡΙ ΣΥΣΤΑΣΕΩΣ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΝΟΜΟΣ

2011-04-15T08:36:00.032+03:00

Η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους επί βασιλείας Όθωνος 1833 – 1862 (Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο)
.
Η πρώτη διοικητική διαίρεση του νεοσύστατου Βασιλείου της Ελλάδος έγινε τον Απρίλιο του 1833, με τη δημιουργία 10 Nομών και 47 Επαρχιών. Ως πρότυπο για την ελληνική χρησιμοποιήθηκε η διοικητική διαίρεση της Γαλλίας. Η διοίκηση κάθε Δήμου ανατέθηκε «…εις ένα δημογέροντα, προτεινόμενον από τους δημότας και επικυρούμενον υπό του Βασιλέως, ήτοι αμέσως ή διά του Νομάρχου. Σιμά του δημογέροντος θέλει υπάρχει εν δημογεροντικόν συμβούλιον, εκλεγόμενον από τους δημότας…».
Ο «Περί Συστάσεως των Δήμων Νόμος» είναι ο πρώτος νόμος του ελληνικού κράτους για την τοπική αυτοδιοίκηση πρώτου βαθμού. Ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 1833 και με δεδομένο ότι δεν υπήρχαν διοικητικά στελέχη του νέου ελληνικού κράτους, οι πρώτοι νομοθέτες δεν ήταν Έλληνες. Το σχέδιο νόμου συντάχθηκε στη γερμανική γλώσσα.
Με τον εν λόγω νόμο, η χώρα διαιρέθηκε σε Δήμους τριών κατηγοριών ανάλογα με τον πληθυσμό: Πρώτης τάξεως με πληθυσμό πάνω από 10.000 κατοίκους, δευτέρας τάξεως μεταξύ 2.000 και 10.000 κατοίκων και τρίτης τάξεως οι μικρότεροι. Ο Δήμαρχος αποτελούσε την πρώτη εκτελεστική αρχή και ήταν υπεύθυνος για την άσκηση της τοπικής αστυνομίας. Βοηθοί του Δημάρχου ήταν οι πάρεδροι, ένας έως έξι, ανάλογα με την τάξη του Δήμου. Το δημοτικό συμβούλιο, αποτελούμενο από έξι έως δέκα οκτώ δημοτικούς συμβούλους ανάλογα με την τάξη του Δήμου εθεωρείτο «συμβουλευτική και συνεπιτηρούσα αρχή». Η θητεία του Δημάρχου και των παρέδρων ήταν τριετής, ενώ το δημοτικό συμβούλιο εκλεγόταν για εννέα χρόνια, με άμεση εκλογή. Πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου δεν ήταν ο Δήμαρχος, αλλά ένας από τους δημοτικούς συμβούλους. Δικαίωμα ψήφου είχαν μόνον όσοι φορολογούνταν περισσότερο με άμεσους δημοτικούς φόρους. Ο Δήμαρχος και οι πάρεδροι εκλέγονταν από ειδικό όργανο, το δημαιρεσιακό συμβούλιο, που αποτελείτο από τους δημοτικούς συμβούλους και ισάριθμους δημότες. Αυτό εξέλεγε τρεις υποψηφίους, από τους οποίους ο Βασιλιάς επέλεγε το Δήμαρχο για τους Δήμους α’ και β’ τάξεως και ο Νομάρχης για τους γ’ τάξεως.
Η διαδικασία σχηματισμού των Δήμων ήταν πολύπλοκη και χρονοβόρα, καθώς απαιτείτο γεωγραφική και πληθυσμιακή καταγραφή. Επιπλέον, βασικό πρόβλημα ήταν οι επικρατούσες κομματικές συνθήκες και οι προσωπικές φιλοδοξίες όσων συμμετείχαν στην οργάνωση των Δήμων.
.
Ο Νομός, οι Επαρχίες, οι Δήμοι από το 1833
Ο Νομός Αρκαδίας σχηματίστηκε το 1833 με το Βασιλικό Διάταγμα (Β.Δ.) της 3ης (15ης) Απριλίου (ΦΕΚ 12) «Περί διαιρέσεως του Βασιλείου και της διοικήσεώς του», με «Μητρόπολη» (πρωτεύουσα) την Τριπολιτσά και τέσσερεις Επαρχίες:
• Μεγαλοπόλεως με πρωτεύουσα το Λεοντάριον.
• Μαντινείας με πρωτεύουσα την Τριπολιτσά.
• Γόρτυνος με πρωτεύουσα την Καρύταινα.
• Κυνουρίας με πρωτεύουσα τον Πραστό.
Τα αρχικά όρια του Νομού Αρκαδίας ορίστηκαν από το Β.Δ. της 9ης (21ης) Νοεμβρίου 1834 (ΦΕΚ 16/1835) «Περί του σχηματισμού των Δήμων της Αρκαδίας»: «τα όρια του Νομού Αρκαδίας αρχίζουν κατά μεν το ανατολικόν από τους πρόποδας του όρους Σκιάθεως (Σαϊτάν) και προχωρούν έως εις τους πρόποδας του όρους Ζαβίτσας, από τούτο δε το μέρος εξακολουθούν την ήδη γενομένην οροθεσίαν του Νομού της Αργολίδος και Κορινθίας κατά το από 28 Απριλίου (10 Μαΐου) διάταγμα. Από δε τους πρόποδας του όρους Ζαβίτσας, τα όρια προχωρούν προς το Άστρος κατά την θάλασσαν, εκτείνονται κατά το μήκος αυτής μέχρι των εκβολών του ποταμίσκου Μούστου εξακολουθούντα έπειτα τον ρουν αυτού, παραλείπουν τον Άγιον Ανδρέαν, το Κορακοβούνι και τον Πραστόν εις τον Νομόν Λακωνίας, συμπεριλαμβάνουν τα χωρία Σίταιναν, Κατσανίτσαν και Κοίνας και προχωρούν προς το όρος το Χέλμον, εντεύθεν καταβαίνοντα εις το χωρίον Κυπαρίσσι, και παραλείποντα αυτό εις τον Νομόν της Λακωνίας, προχωρούν μέχρι του όρους Ξηροβουνίου. Εκείθεν αναβαίνουν τα όρια προς άρκτον μέχρι Κοκκάλων, και προχωρούν έως το Ίσαρι, συμπεριλαμβάνοντα τα χωρία Κυράδες, Σούλο και Χράμον, εκείθεν δε προς το Τετράζι, και μετά ταύτα προχωρούν προς το Διαφόρτι, και συμπεριλαμβάνουν εν εαυτοίς το χωρίον Καρυαίς, παραλείποντα εις τον Νομόν Μεσσηνίας τα χωρία Βερέκλα και Αμπελώνα. Από δε το Διαφόρτι ακολουθούν την αυτήν διεύθυνσιν, και διαβαίνοντα δια του Βλαχορράφτη εκτείνονται μέχρι της παρά το χωρίον Πυρί, συμπιπτούσης ροής του Λάδωνος και του Αλφειού ποταμού. Από δε το Πυρί ακολουθούν την ροήν του Λάδωνος (Ρουφιά) ποταμού έως εις τους πρόποδας του όρους Σκιάθεως, όπου συμπεριλαμβάνονται το χωρίον Δάρα, παραλείπουν το χωρίον Παγκράτι εις τον Νομόν της Αχαΐας και Ήλιδος».
Στην πορεία καταγράφεται μια σειρά μεταβολών: σχηματισμός το 1835 των Επαρχιών Διποταμίας και Πρασσιών, αποσπώντας τμήματα του Νομού για να προσαρτηθούν στη συνέχεια το 1836 η πρώτη στην Επαρχία Γόρτυνος και το 1838 η δεύτερη στην Επαρχία Κυνουρίας.
.
Επαρχία Γόρτυνος
Με το Β.Δ. της 9ης (21ης) Νοεμβρίου 1834 (ΦΕΚ 16/1835) «Περί του σχηματισμού των Δήμων της Αρκαδίας» σχηματίστηκαν οι δεκατέσσερεις πρώτοι Δήμοι της Επαρχίας: Θεισόας (Δημητσάνης), Ζατούνης, Μεθυδρίου, Αργυρού, Καρνεσίου, Θελπούσης, Τεύθιδος (Λαγκαδίων), Λυκουρίας, Ηραίας, Τρικολώνων, Υψούντος, Γόρτυνος, Βρένθης, Τουθόας. Το διάστημα 1836 - 1840, καταγράφονται αρκετές αλλαγές στους Δήμους της Δπαρχίας και αναφέρονται επτά νέοι Δήμοι: Καλλιστούς, Μαραθαίας, Λάδωνος, Κλείτορος, Μυλάοντος, Νυμφασίας, Μοστού. Τελικά, το 1840, με Β.Δ. της 27ης Νοεμβρίου (9ης Δεκεμβρίου) (ΦΕΚ 5/1841) «Περί συγχωνεύσεως των Δήμων της Επαρχίας Γόρτυνος» δημιουργούνται 12 Δήμοι: Ελευσίνος, Θελπούσης, Τροπαίων, Τεύθιδος, Θεισόας, Γόρτυνος, Τρικολώνων, Νυμφασίας, Μυλάοντος, Κλείτορος, Λυκουρίας, Ηραίας.
.
Δήμος Νυμφασίας
Εμφανίζεται το 1837, μετά τη συγχώνευσή του με το Δήμο Μεθυδρίου, με αρχική σύσταση τη Βυτίνα και τη Γρανίτσα. Μεταγενέστερα προσαρτώνται και τα χωριά Γαρζενίκος, Πυργάκι και Νεμνίτσα και αργότερα τα χωριά Κάτω Βυτίνα και Γκιούσι, καθώς και οι διατηρούμενες Μονές Κερνίτσης και Αγίων Θεοδώρων. Το 1880 οι δυο Μονές ενώθηκαν για να διαχωριστούν εκ νέου το 1885.
Το όνομα του Δήμου προήλθε από την ομώνυμη αρχαία πηγή της Αρκαδίας. Η αρχική σφραγίδα ήταν χωρίς έμβλημα. Με Β.Δ. του 1868 ορίστηκε να φέρει η σφραγίδα «νύμφην κοσμίως κατακεκλιμένην κάτωθεν ελάτης και κρατούσαν υπό την αριστεράν μασχάλην υδρίαν, εξ ης ρέει άφθονον ύδωρ…».
.
Από τον ιστοχώρο Αρκάδων Χρόνοι
.

