Η ΕΣΧΑΤΗ ΠΛΑΝΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

.
Οργή Ηλείων για την «αρπαγή»
.
Συντάκτης Ελένη Παπαδοπούλου
.

Ο ναός του Επικουρείου Απόλλωνος στις Βάσσες της Φιγαλείας. Χαρακτικό του L'offler, 1871
.
Σάλο έχει προκαλέσει στην Ηλεία η πληροφορία που διοχέτευσε στον Τύπο ο Νομάρχης κ. Χ. Καφύρας, για την επιχειρούμενη από τον Υπουργό Πολιτισμού κ. Αντώνη Σαμαρά διοικητική υπαγωγή του Ναού του Επικούριου Απόλλωνα από την Ζ΄ Εφορεία Αρχαιοτήτων Ολυμπίας στην οποία ανήκει ως σήμερα, στην ΛΗ΄ Εφορεία Αρχαιοτήτων της Μεσσηνίας. Σύσσωμη η πολιτική ηγεσία του νομού και εν μέσω προεκλογικής περιόδου, έχει ξεσηκωθεί. Βουλευτές της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, αλλά και οι δήμαρχοι της περιοχής, μιλούν για «αιτία πολέμου» εφόσον ευσταθεί η πληροφορία για την κίνηση του κ. Σαμαρά.
.

Ο ΕΠΙΚΟΥΡΙΟΣ ΑΠΟΛΛΩΝ, ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΑΝΕΞΟΦΛΗΤΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΣΑΜΑΡΑ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΜΕΣΣΗΝΙΟΥΣ ΨΗΦΟΦΟΡΟΥΣ

.
«Μετακομίζει» ο Επικούριος;
.
Συντάκτης Ελένη Παπαδοπούλου
.