ΕΝΑΣ ΛΕΒΕΝΤΗΣ ΣΤΟ ΜΟΡΙΑ

2011-04-11T00:51:00.000+03:00

Ένας λεβέ- μωρέ παιδιά, ένας λεβέντης στο Μοριά,
ένας λεβέντης στο Μοριά που 'χει περίσσεια λεβεντιά.

Κορίτσα σα- γεια σας παιδιά, κορίτσα σαν τα κρύα νερά,
κορίτσα σαν τα κρύα νερά του στέλνουνε για προξενιά.

Μ' αυτός δεν α- μωρέ παιδιά, μ' αυτός δεν αγαπά καμμιά,
μ' αυτός δεν αγαπά καμμιά, γιατί έχει δώσει την καρδιά.

Η ΑΙΘΟΥΣΑ 16 ΤΟΥ ΒΡΕΤΑΝΝΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΕ ΤΗ ΖΩΦΟΡΟ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΙΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ

2011-04-10T16:35:00.005+03:00

«BM; RM16 - GR, Bassae Sculpture 1 Temple of Apollo Epikourios (420-400B.C) ~ Full Elevation & Viewing West.JPG»
The British Museum, Room 16 - Bassae Sculpture
.
Η αναζήτηση πληροφοριών και φωτογραφιών στην ελληνική γλώσσα γύρω από το ναό του Επικουρίου Απόλλωνος και τα γλυπτά του που βρίσκονται στο Βρεταννικό Μουσείο, θα φέρει πενιχρά αποτελέσματα. Αντιθέτως, η αναζήτηση σε γλώσσες όπως η γαλλική, η ισπανική, η ρωσική και η εβραϊκή, θα αποκαλύψει πολύ ενδιαφέρον υλικό. Το γιατί θα μας απασχολήσει άλλη φορά. Για την ώρα, μας ενδιαφέρει η όψη του χώρου μέσα στον οποίον εκτίθενται τα ανάγλυφα της ζωφόρου του ναού των Φιγαλιέων.
Στην ανωτέρω φωτογραφία λοιπόν φαίνεται η Αίθουσα 16 του Βρεταννικού Μουσείου με τα γλυπτά του ναού του Επικουρίου Απόλλωνος των Βασσών της αρχαίας Αρκαδίας. Οι εικονιζόμενοι είναι οι είκοσι τρεις λίθοι της μετόπης από το εσωτερικό του σηκού του ναού, που εκτίθενται στο ανώτερο επίπεδο. Παρουσιάζουν σκηνές από τις μάχες μεταξύ Λαπιθών και Κενταύρων, καθώς και μεταξύ Ελλήνων και Αμαζόνων. Λαξεύθηκαν μεταξύ 420 και 400 π.Χ. Θραύσματα από τις μετόπες, που βρίσκονταν στο εξωτερικό του ναού, εκτίθενται στο κατώτερο επίπεδο της αίθουσας. Τα θέματά τους είναι δύσκολο να αναγνωρισθούν.
Η ιδέα επιστροφής των γλυπτών του Επικουρίου Απόλλωνος συνδέεται με τη δημιουργία μουσείου που θα τα φιλοξενήσει. Στο Βρεταννικό Μουσείο ο Επικούριος καταλαμβάνει μία μικρή αίθουσα, μάλλον όχι από τις πλέον επισκέψιμες, των Ελληνικών και Ρωμαϊκών Αρχαιοτήτων και η απουσία του από εκεί θα περάσει σχετικά απαρατήρητη. Ο επαναπατρισμός στην Ελλάδα της ζωφόρου, καθώς και των σπαραγμάτων των μετοπών, παθανότατα θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός μικρού μουσείου, είτε κοντά στον αρχαίο ναό, είτε στην Ανδρίτσαινα. Έτσι όμως, και με δεδομένη τη μικρή επισκεψιμότητα του αρχαιολογικού χώρου λόγω της δύσκολης πρόσβασης, κινδυνεύουν να ξεχαστούν και να περιθωριοποιηθούν.
Με δοδομένο ότι τα «εμπορικά» και επομένως επιτυχημένα μουσεία είναι τα μεγάλα μουσεία, που παρουσιάζουν πληθώρα εκθεμάτων και εναλλαγή αυτών με περιοδικές εκθέσεις, ίσως θα ήταν σκόπιμη η τοποθέτησή τους σε ένα μεγαλύτερο μουσείο, όπως το Αρχαιολογικό Μουσείο Πύργου, φυσικά όταν αυτό πάψει να υφίσταται μόνο στις πινακίδες των δρόμων και στα χαρτιά και όταν ενταχθεί στον τουριστικό χάρτη της Ηλείας.
Με δεδομένο επίσης το γεγονός ότι οι αίθουσες της παλιάς Δημοτικής Αγοράς του Πύργου παραμένουν άδειες, μήπως η μουσειολογική μελέτη, όταν συνταχθεί, θα πρέπει να περιλαμβάνει και τις αρχαιότητες του Επικουρίου Απόλλωνος; Η Αγορά του Τσίλλερ μπορεί θαυμάσια να αποτελέσει τη νέα στέγη των αρχαιοτήτων των Βασσών στην Ελλάδα και η θέση της επάνω στον άξονα Κατάκολο – Ολυμπία να καταστήσει το Μουσείο του Πύργου επισκέψιμο και βιώσιμο.
.

KITHARA BASSAE BM 510: Ο ΚΙΘΑΡΩΔΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΙΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ ΣΤΟ ΒΡΕΤΑΝΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

2011-04-06T07:56:00.010+03:00

Ανδρική μορφή που φορεί χιτώνα και αλωπεκή (θρακικό πίλο) και κρατεί κιθάρα με το αριστερό χέρι. Ταυτοποιείται ως Απόλλων ή Ορφεύς. Θραύσμα μετόπης από τη βόρεια κιονοστοιχία του ναού του Επικουρίου Απόλλωνος στις Βάσσες Φιγαλείας Αρκαδίας. Βρεταννικό Μουσείο, Αίθουσα 16 Ελληνικών και Ρωμαϊκών Αρχσαιοτήτων. Αριθμός εγγραφής: GR 1.815,10 - 20,28 (Γλυπτική Κατ. 510)
.
Ένα χρόνο ακριβώς μετά την οριστική(;) κατακύρωση του ναού του Επικουρίου Απόλωνος στο Δήμο Ανδρίτσαινας του Νομού Ηλείας και καθώς ο θόρυβος που είχε προκληθεί από την αμετροεπή κίνηση του Αντώνη Σαμαρά να τον εντάξει στην εκλογική του περιφέρεια Μεσσηνία έχει καταλαγιάσει, φαίνεται πλέον πόσο άσκοπη ήταν η σπατάλη χρόνου και φαιάς ουσίας γύρω από το εάν ο αρχαιο-Αρκάς Επικούριος Απόλλων είναι… Καλαματιανός ή Πυργιώτης. Το πραγματικό πρόβλημα, που θα πρέπει να ενώσει τους φίλους του ναού των Φιγαλιέων σε συντονισμένη δράση, είναι η επιτυχής και ταχεία περάτωση των εργασιών αναστήλωσης του σημαντικού μνημείου και η προσπάθεια επαναπατρισμού των αναγλύφων τμημάτων του, που αποσπάστηκαν με δολιότητα, εξήχθησαν παρανόμως στην αγγλοκρατούμενη Ζάκυνθο και πουλήθηκαν στο Βρεταννικό Μουσείο. Το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Τουρκία, το Ιράκ και η Ιταλία διεκδικούν μεθοδικά τις αρχαιότητες που έχουν εξαχθεί παρανόμως και επιτυγχάνουν τον επαναπατρισμό τους. Το ίδιο πρέπει να κάνουμε και εμείς.
.

Ο ΓΕΝΝΑΙΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ

2011-04-03T12:47:00.002+03:00

Ο αγωνιστής της Επαναστάσεως και μετέπειτα πρωθυπουργός Ιωάννης «Γενναίος» Κολοκοτρώνης γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Ζάκυνθο, όπου είχε καταφύγει η οικογένειά του εξαιτίας των διωγμών που είχαν εξαπολυθεί το 1806 εναντίον της κλεφτουριάς. Εκεί έμαθε και λίγα γράμματα. Όταν ξέσπασε η Επανάσταση, έφυγε με τον αδερφό του Πάνο κρυφά από τη Ζάκυνθο και αποβιβάστηκαν στην Ηλεία τον Απρίλιο του 1821. Σύντομα τα δυο αδέλφια πήραν το βάπτισμα του πυρός, πολεμώντας στον Πύργο εναντίον των Λαλαίων Τουρκαλβανών. Ο Γενναίος Κολοκοτρώνης δεν άργησε να δοξαστεί. Έλαβε μέρος στην πολιορκία της Τριπολιτσάς πλάι στον πατέρα του. Ήταν θαρραλέος και ριψοκίνδυνος. Σε μια μικροσυμπλοκή έξω από τα τείχη της Τριπολιτσάς αιχμαλώτισε ένα γιγαντόσωμο αράπη, κοντός αυτός, με το σπαθί του και τον οδήγησε στο στρατόπεδο. Όλοι γέλασαν και θαύμασαν το νεαρό Γιάννη. «Είσαι γενναίος!» του είπε ο Κανέλλος Δεληγιάννης. Και του έμεινε• από τότε όλοι τον έκραζαν Γενναίο.