.
Το θέμα του Ναού του Επικούριου Απόλλωνα που εδώ και χρόνια αποτελεί, λόγω της γεωγραφικής του θέσης το μήλον της Έριδος ανάμεσα στην Ηλεία και τη Μεσσηνία, επανέφερε χθες ο Νομάρχης Ηλείας, ανακοινώνοντας ότι πληροφορήθηκε την πρόθεση του Υπουργού Πολιτισμού κ. Αντώνη Σαμαρά να υπογράψει - ίσως και σήμερα- απόφαση για την διοικητική και υπηρεσιακή υπαγωγή του Ναού στην ΛΗ΄ Εφορεία Κλασσικών και Προϊστορικών Αρχαιοτήτων της Μεσσηνίας τροποποιώντας το ΦΕΚ 837/Β΄/4-12-86. Αυτό θα είναι και το πρώτο επίσημο βήμα για την υπαγωγή του Επικούριου στο Νομό Μεσσηνίας, διακαής πόθος των γειτόνων μας Μεσσήνιων που δεν χάνουν την ευκαιρία να τον διαφημίζουν παντού ως δικό τους αρχαιολογικό μνημείο.
Ο κ. Καφύρας σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε χθες για το ζήτημα αυτό, διατράνωσε την αντίθεσή του απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, καθώς ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα υπάγεται στη Ζ΄ Εφορεία Αρχαιοτήτων της Ηλείας, αποτελεί μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και σε συνδυασμό με την Αρχαία Ολυμπία και την Ήλιδα, θεωρούνται παγκόσμια από τα πλέον γνωστά αρχαιολογικά μνημεία της Ηλείας. Μάλιστα, ο νομάρχης απέστειλε χθες υπόμνημα στον κ. Σαμαρά στην οποία τονίζει ότι μια τέτοια απόφαση βρίσκει όλους τους Ηλείους κατηγορηματικά αντίθετους και τον καλεί να μην προχωρήσει στην υπογραφή της, ενώ παράλληλα υποστηρίζει ότι «αυτή η διοικητική πράξη αποτελεί όνειδος και ρουσφετολογική παραχάραξη της ιστορίας για εξυπηρέτηση μικρών, προσωπικών σας και ατομικών σας συμφερόντων», καταλογίζοντας στον Υπουργό Πολιτισμού προσωπικά ψηφοθηρικά συμφέροντα.
«Δεν μπορεί σε καμία περίπτωση -αναφέρει ο κ. Καφύρας- η ανάγκη και το άγχος για την εκλογή στο Κοινοβούλιο, επειδή είστε υποψήφιος βουλευτής στην Μεσσηνία, να αποτελεί το ιστορικό μνημείο αντικείμενο ρουσφετολογικών αναγκών. Θεωρούμε ότι μνημεία σαν τον Επικούριο Απόλλωνα δεν περιορίζονται στα όρια ενός Νομού, αλλά ανήκουν σε όλη την Ελλάδα, σε όλο τον Ελληνισμό, σε όλο τον Κόσμο. Είμαστε περήφανοι σαν Ηλείοι, Αρκάδες και Μεσσήνιοι για τους προγόνους μας».
Ο Νομάρχης καταλήγοντας, στην επιστολή του επισημαίνει ότι αντί ο Ναός του Επικούριου Απόλλωνα να αποτελεί στοιχείο μικροπολιτικής διαμάχης, χρειάζεται τη στήριξη της κυβέρνησης, ώστε να διατηρηθεί και να αποκατασταθεί με τον καλύτερο δυνατό, σωστό και σύντομο τρόπο. «Απαιτείται γι' αυτό επαρκής χρηματοδότηση και στήριξη από το Υπουργείο Πολιτισμού, δημιουργία ευρύτερου αρχαιολογικού πάρκου, δημιουργία μουσείου για ολόκληρη την περιοχή και δημιουργία κατάλληλων υποδομών οδικής πρόσβασης».
Επίσης να σημειώσουμε ότι ο Νομάρχης επιχειρηματολογεί αναφορικά με το ότι διοικητικά ο Επικούριος Απόλλωνας ανήκει στην Ηλεία, κάνοντας μια σύντομη ιστορική διαδρομή όπου επισημαίνει τα εξής στοιχεία :
1. Το έμβλημα της σφραγίδας του 1851 του Δήμου Ανδρίτσαινας σαφέστατα καταδεικνύει ότι ο Ναός ανήκει στα διοικητικά όρια του Δήμου Ανδρίτσαινας.
2. Σύμφωνα με τον καθορισμό των κοινοτικών ορίων Σκληρού - Δραγωγίου στις 22 Μαΐου του 1961 και βάσει μαρτυριών κατοίκων της περιοχής και κυρίως της μαρτυρίας του κ. Αδαμόπουλου, καταγόμενου από την περιοχή Σκληρού, προκύπτει ότι οι Βάσσες είναι στα όρια του δημοτικού διαμερίσματος Δραγωγίου, του σημερινού καποδιστριακού δήμου Ανδρίτσαινας.
3. Ο χάρτης της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού σε κλίμακα 1/5000, τον οποίο η Ζ' Εφορεία Αρχαιοτήτων επισυνάπτει με το υπ' αριθμόν 344228007 έγγραφό της στο Υπουργείο Πολιτισμού, αποδεικνύει και αποτυπώνει σαφέστατα ότι το Ιερό του Επικούριου Απόλλωνα βρίσκεται εντός των γεωγραφικών ορίων του Νομού Ηλείας.
4. Η αναπτυχθείσα επιχειρηματολογία είναι ελλιπής, δεν στηρίζεται σε κανένα επιστημονικό, αρχαιολογικό και διοικητικό στοιχείο, δεδομένου ότι η φυσική, γεωγραφική, ιστορική και αρχαιολογική θέση του Ναού είναι στο Νομό Ηλείας, εφόσον με το μνημείο συνδέεται άμεσα και άρρηκτα η ιδρύτρια πόλη του Ναού, η αρχαία Φιγαλεία, ανήκουσα διοικητικώς, στην βορείως του ποταμού Νέδα, επαρχία Ολυμπίας του Νομού Ηλείας.
Καταλήγοντας ο κ. Καφύρας, αναφέρει πως «ως Νομαρχία Ηλείας και εγώ ως Νομάρχης, καλώ όλους, Ηλείους, Μεσσήνιους, Αρκάδες, όλους τους Έλληνες, να ενώσουν όλες τους τις δυνάμεις για την συνέχιση της αναστήλωσης του Επικούριου Απόλλωνα, τη δημιουργία μουσείου στην περιοχή του Ναού και τη δημιουργία αρχαιολογικού πάρκου για την ευρύτερη περιοχή και το Λύκαιο Όρος και να συγκροτήσουν μέτωπο για την επιστροφή της Ζωφόρου του Επικούριου από το Βρετανικό Μουσείο».
.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΤΑ ΒΥΤΙΝΑΙΙΚΑ;

Τα Βυτιναίικα είναι ένα σχετικά μικρό χωριό δυτικά του Πύργου, μεταξύ της Ηλειακής πρωτεύουσας και του επινείου της Κατακόλου. Είναι χτισμένα στη νότια πλαγιά μιας χαμηλής λοφοσειράς που εκτείνεται από τον Πύργο μέχρι το ακρωτήριο Ιχθύς, σε μέσο υψόμετρο 58 μέτρων.