Στις 3 Απριλίου του 1821 οι Λαλαίοι Τουρκαλβανοί λεηλάτησαν τον Πύργο. Την ίδια τύχη είχε στης 24 του μηνός και η Αγουλινίτσα, ενώ λίγο αργότερα σε φονική μάχη στο Σμίλα σκοτώθηκε ο υπερασπιστής του Πύργου Χαράλαμπος Βιλαέτης. Γράφει ο Φωτάκος για τις μάχες με τους Λαλαίους:
«Οὗτος ἐπανελθὼν ἀπὸ τὴν Ζάκυνθον εἰς τὴν Πελοπόννησον μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ του Πάνου κατὰ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1821 ἐβγῆκεν κατὰ πρῶτον εἰς τὸν Πύργον τῆς Ἠλείας. Ἦτο δὲ νέος πολὺ, ὄχι μεγαλείτερος τῶν 17 ἐτῶν. Ἔτυχε τότε νὰ γίνεται πόλεμος μὲ τοὺς Λαλαίους Τούρκους πρὸς τοὺς κατοίκους τοῦ Πύργου, ἀρχηγοῦντος τοῦ Χαραλάμπους Βιλαέτου, καὶ ὁ Γενναῖος ἔλαβε μέρος εἰς τὸν πόλεμον αὐτόν, καὶ ἐπολέμησεν ὡσὰν παιδὶ ὅπου ἦτον. Ἐκεῖθεν ἀνεχώρησε καὶ μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ του Πάνου ἀνέβη εἰς τὸ Βαλτέτσι, καὶ ἦλθεν εἰς τὴν πολιορκίαν τῆς Τριπολιτσᾶς. Κατ᾿ ἀρχὰς ἐπήγαινε πότε εἰς τὸ Χρυσοβίτσι καὶ τὴν Πιάναν, καὶ πότε παρηκολούθει τὸν ἐξάδελφόν του Νικήταν Σταματελόπουλον, καὶ ὅπου ἀλλοῦ ἤθελεν ἐπήγαινεν. Ἦτον ἀκούραστος, καὶ ἔτρεχεν ἐπάνω κάτω, ἐσυντρόφευεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔφεραν τὸ μολύβι ἀπὸ τὸ Ἄργος, καὶ ἀναλόγως τῆς ἡλικίας του ἔδειχνε ζῆλον καὶ προθυμίαν μεγάλην. Ἀνακατεύετο δὲ καὶ εἰς τοὺς ἀκροβολισμοὺς τοὺς γενομένους κατὰ τὴν πολιορκίαν τῆς Τριπολιτσᾶς. Μετὰ δὲ ταῦτα ὑπῆγεν εἰς τὸν Κορινθιακὸν κόλπον μετὰ τοῦ πρίγκηπος Ὑψηλάντου…»

Ο Κανέλλος Δεληγιάννης σημειώνει στα Απομνημονεύματά του:
«Γύρω στα μέσα Ιουνίου ήρθαν στα Τρίκορφα και οι γιοι του Θόδωρου Κολοκοτρώνη, ο μεν Πάνος εικοσαετής σχεδόν, ντυμένος και οπλισμένος καλά, ο δε Γιάννης, που ονομάστηκε από εμένα Γενναίος, δεκαεξαετής σχεδόν και αυτός, αλλά επειδή ως εκείνη την εποχή ήταν μούτζιος στο καράβι του Σπετσιώτη Μπόταση, ήταν ντυμένος με ναυτικό παντελόνι και ζακυνθινή ναυτική ζακέτα, γεμάτα με κατράμι, ρούχα βρώμικα και άθλια και ήταν άοπλος.
Έγραψα αμέσως στον γαμπρό μου Αντωνόπουλο στην Δημητσάνα και του έκαναν αμέσως φουστανέλες και τα υπόλοιπα ελληνικά ρούχα. Εκείνες τις μέρες είχαν φονευτεί μερικοί Τούρκοι και πήραμε κάποια όπλα, από τα οποία πήρα ένα ζευγάρι αργυρές πιστόλες, χρυσωμένες παλάσκες, ένα τουφέκι, ένα σπαθί και μ’ αυτά έντυσα και όπλισα τον Γιάννη Κολοκοτρώνη.
Και έπειτα από λίγες μέρες διόρισα τον μεν Πάνο, έπειτα από επίμονη απαίτηση του πατέρα του, να πάει στις κωμοπόλεις της επαρχίας μου με διαταγή μου, του έδωσα και είκοσι στρατιώτες για να επιτηρεί δήθεν τους φούρνους για να βγάζουν καλό ψωμί για τα στρατόπεδα των Τρικόρφων… Αυτός δεν είχε κλίση στα στρατιωτικά, ούτε ο πατέρας του ήθελε να βρίσκεται μέσα στους κινδύνους, αλλά να είναι μακριά από το κακό.
Ο δε Γενναίος, που ήταν αδύνατης κατασκευής ως νεαρός, έμενε με τον πατέρα του στο στρατόπεδο, ώστε μια μέρα γύρω στα τέλη Ιουνίου, που έγινε μια αψιμαχία κοντά στον Άγιο Βλάσιο ανάμεσα σε μας και τους Τούρκους, έτρεξε και αυτός και βρέθηκε σε εκείνη την αψιμαχία. Όταν αυτή τελείωσε τον είδα και ρώτησα τους στρατιώτες πότε πήγε εκεί και μου είπαν ότι τους ακολούθησε όταν αυτή άρχισε. Τότε τους είπα ότι ο Γιάννης είναι γενναίος. Εύγε του. Και αυτό σαρκαστικά κατά την συνήθεια.
Έτσι οι στρατιώτες αστειευόμενοι και ονομάζοντας αυτόν σαρκαστικά «Γενναίο», του έμεινε αυτό το επίθετο και ήδη ονομάζεται Γενναίος Κολοκοτρώνης και κατέχει τις υψηλότερες θέσεις της βασιλείας και του κράτους, δηλαδή στρατηγός, υπασπιστής, γερουσιαστής, αυλάρχης, ανώτερος ταξιάρχης, φέροντας στο στήθος τα παράσημα όλων των αυτοκρατόρων και βασιλέων, πολυκτήμων με εθνικά κτήματα και με τριπλές και τετραπλές λαμπρές οικίες, που ποτέ η γενιά του και οι πρόγονοί του δεν απέκτησαν, ούτε μια ασήμαντη καλύβα, και εμείς είμαστε άστεγοι, πένητες και ακτήμονες, περιφρονημένοι και παραγκωνισμένοι».
.

Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΙΣΙΝΗΣ ΚΑΙ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ

2011-03-26T10:02:00.004+02:00

Ο Γεώργιος Σισίνης και η υπογραφή του με λατινικά γράμματα (georgio sissini). Προσωπογραφία του Βαυαρού αξιωματικού και ερασιτέχνη ζωγράφου Κάρλ Κρατσάιζεν

Γεννήθηκε στη Γαστούνη της Ηλείας το 1769 και καταγόταν από πλούσια και ιστορική οικογένεια γαιοκτημόνων της περιοχής. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ήταν πρόκριτος της Γαστούνης. Ήταν γιος του Χρύσανθου Σισίνη, προεστού με εμπορική δραστηριότητα, ο οποίος είχε σπουδάσει ιατρική στην Ιταλία και της Γαλλίδας Βικτωρίας. Eίχε τρεις αδελφούς, το Νικόλαο, τον Πέτρο και το Μιχαήλ, που πέθαναν πριν την Επανάσταση και μία αδελφή, σύζυγο μετέπειτα του Σωτήρη Χαραλάμπη. Είχε παντρευτεί την Υακίνθη Σταθακοπούλου και είχε αποκτήσει δύο γιους, το Χρύσανθο και το Μιχαλάκη. Τα αδέλφια του ήταν και οι τρεις ιατροί, μάλιστα και ο ίδιος αναφέρεται ότι ήταν πρακτικός ιατρός.
Ως χαρακτήρας υπήρξε θυελλώδης και ανυπότακτος, βίαιος στον πόλεμο και επιρρεπής στις διασκεδάσεις και την επίδειξη του πλούτου του. Γράφει για αυτόν ο Φωτάκος: «Επίσημος δια την παλαιάν και ευγενή καταγωγήν του και περίφημος δια την πολιτικήν του δύναμιν κατά την επαρχίαν της Γαστούνης». Κατά τον Άγγλο στρατιωτικό και φιλέλληνα Stanhope, «ζούσε με τη χλιδή και την πολυτέλεια που θα άρμοζε σε υψηλόβαθμο Οθωμανό αξιωματούχο».
Είχε μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία το 1819. Πριν το ξέσπασμα της Επαναστάσεως οι Τούρκοι τον κάλεσαν στην Τριπολιτσά για συνομιλίες, αλλά κατόπιν υποδείξεως του Παλαιών Πατρών Γερμανού, προσποιήθηκε τον άρρωστο και δεν πήγε.

Η παλαιότερη επαναστατική σημαία, σχεδιασμένη υπό τις οδηγίες του Παλαιών Πατρών Γερμανού, φέρει τα σύμβολα του Εφοδιαστικού των Ιερέων της Φιλικής Εταιρείας. Την ύψωσε ο Γεώργιος Σισίνης στην Ήλιδα το 1821. Σώζεται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

Κήρυξε την Επανάσταση στη επαρχία της Γαστούνης (σημερινή Ηλεία) και προσέφερε σημαντική οικονομική βοήθεια στον Αγώνα. Θεωρείται ως ένας από τους σπουδαιότερους τροφοδότες των επαναστατικών σωμάτων της Πελοποννήσου. Στις 26 Μαρτίου 1821 ύψωσε στην Ήλιδα μία από τις πρώτες ελληνικές σημαίες της Επαναστάσεως, εκείνη που είχε σχεδιάσει ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, και πολιόρκησε το φρούριο του Χλεμουτσίου, στο οποίο έχουν καταφύγει οι Τούρκοι. Ακολούθως συνέβαλε αποφασιστικά στην πολιορκία της Πάτρας από τους Έλληνες και έλαβε μέρος στη μάχη του Λάλα. Συμμετοχή στην Επανάσταση είχαν επίσης οι δυο γιοι του.
Σε όλη τη διάρκεια της Επαναστάσεως παρέμεινε ο πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης της επαρχίας του. Το 1824, κατά το δεύτερο εμφύλιο πόλεμο, όταν μισθωμένοι από τον Ιωάννη Κωλέττη Ρουμελιώτες οπλαρχηγοί κατεδίωκαν Πελοποννησίους, συνελήφθη μαζί με τον γιο του Χρύσανθο για τις πολιτικές τους πεποιθήσεις, παραδόθηκαν στους Υδραίους και φυλακίστηκαν σε μοναστήρι στην Ύδρα, μαζί με το Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Την Άνοιξη του ίδιου χρόνου αποφυλακίστηκαν και συνέχισαν τις πολεμικές τους επιχειρήσεις.
Ως μέλος της ομάδας Πελοποννησίων προκρίτων υπό τον Κανέλλο Δεληγιάννη, προσχώρησε στο «γαλλικό» κόμμα, ενώ υπήρξε μέλος της δωδεκαμελούς Διοικητικής Επιτροπής, η οποία συστάθηκε τον Απρίλιο του 1826, μετά την πτώση του Μεσολογγίου.
Διετέλεσε πληρεξούσιος της Ηλείας στην Β', την Γ’ και την Δ’ Εθνοσυνέλευση, ενώ εξελέγη πρόεδρος της Γ’ Εθνοσυνελεύσεως της Τροιζήνας (19 Μαρτίου – 5 Μαΐου 1827), στο πλαίσιο των εργασιών της οποίας ψηφίστηκε το τρίτο από τα συντάγματα της επαναστατικής περιόδου. Εξελέγη, επίσης, πρόεδρος και της Δ’ Εθνοσυνελεύσεως, που συνήλθε επί Ιωάννη Καποδίστρια στο αρχαίο θέατρο του Άργους (11 Ιουλίου – 6 Αυγούστου 1829) και ενέκρινε την ίδρυση Γερουσίας στη θέση του Πανελληνίου.
Υποστήριξε τον Καποδίστρια, που τον διόρισε γερουσιαστή τον Ιούλιο του 1829. Μάλιστα ανέλαβε και την προεδρία της Γερουσίας από τις 12 Σεπτεμβρίου 1829 έως τον Ιούνιο του 1830. Όταν προσχώρησε στην αντιπολίτευση ενάντια στον Καποδίστρια λόγω διαφωνίας, ο Κυβερνήτης τον αντικατέστησε στη θέση του προέδρου της Γερουσίας με το Δημήτριο Τσαμαδό. Πέθανε στη Γαστούνη στις 27 Σεπτεμβρίου του 1831, την ίδια ημέρα που δολοφονήθηκε ο Καποδίστριας. Λίγο πριν από το θάνατό του, όταν πληροφορήθηκε τη δολοφονία του Κυβερνήτη, εξέφρασε τη θλίψη του χαρακτηρίζοντας το γεγονός «κακόν και ολέθριον». Όπως πράγματι αποδείχθηκε πως ήταν.

ΤΑ ΟΠΛΑ ΠΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΑΝ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

2011-03-25T11:12:00.005+02:00

Πιστόλες αγωνιστών του 1821. Από πίσω προς τα εμπρός, του προκρίτου της Γαστούνης Γεωργίου Σισίνη, του ρουμελιώτη τσιφλικά Σκουμπουρδή, του Βυτιναίου προκρίτου Νικολή Ταμπακόπουλου και μέλους της οικογένειας των Κολοκοτρωναίων. Αθήνα, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο
.

Η ΠΕΡΔΙΚΑ

2011-03-23T04:24:00.000+02:00

Μια πέρδικα καυχήθηκε σ’ ανατολή και δύση
πως δεν εβρέθη κυνηγός, να τηνε κυνηγήσει.
Κι ο κυνηγός που τ’ άκουσε, πολύ του κακοφάνη.
Στήνει τα δίχτυα στα βουνά, τα ξώβεργα στη δύση,
το δίχτυ το μεταξωτό μες του πασά τη βρύση.
Πάει η πέρδικα να πιει νερό και πιάνεται απ’ τη μύτη.
-Αλαφροπιάσ’ με, κυνηγέ, κάνε μου αυτή τη χάρη.
Και με το αλαφρόπιασμα η πέρδικα πετάει.
-Κρίμα σ’ εσένα, κυνηγέ, που μου ‘κανες τη χάρη
κι άφησες τέτοια πέρδικα άλλος να τηνε πάρει.
.

ΤΑ ΤΡΕΙΣ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΚΕΡΙΑ ΤΩΝ ΘΕΡΙΑΚΛΗΔΩΝ ΤΟΥ ΠΥΡΓΟΥ

2011-03-18T23:30:00.009+02:00

Μέχρι τώρα οι Πυργιώτες άναβαν κεριά στην Παναγία και στον Άγιο Χαράλαμπο. Χθες το βράδυ οι καταστηματάρχες της πόλης άναψαν 3000 κεριά στην κεντρική πλατεία, για να διαδηλώσουν το δικαίωμά τους και των πελατών τους στην επιλογή του καπνίσματος και την αντίθεσή τους στην καπναπαγόρευση. Με αυτή τη διαμαρτυρία η ηλειακή πρωτεύουσα έδειξε για μια ακόμη φορά ότι, παρά τη γεωγραφική της εγγύτητα προς την Ευρώπη, παραμένει μία πόλη των ανατολικών εσχατιών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Δεν είμαι καπνιστής. Παραδέχομαι ωστόσο πως όταν κατέβαινα στον Πύργο και πηγαίναμε στο καφέ πίσω από το Σταυροπάζαρο, οι φίλοι μου παράγγελναν ναργιλέ και δεν αντιστεκόμουν στον πειρασμό να τραβήξω μερικές τζούρες αρωματισμένο καπνό. Γνωρίζω τα επιχειρήματα των καπνιστών, όσο και των καταστηματαρχών. Οι καπνιστές πελάτες διεκδικούν το δικαίωμα επιλογής και αποδεδειγμένα αφήνουν πολύ περισσότερα χρήματα, επειδή όσο καπνίζουν πίνουν, ενώ οι άκαπνοι αρκούνται σε ένα δυο ποτά. Άλλωστε όλοι οι φίλοι μου καπνίζουν σαν τζιμινιέρες και παρατηρώ τις συνήθειές τους.

Αφορμή για την αγανάκτησή μου με την πρωτοβουλία των Πυργιωτών δεν είναι η απαγόρευση ή μη του καπνίσματος. Είναι η απάθειά τους απέναντι σε άλλα, πολύ σοβαρότερα προβλήματα που βασανίζουν τον Πύργο και την Ηλεία.

Τρεις χιλιάδες κεριά ρεσώ γέμισαν τη μεγάλη πλατεία της πόλης για το κάπνισμα. Το έδειξε και η τηλεόραση. Εύγε! Όμως πόσα κεριά άναψαν για τα καμμένα και καταπατημένα δάση; Πόσα κεριά άναψαν για τα χιλιάδες αυθαίρετα, που έχουν μετατρέψει τις παραλίες σε φαβέλες; Πόσα για τις αποξηραμένες λίμνες και τα ποτάμια-οχετούς;

Πόσα για τους ανίκανους και δόλιους πολιτικούς, που αντιμετωπίζουν τον τόπο σαν τσιφλίκι και το λαό σαν υπανάπτυκτους αγροίκους; Πόσα για τις διεφθαρμένες δημόσιες υπηρεσίες; Πόσα για τα φυτοφάρμακα και τα λιπάσματα που έχουν μολύνει τη γη και έχουν φθάσει στα ύψη τον καρκίνο; Πόσα για το εξαιρετικό μας λάδι, που αγοράζουν χύμα οι Ιταλοί και μετά το πουλούν ως δικό τους;

Πόσα για την καταστροφή του βυθού από τους δυναμίτες; Πόσα για τους παράνομους σκουπιδότοπους; Πόσα για το αρχιτεκτονικό χάλι των οικισμών; Πόσα για τα εγκαταλελειμμένα στην τύχη τους μνημεία; Πόσα για το θανατηφόρο οδικό δίκτυο και τον εγκαταλελειμμένο σιδηρόδρομο; Πόσα για το όνειδος της χασισοκαλλιέργειας; Πόσα για τα κακομεταχειρισμένα ζώα; Πόσα για το ότι η Ηλεία είναι ο τελευταίος νομός της χώρας σε κατά κεφαλήν εισόδημα;

Ο κατάλογος των ερωτημάτων μοιάζει ατελείωτος. Η απάντηση σε όλα είναι, δυστυχώς, η ίδια: κανένα!

Ο ΓΑΡΜΠΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

2011-03-18T21:49:00.003+02:00

Ο Γαρμπής μεταφέρει άμμο της Σαχάρας στην Ελλάδα

Όταν στις αρχές της δεκαετίας του ‘80 πρωτοήρθαμε στο χωριό για διακοπές, η ελληνική τηλεόραση είχε μόνο δύο -πρασινοφρουρούμενα- κρατικά κανάλια, με πολύ κακή λήψη από τον πομπό της Κεφαλλονιάς. Στην προσπάθειά μας να πιάσουμε Ιταλία με μία πρωτόγονη κεραία, πέφταμε συχνά πάνω σε τηλεοπτικούς σταθμούς που έδειχναν ασταμάτητα ποδόσφαιρο, ισλαμικές προσευχές και στρατιωτικές παρελάσεις. Όταν δεν έδειχναν αυτά, έδειχναν τον Καντάφι στις μέρες της δόξας του και της προσέγγισης της «σοσιαλιστικής» Ελλάδας με τη «σοσιαλιστική» Λιβύη.

23 Σεπτεμβρίου 1984: Ο Ανδρέας Παπανδρέου, ήδη επί τρία χρόνια πρωθυπουργός της Ελλάδας, πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στη Λιβύη. Μεταξύ τους όρθιος ο Υπουργός Εξωτερικών Κάρολος Παπούλιας

Ελούντα, 15 Νοεμβρίου 1984: Ο Ανδρέας Παπανδρέου κατάφερε να σταματήσει τα τύμπανα του πολέμου που ηχούσαν μεταξύ Γαλλίας και Λιβύης, αφού οι δύο πλευρές υποστήριζαν αντιμαχόμενα συμφέροντα στο Τσαντ, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι τον Φρανσουά Μιτεράν και τον Μουαμάρ Καντάφι

Παπανδρέου υιός και Μουαμάρ Καντάφι, στην προσπάθεια του πρώτου να προσελκύσει λιβυκές επενδύσεις στην παραπαίουσα Ελλάδα

Ήταν οι τηλεοπτικοί σταθμοί της μεγάλης αραβικής χώρας που ζούσε τη δική της «εθνοσωτήριο» και αποσπούσε το θαυμασμό των ελληνικών κυβερνήσεων. Από την καθαρότητα με την οποία πιάναμε αυτά τα κανάλια, γινόταν αντιληπτή η εγγύτητα της χώρας που φέρει το όνομα με το οποίο οι αρχαίοι Έλληνες ονόμαζαν την περιοχή δυτικά της Αιγύπτου, αλλά και όλη την τότε γνωστή αφρικανική ήπειρο.