Οι συντεταγμένες του χωριού είναι:

Γεωγραφικό Πλάτος: 37,68''

Γεωγαφικό Μήκος: 21,38''

Ιδρύθηκαν το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα από κατοίκους της Βυτίνας Αρκαδίας, οι οποίοι αρχικά μετέβαιναν νομαδικά στην πεδινή Ηλεία με τα ποίμνιά τους ή για την καλλιέργεια της σταφίδας και σταδιακά εγκαταστάθηκαν μονίμως, αφού εκχέρσωσαν τη γη και απέκτησαν δικά τους κτήματα.

Η Βυτίνα είναι ένα ιστορικό κεφαλοχώρι της Γορτυνίας, στους πρόποδες του όρους Μαινάλου, κάτω από τη σπηλιά στην οποίαν η Ρέα γέννησε το Δία. Σε μικρή απόσταση υπήρχε η αρκαδική πόλη Μεθύδριον. Κατά πάσα πιθανότητα η Βυτίνα διεδέχθη τον παρηκμασμένο Μεθύδριον τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες. Σε αφάνεια κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας αλλά χωρίς εγκατεστημένο τουρκικό πληθυσμό, καθώς αποτελούσε βακούφι αφιερωμένο στη Βαλιδέ Σουλτάνα, η Βυτίνα έπαιξε σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση και χαρακτηρίσθηκε ως "ο φούρνος της Επαναστάσεως", καθώς οι φούρνοι της τροφοδοτούσαν τα στρατεύματα της Πελοποννήσου.

Ο λόφος στον οποίον είναι χτισμένο το χωριό περιβάλλεται από πεδιάδες και χαμηλά βουνά, πράγμα που εξασφαλίζει μεγάλη θέα μέχρι την Κυπαρισσία, τα βουνά της Αρκαδίας, τη Ζάκυνθο, την Κεφαλλονιά και φυσικά τη θάλασσα του Ιονίου.

Στον ευρύτερο χώρο του χωριού μας βρισκόταν στην αρχαιότητα η ηλειακή πόλη Λετρίνοι, από την οποίαν όμως δεν υπάρχουν ερείπια, καθώς ήδη από το 2ο αιώνα μ.Χ., εποχή κατά την οποία επισκέφθηκε την περιοχή ο περιηγητής Παυσανίας, η πόλη είχε συρρικνωθεί, ο ναός της Αλφειαίας Αρτέμιδος είχε ερειπωθεί και μέρος της είχε χαθεί κάτω από τα νερά της "αενάου" λίμνης της περιοχής.

Στους Λετρίνους, σύμφωνα με τον Όμηρο βρισκόταν ο τάφος του Πέλοπος. Η μετακομιδή των λειψάνων του Πέλοπος ήταν, σύμφωνα με χρησμό, απαραίτητη προϋπόθεση για την άλωση της Τροίας από τους Αχαιούς.

Η "αέναος" λίμνη που περιγράφει ο Παυσανίας, νοτίως του χωριού μας, ήταν γνωστή στους νεώτερους χρόνους με το όνομα Μουριά. Από αυτή τη λίμνη ονομάστηκε Μουριά η ευρύτερη περιοχή, στη συνέχεια όλη η Ηλεία και τελικά ολόκληρη η Πελοπόννησος ονομάστηκε στους μεσαιωνικούς χρόνους Μοριάς. Δυστυχώς η Μουριά αποξηράνθηκε και εξαφανίσθηκε, στερώντας από την περιοχή ένα σημαντικό βιότοπο με πλούσια ιχθυοτροφεία, αλλά και ένα γεωγραφικό τόπο με μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον.

Τα Βυτιναίικα υπήρξαν κατά τον εικοστό αιώνα Κοινότητα, η οποία όμως το 2000 υπήχθη ως Δημοτικό Διαμέρισμα στο Δήμο Πύργου. Σήμερα αριθμούν περί τους τριακόσιους κατοίκους.

Είναι ένα μικρό χωριό, έξω από σημαντικές οδικές αρτηρίες, που σπάνια απεικονίζουν οι χάρτες. Δεν έχουν μακραίωνη ιστορία, ούτε ιδιαίτερο γεωγραφικό διαμελισμό, ούτε σημαντικά μνημεία. Για να γίνουν περισσότερα στοιχεία της γεωγραφίας και της ιστορίας τους γνωστά, δημιουργήθηκε αυτό το ιστολόγιο.