Ο Μουαμάρ Καντάφι σε στιγμές επαναστατικού μεγαλείου

Ακριβώς νοτίως της Πελοποννήσου βρίσκεται η Κυρηναϊκή Χερσόνησος, λίκνο του ξεσηκωμού των Λιβύων εναντίον της οικογενειακής δικτατορίας των Καντάφι

Το όνομά της προέρχεται από τον αιγυπτιακό όρο Λεμπού, ο οποίος αναφέρεται στους Βερβερίνους, νομαδικές φυλές που ζούσαν στην έρημο δυτικά της Αιγύπτου. Κατά άλλη εκδοχή, προέρχεται από το λίβα, το νοτιοδυτικό, θερμό άνεμο που μετέφερε τη ζέστη της ερήμου στην Ελλάδα. Στη ναυτική ορολογία, ο λίβας ονομάζεται γαρμπής, όρος προερχόμενος από την αραβική λέξη γκαρμπίλ που σημαίνει δυτικός και είναι ο άνεμος που συχνά φέρνει βροχή, ιδίως μετά από παρατεταμένη ξηρασία.

Ο Λιψ, όπως απεικονίζεται στο Ωρολόγιον του Κυρρήστου, στη Ρωμαϊκή Αγορά των Αθηνών

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, ο Λιψ αναπτύσσεται στην Λιβύη και τη μεγάλη έρημο της Σαχάρας, από όπου παίρνει και το όνομά του. Διατρέχει τα παράλια της Μπαρμπαριάς (ορμητήριο των ξακουστών Μπαρμπαρίνων πειρατών του Μεσαίωνα) και μέσω της νότιας Ιταλίας έρχεται στην Ελλάδα, μεταφέροντας τους ατμούς της Μεσογείου, τη λεπτή άσπρη σκόνη της ερήμου που ό,τι αγγίζει το μαραίνει και προκαλώντας στους ανθρώπους έντονους πονοκεφάλους.

Παλαιό γραμματόσημο με τη μορφή του Λιβός από τους Αέρηδες

Θεωρείται από τους ναυτικούς ο πιο ευνοϊκός άνεμος για να ταξιδέψει κανείς από τη Μεσόγειο προς την Ελλάδα. Στη ζωφόρο του Ωρολογίου του Ανδρονίκου Κυρρήστου (Αέρηδες), στη Ρωμαϊκή Αγορά των Αθηνών, παρουσιάζεται ως δυνατός, υγιής νέος άνδρας, με ξυρισμένο πρόσωπο και κοντά μαλλιά, που κρατά το άκρο της πρύμνης ενός πλοίου, συμβολίζοντας με αυτό τον τρόπο ότι ο νοτιοδυτικός άνεμος είναι ευνοϊκός για τη ναυσιπλοΐα.
Τις δύσκολες ώρες που διανύουμε, ελπίζουμε ο Λίβας ή Γαρμπής να παραμείνει ούριος και εύπλους και να διώξει μακριά τον ήχο των τυμπάνων του πολέμου, που ακούγονται όλο και πιο απειλητικά.

Η ΕΥΡΩΠΗ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ, ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ, ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ

2011-03-18T18:59:00.007+02:00

Σύμφωνα με μέτρηση του Facebook, τα ελληνικά ονόματα Αλέξανδρος, Γεώργιος, Αναστασία, Ελένη και Σοφία είναι μεταξύ των επικρατέστερων στα κράτη της Ευρώπης. Στους άνδρες υπάρχει μία μεγαλύτερη ποικιλία ονομάτων μεταξύ των ευρωπαϊκών λαών, με επικρατέστερα τα ονόματα Λουκάς (πρώτο σε Νορβηγία, Γαλλία, Ελβετία, Αυστρία, Σλοβενία και Κροατία), Αλέξανδρος (πρώτο σε Ρωσία, Ουκρανία και ΠΓΔΜ) και Γεώργιος (πρώτο σε Ελλάδα, Βουλγαρία και Γεωργία).

Στις γυναίκες είναι συντριπτική η κυριαρχία του ονόματος Μαρία (πρώτο σε Νορβηγία, Σουηδία, Φινλανδία, Πορτογαλία, Ρουμανία, ΠΓΔΜ και Ελλάδα). Το ελληνικό όνομα Σοφία κυριαρχεί στην Ιρλανδία, την Ολλανδία και τη Λετονία, ενώ το όνομα Αναστασία είναι το συνηθέστερο στην Ουκρανία και τη Μολδαβία. Το συνηθέστερο όνομα τέλος στις Ρωσίδες είναι αυτό της Ελένης. Άδικα επομένως αποκαλούμε τις Ρωσίδες και τις Ουκρανές Σβετλάνες και Ρουσλάνες. Θα έπρεπε να τις αποκαλούμε Αναστασίες και Ελένες. Όσο για τους γείτονές μας από τα… ακατονόμαστα Σκόπια, μας έβαλαν τα γυαλιά!

Ο ΠΑΠΟΥΖΑΣ

2011-03-13T06:51:00.000+02:00

Ο πάπουζας (ή τσαλαπετεινός, αγριοπετεινός, αγριοκοκοράκι, φραγκοκόκορας) είναι, αμέσως μετά το χελιδόνι, το πτηνό που συνδέεται περισσότερο με τον ερχομό της άνοιξης και ξεχωρίζει για το όμορφο και πολύχρωμο φτέρωμά του καθώς και για το λοφίο του. Ζει όλο το χρόνο στη βόρεια και την υποσαχάρια Αφρική, στην Ινδία και την Ινδοκίνα. Οι πληθυσμοί της νότιας και κεντρικής Ευρώπης, καθώς και της κεντρικής Ασίας αποδημούν το χειμώνα στην τροπική ζώνη για να διαχειμάσουν και επιστρέφουν για να ζευγαρώσουν. Στην πατρίδα μας εμφανίζεται κατά το δεύτερο δεκαήμερο του Μαρτίου και παραμένει μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, οπότε αποδημεί για το νότο.

Η ελληνική ονομασία του είναι ἔποψ. Ο Αριστοτέλης αναφέρει «ἔνιοι δὲ τῶν ὀρνίθων ἐν τοῖς ὄρεσι καὶ τῇ ὕλῃ κατοικοῦσιν, οἶον ἔποψ καὶ βρένθος». Ο Ησίοδος τον παρουσιάζει ως «ἔποψ, ἀλεκτρυὼν ἄγριος». Ο Αριστοφάνης γράφει για αυτόν στους Όρνιθες «οὕποψ μελῳδεῖν αὖ παρασκευάζεται» και ο Αισχύλος «ἔποψ ἐπόπτης τῶν αὑτοῦ κακῶν».

Η λατινική ονομασία του είναι upupa, από όπου προκύπτει η αγγλική ονομασία hoopoe και η ρουμανική pupăză. Στη βλαχική γλώσσα λέγεται «κουκουτίκουλι» (μικρός κόκορας) και «πούπουζα», που μοιάζει με το δικό μας ιδιωματικό «πάπουζας».

Στην αρχαία ελληνική γραμματεία εμφανίζεται στο μύθο της Αηδόνος και της Χελιδόνος, όπου ο βασιλιάς της Θράκης Τηρεύς μετατρέπεται σε έποπα και στην κωμωδία του Αριστοφάνη «Όρνιθες», όπου πρωταγωνιστεί ως Αθηναίος γαμπρός.

Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο πάπουζας παλιά ήταν ένα οικόσιτο πτηνό που συνεχώς καμάρωνε ανάμεσα στις κότες και τις πάπιες και περηφανευόταν για την ομορφιά του. Πρόσεχε να μη λερώνει το όμορφο ράμφος του και το κρατούσε ψηλά. Μια μέρα σ’ ένα περίπατο που έκανε μαζί με τα άλλα ζώα της αυλής, τους επιτέθηκε ξαφνικά μια αλεπού. Τότε αυτός για να σωθεί τράπηκε πρώτος σε φυγή, εγκαταλείποντας στην τύχη τους τα υπόλοιπα ζώα, που τα έφαγε η αλεπού. Οι τύψεις και η ντροπή που ένιωσε γι’ αυτήν του την ενέργεια τον έκαναν να μην ξαναγυρίσει στο κοτέτσι και να ζει πλέον μόνος του στο δάσος.

O τσαλαπετεινός και η αλεπού (Μύθος του Αισώπου)
Ένας τσαλαπετεινός καθόταν στα κλαριά ενός ψηλού δέντρου και λαλούσε δυνατά. Η διαπεραστική του φωνή αντηχούσε μέσα στο δάσος και μια αλεπού που βρέθηκε εκεί, άκουσε τη γνώριμη φωνή του και πλησίασε στο δέντρο. Όταν η κυρα-Μάρω είδε πόσο ψηλά στεκόταν ο τσαλαπετεινός, δοκίμασε όλα τα κόλπα της για να τον κατεβάσει κάτω. Χαιρέτησε ευγενικά και με την πιο γλυκιά φωνή της είπε:
-Τα ‘μαθες τα νέα ξαδερφάκι για το σύμφωνο ειρήνης και ομόνοιας για όλα τα είδη πουλιών και ζώων; Από δω και πέρα δεν θα κυνηγάμε ο ένας τον άλλο, αλλά θα είμαστε αγαπημένοι και φίλοι. Θα ζούμε με αγάπη και φιλία ο ένας για τον άλλον. Γι αυτό, κατέβα κάτω να κάνουμε παρέα και να κουβεντιάσουμε με την ησυχία μας τα καλά νέα.
Ο τσαλαπετεινός κατάλαβε ότι η αλεπού χρησιμοποιεί τα γνωστά της τεχνάσματα και έκανε ότι βλέπει κάτι από απόσταση. Η αλεπού ρώτησε τι ήταν αυτό που έβλεπε.
- Μου φαίνεται ότι βλέπω καμιά δεκαριά σκύλους, είπε ο τσαλαπετεινός.
- Τότε, πρέπει να φύγω, είπε η αλεπού αναστατωμένη.
-Όχι ξάδερφε, μην φεύγεις σε παρακαλώ, κατεβαίνω! Υπάρχει λόγος να φοβάσαι τους σκύλους, τώρα που ζούμε σε ειρηνική εποχή! ρώτησε ο τσαλαπετεινός, για να εισπράξει την απάντηση:
-Φυσικά δεν υπάρχει λόγος, αλλά η συμφωνία δεν λέει για δέκα με έναν!

ΜΝΗΜΗ ΚΕΚΟΙΜΗΜΕΝΩΝ

2011-03-11T17:45:00.003+02:00

Θρηνών άγγελος από το Κοιμητήριο Πύργου
.

ΟΛΕΣ ΟΙ ΠΑΠΑΡΟΥΝΕΣ

2011-03-08T03:06:00.003+02:00

Όλες οι παπαρούνες, μωρέ παπαρούνα μου
Όλες οι παπαρούνες με γέλια, με χαρές.
Κι η δόλια η Παναγιώτα, μωρέ Παναγιώτα μου
Κι η δόλια η Παναγιώτα με δυο λαβωματιές.
Το λάβωμά της είναι, μωρέ παπαρούνα μου
το λάβωμά της είναι που δεν παντρεύεται.
Σαν τ' άλλα τα κορίτσια, μωρέ Παναγιώτα μου
Σαν όλα τα κορίτσια δεν προξενεύεται.
Τέσσερα πορτοκάλια, μωρέ παπαρούνα μου
Τέσσερα πορτοκάλια, τα δυο σαπίσανε.
Ήρθα για να σε πάρω, μωρέ Παναγιώτα μου
Ήρθα για να σε πάρω και δε μ' αφήσανε!
Για πάρ' τα πρόβατά σου, μωρέ παπαρούνα μου
Για πάρ' τα πρόβατά σου και έβγα στο βουνό
Και κάνε το σταυρό σου, μωρέ Παναγιώτα μου
Και κάνε το σταυρό σου να σε στεφανωθώ.

ΕΝΑΣ ΑΗΤΟΣ ΚΑΘΟΤΑΝΕ

2011-03-07T00:35:00.006+02:00

.
Ένας αητός καθότανε στον ήλιο και λιαζότανε
Και τσίμπαγε τα νύχια του, τα νυχοποδαράκια του.
Νύχια μου και νυχάκια μου και νυχοποδαράκια μου
Την πέρδικα που πιάσατε να μην τηνε χαλάσετε.
Θε να τη βάλω σε κλουβί, να κελαηδή κάθε πρωί.

Ο αετός στη δημοτική μας ποίηση συμβολίζει την υπερηφάνεια και το αγέρωχτο φρόνημα των αγωνιστών της Επαναστάσεως. Σε άλλες παραλλαγές αλληγορικά υπονοούνται οι κλέφτες στα βουνά, που δεν κατεβαίνουν στους κάμπους ούτε το χειμώνα, αλλά παραμένουν αδούλωτοι και αγωνιζόμενοι. Το σύμβολο του αετού πάει πίσω στο χρόνο έως τον αετό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η οποία τον υιοθέτησε από τον αετό σύμβολο του Διός.

Ένας αητός καθότανε (Γιώργος Παπασιδέρης)

ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΞΙΟΙ ΤΗΣ ΜΟΙΡΑΣ ΜΑΣ: ΠΡΟΣΧΕΔΙΑΣΜΕΝΗ ΜΑΖΙΚΗ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΥΠΑΤΙΑΣ

2011-03-05T23:10:00.004+02:00

Δελτίο ειδήσεων ΣΚΑΪ, 5 Μαρτίου 2011

Από το ιστολόγιο Ελλήνων Αφύπνιση

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΟΥ ΓΛΕΝΤΙΟΥ

2011-03-05T16:41:00.007+02:00

Ο Λάμπρος Δρυμώνας «Μπραουνίκ» έφιππος και ντυμένος καουμπόης

Τώρα τις Αποκριές χορεύουνε γριές και νιες
και την Καθαρή Δευτέρα δώσ’ του φουστανιού αέρα.
Χορεύτε νιες, χορεύτε νιοι, χορεύτε παλικάρια
κι εγώ του χάρου του ‘βαλα σίδερα στα ποδάρια.
Ελάτε να χορέψουμε και όλοι να χαρούμε,
γιατί τα νιάτα φεύγουνε, δε θα τα ξαναβρούμε.

Κάτω στο γιαλό στην άμμο καλογέροι κάναν γάμο,
καλογέροι και παπάδες μαζευτήκαν δυο χιλιάδες.
Κι ένας διάκος ο καημένος ήταν παραπονεμένος.
Σήκω, διάκο, να χορέψεις κι όποιαν θέλεις να διαλέξεις.
Κι αν διαλέξεις κοριτσάκι, θα ‘ναι σαν περιστεράκι,
κι αν διαλέξεις παντρεμένη, θα ‘ναι καλομαθημένη,
κι αν διαλέξεις καμμιά χήρα, ψυχικό στην κακομοίρα.

Ποιος είδε θηλυκό παπά, και διάκο γκαστρωμένο.
Ποιος είδε κι ένα γούμενο, τριών μερών λεχώνα.
Οι αποκριές μας ήρθανε, τι άλλο καρτερούμε.
Παρακαλούμε το Θεό, καλή Λαμπρή να δούμε.
Ας τραγουδήσω κι ας χαρώ, του χρόνου ποιος το ξέρει;
Για θα 'μαι 'δω, για θα 'μαι 'κει, για θα ‘μαι σ’ άλλα μέρη.
.

«Ἐγεννήθην ἐν Σκιάθῳ, τῇ 4ῃ Μαρτίου 1851»

2011-03-04T09:14:00.024+02:00

«Το επ’ εμοί, ενόσω ζω, και αναπνέω και σωφρονώ, δεν θα παύσω να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστόν μου, να περιγράφω μετ' έρωτος την φύσιν, και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια ελληνικά ήθη».
Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στην Πλατεία Δεξαμενής του Κολωνακίου το 1906, φωτογραφημένος από τον Παύλο Νιρβάνα

Συμπληρώνονται σήμερα εκατόν εξήντα χρόνια από τη γέννηση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Ο άγιος των νεοελληνικών γραμμάτων γεννήθηκε στη Σκιάθο στις 4 Μαρτίου 1851 (παλαιό ημερολόγιο) και πέθανε στις 3 Ιανουαρίου 1911. Εορτάζουμε τη μνήμη του κοσμοκαλόγερου λογοτέχνη με ένα κείμενο που υμνεί τη δρυ, το δένδρο των βουνών και των κάμπων της Ηλείας:

Αρχαία δρυς στη Βουλιαγμένη Πηνείας

Ὑπὸ τὴν βασιλικὴν δρῦν

Ὅταν παιδίον διηρχόμην ἐκεῖ πλησίον, ἐπὶ ὀναρίου ὀχούμενος, διὰ νὰ ὑπάγω νὰ ἀπολαύσω τὰς ἀγροτικὰς μας πανηγύρεις, τῶν ἡμερῶν τοῦ Πάσχα, τοῦ Ἁγίου Γεωργίου καὶ τῆς Πρωτομαγιᾶς, ἐρρέμβαζον γλυκὰ μὴ χορταίνων νὰ θαυμάζω περικαλλὲς δένδρον, μεμονωμένον, πελώριον, μίαν βασιλικὴν δρῦν. Ὁποῖον μεγαλεῖον εἶχεν! Οἱ κλάδοι της χλωρόφαιοι, κατάμεστοι, κραταιοί• οἱ κλῶνές της, γαμψοὶ ὡς ἡ κατατομὴ τοῦ ἀετοῦ, οὖλοι ὡς ἡ χαίτη τοῦ λέοντος, προεῖχον ἀναδεδημένοι, εἰς βασιλικὰ στέμματα. Καὶ ἦτον ἐκείνη ἄνασσα τοῦ δρυμοῦ, δέσποινα ἀγρίας καλλονῆς, βασίλισσα τῆς δρόσου…
Ἀπὸ τὰ φύλλα της ἐστάλαζε κ’ ἔρρεεν ὁλόγυρά της «μάννα ζωῆς, δρόσος γλυκασμοῦ, μέλι τὸ ἐκ πέτρας». Ἔθαλπον οἱ ζωηφόροι ὀποὶ της ἔρωτα θείας ἀκμῆς, κ’ ἔπνεεν ἡ θεσπεσία φυλλάς της ἵμερον τρυφῆς ἀκηράτου. Καὶ ἡ κορυφὴ της βαθύκομος ἠγείρετο ὡς στέμμα παρθενικόν, διάδημα θεῖον.
Ἠσθανόμην ἄφατον συγκίνησιν νὰ θεωρῶ τὸ μεγαλοπρεπὲς ἐκεῖνο δένδρον. Ἐφάνταζεν εἰς τὸ ὄμμα, ἔμελπεν εἰς τὸ οὖς, ἐψιθύριζεν εἰς τὴν ψυχὴν φθόγγους ἀρρήτου γοητείας. Οἱ κλῶνες, οἱ ράμνοι, τὸ φύλλωμά της, εἰς τοῦ ἀνέμου τὴν σεῖσιν, ἐφαίνοντο ὡς νὰ ψάλλωσι μέλος ψαλμικόν, τὸ «Ὡς ἐμεγαλύνθη». Μ’ ἔθελγε, μ’ ἐκήλει, μ’ ἐκάλει ἐγγύς της. Ἐπόθουν νὰ πηδήσω ἀπὸ τοῦ ὑποζυγίου, νὰ τρέξω πλησίον της, νὰ τὴν ἀπολαύσω• νὰ περιπτυχθῶ τὸν κορμόν της, ὅστις θὰ ἦτον ἀγκάλιασμα διὰ πέντε παιδιὰ ὡς ἐμέ, καὶ νὰ τὸν φιλήσω. Νὰ προσπαθήσω ν’ ἀναρριχηθῶ εἰς τὸ πελώριον στέλεχος, τὸ ἁδρὸν καὶ ἀμαυρόν, ν’ ἀναβῶ εἰς τὸ σταύρωμα τῶν κλάδων της, ν’ ἀνέλθω εἰς τοὺς κλῶνας, νὰ ὑψωθῶ εἰς τοὺς ἀκρέμονας… Καὶ ἂν δὲν μ’ ἐδέχετο, καὶ ἂν μ’ ἀπέβαλλεν ἀπὸ τὸ σῶμα της, καὶ μ’ ἔρριπτε κάτω, ἂς ἐπιπτον νὰ κυλισθῶ εἰς τὴν χλόην της, νὰ στεγασθῶ ὑπὸ τὴν σκιάν της, ὑπὸ τὰ ἀετώματα τῶν κλώνων της, τὰ ὅμοια μὲ στέμματα Δαυὶδ θεολήπτου.
Ἐπόθουν, ἀλλ’ ἡ συνοδεία τῶν οἰκείων μου, μεθ’ ὧν ἐτέλουν τὰς ἐκδρομὰς ἐκείνας ἀνὰ τὰ ὄρη, δὲν θὰ ἤθελε νὰ μοὶ τὸ ἐπιτρέψει. Καὶ μίαν χρονιάν, ἦτο κατὰ τὰς ἐορτὰς τοῦ σωτηρίου ἔτους 186… , καθὼς εἴχομεν διέλθει πλησίον τοῦ δένδρου, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ Μέγα Μανδρί• – ἦτο δὲ τὸ Μέγα Μανδρὶ μικρὸς συνοικισμός, θερινὸν σκήνωμα τῶν βοσκῶν τοῦ τόπου. Ἑκατοίκουν ἐκεῖ ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ οἰκογένειαι ἀγροτῶν. Δύο ἐκ τῶν οἰκογενειῶν τούτων συνεδέοντο πρὸς τοὺς γονεῖς μου διὰ δεσμῶν βαπτίσματος, κολληγοσύνης, κτλ. καὶ ὅλοι ἦσαν φίλοι καὶ συμπατριῶται μας.
Κατηρχόμεθα ἐκεῖ συνήθως τὰς ἡμέρας τοῦ Πάσχα, εἶτα πάλιν τοῦ Ἁγίου Γεωργίου ἢ τὴν Πρωτομαγιάν, ἄλλοτε δὲ τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου ἢ τῆς Ἀναλήψεως. Ἐπὶ τερπνοῦ λόφου ὑπῆρχε τὸ παρεκκλήσιον τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου, ὅπου ἐλειτουργούμεθα.
Ἤγοντο ἐκεῖ χοροὶ καὶ πανηγύρεις• δρόσος καὶ ἀναψυχὴ καὶ χάρμα ἐβασίλευεν. Ἐθύοντο ἀρνία καὶ ἐρίφια, καὶ σπονδαὶ ἐγίνοντο πυροξάνθου ἀνθοσμίου. Ἐτελοῦντο ἀγῶνες ἁμίλλης, δισκοβολίαι καὶ ἅλματα. Ἔπληττε τὰς πραείας ἠχοὺς ὁ φθόγγος τοῦ αὐλοῦ καὶ τῆς λύρας, συνοδεύων τὸ ἔρρυθμον βῆμα τῶν παρθένων πρὸς κύκλιον χορόν. Καὶ ξανθαί, ἐρυθρόπεπλοι βοσκοποῦλαι ἐπήδων, ἐπέτων, ἐκελάδουν.
.

Δρόμος στο δάσος της Κάπελης στη Φολόη

Καθὼς εἴχομεν φθάσει ἐκεῖ, τὴν χρονιὰν ἐκείνην, μὲ εἶχε κυριεύσει ζωηρότερον ἡ ἐντύπωσις ἡ μαγική της δρυός. Διηρχόμεθα ἑκάστοτε οὐχὶ μακράν τοῦ δένδρου, ἀπέχοντος ἡμισείας ὥρας ὁδὸν ἀπὸ τὸ Μέγα Μανδρί. Ὁ δρόμος μας ἦτον ἐπὶ τῆς κλιτύος, ὀλίγον ὑψηλότερόν τῆς θέσεως ὅπου ἵστατο τὸ δένδρον, ἔτεμνε δὲ πλαγίως τὸ βουνόν… καὶ ἡ δρῦς ἡ μαγική, καθὼς ἐξηκολούθουν νὰ τὴν βλέπω ἐπὶ ἱκανὴν ὥραν, μὲ ἐγοήτευε καὶ μὲ ἐκάλει, ὡς νὰ ἦτο πλάσμα ἔμψυχον, κόρη παρθενική τοῦ βουνοῦ.
Κατὰ τὰς ποικίλας κυμάνσεις τῆς ὁδοῦ, σύμφωνα μὲ τὰ κοιλώματα ἢ τὰς προεξοχὰς τοῦ ἐδάφους, καὶ κατὰ τὰς κινήσεις τοῦ ὀναρίου τὰς ἰδιοτρόπους καὶ πείσμονας – καθὼς ἐξάνοιγα τὸ πρῶτον τὴν δρῦν, καθόσον ἐπλησίαζα ἢ ἀπεμακρυνόμην ἀπ΄ αὐτῆς, τόσας θέας, ἀπόψεις καὶ φάσεις ἐλάμβανε τὸ δένδρον. Ἐκ πλαγίου καὶ μακρόθεν εἶχεν ὄψιν λιγυρᾶς χάριτος• ἐγγύθεν καὶ κατὰ μέτωπον, προέκυπτεν ὅλη μεστὴ καὶ ἀμφιλαφής, βαθύχλωρος, ἐπιβάλλουσα ὡς νύμφη.
Ὅλην τὴν νύκτα, κοιμώμενος καὶ ἀγρυπνῶν, ὠνειρευόμην τὴν δρῦν, τὴν θεσπεσίαν καὶ ὑψηλήν… Τὴν πρωίαν ἐκείνην τοῦ Μεγάλου Σαββάτου, καθὼς εἶχεν εὐωδιάσει ὁ ναΐσκος ἀπὸ δάφνας καὶ λιβανωτίδας, καὶ εἶχε κρουσθεῖ τρελὰ ἀπὸ παιδικᾶς χεῖρας ὁ μικρὸς κώδων ὁ ὑπεράνω τοῦ γείσου τῆς στέγης τῆς πλακοσκεποῦς, χαιρετίζων τὸ «Ἀνάστα ὁ Θεός», τὸ ὁποῖον ἔψαλλεν ὁ παπὰς ραίνων τοὺς πιστοὺς μὲ πέταλα ρόδων καὶ ἴων…εἶτα, πρὶν ἀπολύσει ἡ λειτουργία, ἐγὼ ἔγινα ἄφαντος.
Διὰ πλαγίου, κρυφοῦ δρομίσκου τὸν ὁποῖον εἶχον ἀνακαλύψει τὴν προτεραίαν, ἤρχισα νὰ ἀνέρχωμαι τὴν ράχιν τοῦ βουνοῦ… διευθυνόμενος πρὸς τὸ μέρος, ὅπου εὑρίσκετο ἡ βασιλικὴ δρῦς. Ἐπίστευον ὅτι ἐγνώριζα καλὰ τὸν δρόμον.
Ἦτον ὅλη ἡ ὁδὸς ἀνωφερής, κ’ ἐγὼ ἔτρεχον, ἔτρεχον διὰ νὰ φθάσω ταχέως, ν΄ ἀσπασθῶ τὴν ἐρωμένην μου – ἐπειδὴ ἡ δρῦς ὑπῆρξεν ἡ πρώτη παιδική μου ἐρωμένη – καὶ ταχέως πάλιν νὰ ἐπιστρέψω, φανταζόμενος ὅτι ἡ ἀπουσία μου τότε δὲν θὰ παρετηρεῖτο, καὶ δὲν θὰ εἶχον ν΄ ἀκούσω ἐπιπλήξεις ἀπὸ τοὺς οἰκείους.
Πρὸ ἐμοῦ εἶχον ἀναχωρήσει ἀπὸ τὸ ποιμενικὸν σκήνωμα ὀλίγοι ἐκ τῆς τάξεως τῶν βοσκῶν, ἀπερχόμενοι εἰς τὴν πολίχνην, διὰ νὰ κομίσωσιν ἀρνία καὶ τυρίον εἰς τοὺς κολλήγας, ἀποφέρωσι δὲ ἄλλα ὀψώνια ἐκ τῆς πόλεως. Οὗτοι θὰ ἐπέστρεφον πρὸς ἑσπέραν, καὶ δὲν ἦτο πιθανὸν νὰ συναντήσω τινὰς κὰθ΄ ὁδόν.
Πλὴν πὰρ΄ ἐλπίδα εἶδον μακρόθεν ἄλλους ἐρχομένους πρὸς τὰ ἐδῶ, ἐν συνοδίᾳ γυναικῶν καὶ παίδων καὶ ὑποζυγίων• οὗτοι ἤρχοντο ἐκ τῆς πόλεως διὰ νὰ συνεορτάσωσιν ἐν τῇ ἐξοχῇ πλησίον τῶν συγγενῶν των, τῶν βοσκῶν.
Πάραυτα ἐξετράπην τῆς ὁδοῦ, κ’ ἔσπευσα νὰ κρυβῶ ὄπισθεν πυκνῶν θάμνων. Οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι ἂν μὲ συνήντων, μεμονωμένον, μακρὰν τῶν γονέων μου, πορευόμενον ἄγνωστον ποῦ, θὰ ἐπαραξενεύοντο, καὶ ἂν δὲν μ΄ ἔπειθον νὰ κατέλθω μετ΄ αὐτῶν εὐθὺς ὀπίσω, ἐξ ἅπαντος θὰ μὲ κατήγγελλον εἰς τοὺς γονεῖς μου, τοὺς ὁποίους θὰ εὕρισκον κάτω εἰς τὸ Μέγα Μανδρί. Ἤμην ἕνδεκα ἐτῶν παιδίον.
Ἐκεῖνοι ταχέως ἀντιπαρῆλθον, κ’ ἐγὼ ἀνέλαβα τὸν δρόμον μου, ἀλλὰ μετ΄ ὀλίγον τὸν ἔχασα. Εἰς ἓν σταυροδρόμιον ὅπου ἔφθασα, ἐπῆρα τὸν δρόμον ἀριστερά, τὸν ὑψηλότερον, καὶ ἀσθμαίνων ἔφθασα εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ βουνοῦ. Πλὴν ἡ μεγάλη δρῦς ὑπῆρξεν εὐεργέτις μου καὶ κηδεμών μου. Αὕτη μ΄ ἐξήγαγεν ἐκ τῆς ἀπάτης, ἐφαίνετο δὲ ὡς νὰ μοὶ ἔνευε μακρόθεν, καὶ μὲ ὡδήγει νὰ ἔλθω πλησίον της.
Καθὼς τὴν εἶδα χαμηλότερον, δεξιόθεν, ἀρκετὰ μακράν, ἄφησα τὸν δρομίσκον εἰς τὸν ὁποῖον ἔτρεχα, καὶ στραφεὶς πρὸς δυσμὰς ἤρχισα νὰ κατέρχωμαι, μέσῳ τῶν ἀγρῶν, ὑπερπηδῶν αἱμασιάς, χάνδακας, φραγμοὺς θάμνων καὶ βάτων, σχίζων τὰς σάρκας μου, αἱμάσσων χεῖρας καὶ πόδας… Τέλος ἔφθασα πλησίον τῆς ποθητῆς νύμφης τῶν δασῶν.
Ἤμην κατάκοπος, κάθιδρος καὶ πνευστιῶν. Ἅμα ἔφθασα, ἐρρίφθην ἐπὶ τῆς χλόης, ἐκυλίσθην ἐπάνω εἰς παπαροῦνες καὶ χαμολούλουδα. Ἀλλ΄ ὅμως ἠσθανόμην κρυφὴν εὐτυχίαν, ὀνειρώδη ἀπόλαυσιν. Ἐρρέμβαζον ἀναβλέπων εἰς τοὺς κλῶνάς της τοὺς κραταιούς, καὶ ἠνοιγόκλειον ἡδυπαθῶς τὰ χείλη εἰς τὴν πνοὴν τῆς αὔρας της, εἰς τὸν θροῦν τῶν φύλλων της. Ἑκατοντάδες πουλιῶν ἀνεπαύοντο εἰς τοὺς κλῶνάς της, ἔμελπον τρελὰ τραγούδια… Δρόσος, ἄρωμα καὶ χαρμονὴ ἐθώπευον τὴν ψυχήν μου….
Ἤμην ἀποσταμένος, καὶ δὲν εἶχον κοιμηθεῖ καλὰ τὴν νύκτα. Ὁ ὕπνος μοῦ ἔλειπεν. Εἰς τὴν σκιὰν τοῦ πελωρίου δένδρου, ἐν μέσῳ τῶν μηκώνων του τῶν κατακοκκίνων, ὁ Μορφεὺς ἦλθε καὶ μ΄ ἐβαυκάλησε, καὶ μοὶ ἔδειξεν εἰκόνας, ὡς εἰς περίεργον παιδίον.

Δρύες και φτέρες στην Κάπελη

Μοῦ ἐφάνη ὅτι τὸ δένδρον –ἔσωζον καθ’ ὕπνον τὴν ἔννοιαν τοῦ δένδρου– μικρὸν κατὰ μικρὸν μετέβαλλεν ὄψιν, εἶδος καὶ μορφήν. Εἰς μίαν στιγμὴν ἡ ρίζα του μοῦ ἐφάνη ὡς δύο ὡραῖαι εὔτορνοι κνῆμαι, κολλημέναι ἡ μία ἐπάνω εἰς τὴν ἄλλην, εἶτα κατ’ ὀλίγον ἐξεκόλλησαν κ’ ἐχωρίσθησαν εἰς δύο• ὁ κορμός μοῦ ἐφάνη ὅτι διεπλάσσετο καὶ ἐμορφοῦτο εἰς ὀσφύν, εἰς κοιλίαν καὶ στέρνον, μὲ δύο κόλπους γλαφυρούς, προέχοντας• οἱ δύο παμμέγιστοι κλάδοι μοῦ ἐφάνησαν ὡς δύο βραχίονες, χεῖρες ὀρεγόμεναι εἰς τὸ ἄπειρον, εἴτα κατερχόμεναι συγκαταβατικῶς πρὸς τὴν γῆν, ἐφ’ ἧς ἐγὼ ἐκείμην• καὶ τὸ βαθύφαιον, ἀειθαλὲς φύλλωμα, μοῦ ἐφάνη ὡς κόμη πλουσία κόρης, ἀναδεδημένη πρὸς τ’ ἄνω, εἶτα λυομένη, κυματίζουσα, χαλαρουμένη πρὸς τὰ κάτω.
Τὸ πόρισμά μου, τὸ ἐν ὀνείρῳ ἐξαχθέν, καὶ εἰς λῆρον ἐν εἴδει συλλογισμοῦ διατυπωθέν, ὑπῆρξε τοῦτο: «Ἄ! δὲν εἶναι δένδρον, εἶναι κόρη• καὶ τὰ δένδρα, ὅσα βλέπομεν, εἶναι γυναῖκες!»
Ὅταν μετ΄ ὀλίγον ἐξύπνησα, ὡς συνέχειαν τοῦ ὀνείρου ἔσχον ἐν νῷ τὴν ἀνάμνησιν τῆς ἱστορίας τοῦ τυφλοῦ, τὸν ὁποῖον ὁ Χριστὸς ἐθεράπευσε, καθὼς εἶχον ἀκούσει τὸν διδάσκαλόν μας εἰς τὴν Ἱερὰν Ἱστορίαν: «Καταρχὰς μὲν εἶδε τοὺς ἀνθρώπους ὡς δένδρα• δεύτερον δὲ τοὺς εἶδε καθαρά…»
Πλὴν δὲν ἐξύπνησα ἀκόμη, πρὶν ἀκούσω τί ἔλεγε τὸ φάσμα• ἡ κόρη – ἡ δρῦς, εἶχε λάβει φωνὴν καὶ μοὶ ἔλεγεν:
-Εἰπὲ νὰ μοῦ φεισθοῦν, νὰ μὴ μὲ κόψουν….διὰ νὰ μὴ κάμω ἀκουσίως κακόν. Δὲν εἶμ’ ἐγὼ νύμφη ἀθάνατος• θὰ ζήσω ὅσον αὐτὸ τὸ δένδρον…
Ἐξύπνησα ἔντρομος, κι ἔφυγον… Ἦτο ἤδη μεσημβρία, καὶ ὁ ἥλιος ἐμεσουράνει…. Ἔκαιεν ὑψηλά, ὑπεράνω τῆς κορυφῆς τῆς δρυός, ἥτις ἦτο σκιὰ ἀδιαπέραστος… Ἀπὸ τὸν ἀντικρινὸν λόφον ἤκουσα φωνὴν νὰ μὲ καλεῖ ἐξ ὀνόματος.
Ἦτον εἷς μικρὸς βοσκός, μὲ τὴν κάππαν του, μὲ τὴν στραβολέκαν του, καὶ μὲ δέκα αἶγας, τὰς ὁποίας ὠδήγει. Μοῦ ἐφώναξεν ὅτι ὁ πατήρ μου μὲ ἀνεζήτει ἀνήσυχος, καί, νὰ τρέξω, νὰ φθάσω ταχέως ἐκεῖ κάτω….
Δὲν ἐνόησα τίποτε ἀπὸ τὸ μαντικὸν ὄνειρον. Ἀργότερα ἐδιδάχθην ἀπὸ ἐγχειρίδιον Μυθολογίας ὅτι ἡ Ἀμαδρυὰς συναποθνήσκει μὲ τὴν δρῦν, ἐν ᾗ εὑρίσκεται ἐνσαρκωμένη…

Μετὰ πολλὰ ἔτη, ὅταν ξενιτευμένος ἀπὸ μακροῦ ἐπέστρεψα εἰς τὸ χωρίον μου, κ’ ἐπεσκέφθην τὰ τοπία ἐκεῖνα, τὰ προσκυνητάρια τῶν παιδικῶν ἀναμνήσεων, δὲν εὗρον πλέον οὐδὲ τὸν τόπον ἔνθα ἦτόν ποτε ἡ Δρῦς ἡ Βασιλική, τὸ πάγκαλον καὶ μεγαλοπρεπὲς δένδρον, ἡ νύμφη ἡ ἀνάσσουσα τῶν δρυμώνων.
Μία γραῖα μὲ τὴν ρόκαν της, μὲ δύο προβατίνας τὰς ὁποίας ἔβοσκεν ἐντὸς ἀγροῦ πλησίον, εὑρίσκετο ἐκεῖ, καθημένη ἔξωθεν τῆς μικρᾶς καλύβης της.
Ὅταν τὴν ἠρώτησα τί εἶχε γίνει τὸ «Μεγάλο Δέντρο», τὸ ὁποῖον ἦτον ἕνα καιρὸν ἐκεῖ, μοὶ ἀπήντησεν:
-Ὁ σχωρεμένος ὁ Βαργένης τὸ ἔκοψε… μὰ κ’ ἐκεῖνος δὲν εἶχε κάμει νισάφι μὲ τὸ τσεκούρι του• ὅλο θεόρατα δέντρα, τόσα σημαδιακὰ πράματα… Σὰν τὸ ’κοψε κι ὕστερα, δὲν εἶδε χαΐρι καὶ προκοπή. Ἀρρώστησε, καὶ σὲ λίγες μέρες πέθανε… Τὸ Μεγάλο Δέντρο ἦτον στοιχειωμένο.
.

ΟΙ «ΔΙΑΚΟΠΕΣ» ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ

2011-03-04T02:53:00.001+02:00

Στην ιστοσελίδα του περιοδικού «Διακοπές» υπάρχουν τρία άρθρα σχετικά με την Ηλεία. Μπορείτε να τα διαβάσετε πατώντας επάνω στους τίτλους.

Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας, Κατάκολο

Λαογραφικό Μουσείο Ανδρίτσαινας

Κτήμα Μερκούρη, Κορακοχώρι
.
Κάθε παρουσίαση του καλού προσώπου του νομού μας, ιδιαίτερα στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε, είναι ευπρόσδεκτη. Η Ηλεία μας έχει απόλυτη ανάγκη από δημόσιες σχέσεις, διαφήμιση και φυσικά οικονομική άνοδο, ώστε να πάψει να είναι ο φτωχός συγγενής της ελληνικής επαρχίας.
.

ΑΙΝΙΓΜΑ: ΑΝΤΙΠΑΤΩ Τ' ΑΡΧΙΔΙΑ, ΣΗΚΩΝΕΤ' Η ΨΩΛΗ ΜΟΥ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ;

2011-03-03T08:48:00.006+02:00

Ανδρίτσαινα, εσωτερικό σπιτιού, 1902. Φωτογραφία Φρεντ Μπουασονά
.
Οι πατήθρες και τα μιτάρια του αργαλειού!
.

.
Και για να μην κατηγορηθώ επί χυδαιολογία:
Ο Όρχις ήταν γιος μιας νύμφης και ενός σατύρου, που για τιμωρία μεταμορφώθηκε στο ομώνυμο φυτό, άλλως γνωστό ως σερνικοβότανο, από το οποίο παράγεται το αφέψημα σαλέπι. Η ομοιότητα των κονδύλων με τους αρσενικούς γεννητικούς αδένες, ώθησε τον Θεόφραστο να δώσει αυτό το όνομα στην ορχιδέα.
Η ψωλή είναι το ουσιαστικοποιημένο θηλυκό του αρχαίου επιθέτου ψωλός, -ή, -όν, το οποίο σημαίνει «ο έχων γυμνήν την βάλανον, ο έχων το πέος εν στύσει».
Και επιτέλους, έχουμε απόκριες και όλα επιτρέπονται! Εδώ την τρώμε κάθε μέρα, φοβόμαστε να την ονοματίσουμε;
.